Πολιτιστική Επανάσταση και ευσεβείς πόθοι

Στη θεωρία, ως αριστερό κόμμα, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ιδιαίτερη ευαισθησία σε ό,τι αφορά τα θέματα του Πολιτισμού. Πλέον, μένει να δούμε την πράξη.

Θα την πω την αμαρτία μου: Την πρώτη φορά που αποπειράθηκα, το περασμένο φθινόπωρο, να μελετήσω από περιέργεια κι από δημοσιογραφικό ενδιαφέρον το πρόγραμμα που δημοσιοποίησε ο ΣΥΡΙΖΑ για τον Πολιτισμό, θυμάμαι ότι ο Μορφέας με πήρε στην αγκαλιά του σε χρόνο- ρεκόρ. Κι αυτό γιατί οι συντάκτες, παρόλη την καλή διάθεση και τις πολλές ιδέες, επέλεξαν να σπαταλήσουν το μισό περιεχόμενο σε ανέξοδες ιδεολογικο-αόριστες γενικολογίες, οι οποίες στην πράξη δεν έχουν καμιά ουσία.

Η αίσθησή μου τώρα που προσπάθησα να την ξαναδιαβάσω είναι ότι οι συντάκτες αυτής της πρότασης, όσο κι αν είναι εμφανές ότι κόπιασαν πολύ για να τη συνθέσουν, δεν πρέπει να είχαν καν στο βάθος του μυαλού τους ότι τέσσερις μήνες αργότερα ο ΣΥΡΙΖΑ θα γινόταν κυβέρνηση και θα καλούνταν να την κάνει πράξη.

Σ’ αυτήν εδώ τη στήλη γράφαμε τον Ιούνιο του 2012, με την ανάληψη των ηνίων από την απελθούσα κυβέρνηση ότι το πρώτο μεγάλο ιστορικό λάθος της θητείας του ο Αντώνης Σαμαράς το έκανε όταν, εντελώς αψυχολόγητα, κατάργησε το Υπουργείο Πολιτισμού για να ιδρύσει το υπερυπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού. Ειρωνικά, την ίδια ουρά έχει και νέο υπερυπουργείο που ανέθεσε ο Αλέξης Τσίπρας στον Αριστείδη Μπαλτά, με μικρή συμβολική διαφορά την πρόταξη της λέξης «Πολιτισμού» πριν από τη λέξη «Παιδείας» και την απαλοιφή της λέξης «Αθλητισμού».

Για την Ιστορία, ο Σαμαράς παραδέχτηκε το λάθος του μέσα σ’ ένα χρόνο, επανιδρύοντας το Υπουργείο Πολιτισμού. Βέβαια, για να μην αδικούμε τη νέα Κυβέρνηση, έχει μάλλον κάπως διαφορετικά στο μυαλό της τη δομή του κυβερνητικού σχήματος σε σχέση με τα ειωθότα. Τα πολύπλοκα «παντρέματα» χαρτοφυλακίων και αρμοδιοτήτων δεν αφορούν εν προκειμένω μόνο την Παιδεία και τον Πολιτισμό, αλλά προφανώς αποτελούν μέρος της φιλοσοφίας της για τον τρόπο λειτουργίας του κράτους.

Δεν μπορούμε, όμως, να μην επισημάνουμε ότι η περίφημη εκείνη πολυσέλιδη πρόταση περιλάμβανε μια βασική προϋπόθεση: την αυτονομία του Υπουργείου Πολιτισμού «χωρίς την οποιαδήποτε μίξη με δραστηριότητες Τουρισμού, Αθλητισμού ή του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων». Και προστίθεται ότι οι όποιες απαραίτητες σχέσεις προκύψουν «θα τίθενται στη βάση της συνεργασίας κι όχι της εξαρτημένης υπόστασής του». Φαίνεται ότι οι αυτοαναιρέσεις άρχισαν πολύ νωρίς…

Ας μην προδικάζουμε τη δυσλειτουργία αυτής της δομής κι ας θεωρήσουμε τον αναπληρωτή υπουργό Πολιτισμού Νίκο Ξυδάκη ως τον εν δυνάμει υπουργό και υπεύθυνο διαχειριστή της πολιτιστικής πολιτικής της κυβέρνησης Τσίπρα. Ποιο είναι το στίγμα αυτής της πολιτικής και με ποιον τρόπο εκτιμά ο ΣΥΡΙΖΑ ότι θα την εφαρμόσει; Η πολυσέλιδη πρόταση περιλαμβάνει και εισηγήσεις για την οικονομική ενίσχυση του πολύπαθου τομέα, που όπως και στην Κύπρο, αποτελεί τον φτωχό συγγενή κάθε κυβερνητικού προγραμματισμού. Η φράση στην οποία σκαλώνει το μάτι είναι ότι θα γίνει σταδιακή αύξηση του προϋπολογισμού του Υπουργείου Πολιτισμού, με στόχο τον διπλασιασμό του σε 0,5% του Τακτικού Προϋπολογισμού. Μια κουβέντα είναι αυτό, βέβαια…

Αν πρέπει να υπογραμμίσουμε κάποια σημεία που έχουν ενδιαφέρον, είναι η αξιοποίηση και κάθε διαφορετικής κουλτούρας που υπάρχει στη σύγχρονη Ελλάδα, με σεβασμό στις πολυπολιτισμικές συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί, αλλά και η ενίσχυση της ιστορικής μνήμης μέσα από Μουσεία Εθνικής Αντίστασης και μέσα από τη διάδοση της ιστορικής έρευνας.

Επίσης, αν εφαρμοστεί το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ θα δούμε μεταξύ άλλων να ιδρύεται σύντομα Εθνικός Οργανισμός Μουσικής που θα χαράζει μακρόπνοη Εθνική Στρατηγική, να δημιουργούνται μεγάλα Περιφερειακά Θέατρα, να αναδιαρθρώνεται το θεσμικό πλαίσιο των κρατικών σκηνών, να επαναλειτουργεί το Θεατρικό Μουσείο και το Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο, να αναδιαρθρώνεται η λειτουργία του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, να επανιδρύεται το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου με επαναχάραξη των στόχων λειτουργίας του, να επανέρχεται η Ενιαία Τιμή του Βιβλίου, αλλά και να εμπλουτίζεται το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος με στόχο να δοθεί λύση στο ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό πρόβλημα των καλλιτεχνών.

Τα μισά από αυτά αν πραγματοποιηθούν θα μιλάμε για μια πραγματική πολιτιστική κοσμογονία –δεδομένων των συνθηκών.