Οι πειθαρχικοί κώδικες και
η καταστολή δεν λύνουν το πρόβλημα: το επιβεβαιώνουν.
«Φίλαθλοι του/ της (βάλτε
όποια ομάδα θέλετε): Μην κάνετε επεισόδια, γιατί θα τιμωρηθεί η ομάδα μας.»
Ανακοίνωση που ακούμε συχνά από τα μεγάφωνα των κυπριακών και των ελληνικών
γηπέδων και είναι, προφανώς, ενδεικτική της γενικότερης νοοτροπίας που
επικρατεί. Με άλλα λόγια, αν δεν υπήρχε ο «μπαμπούλας» των εξοντωτικών
προστίμων, της τιμωρίας της έδρας κ.λπ. –που λίγο ή πολύ «τσούζουν» όλες τις
ομάδες- τότε αγαπητοί «φίλαθλοι» μπορείτε ελεύθερα να τα κάνετε όλα λαμπόγυαλο.
Δεν μπορώ να πιστέψω ότι
υπάρχει ομάδα που δεν θορυβείται όταν τιμωρείται για τα καφριλίκια μιας μικρής
μερίδας θερμοκέφαλων οπαδών της, συνεπώς το κίνητρο και η βούληση για την
αντιμετώπιση του προβλήματος στα ενδότερα του διπόλου σωματείο- οπαδοί, έστω
και με το στανιό, υπάρχει. Από την άλλη, η ομάδα δυσκολεύεται να μπει στη
λογική του οπαδού, αλλά αποφεύγει και να έρθει σε ρήξη μαζί του, για να μην τον
χάσει από «πελάτη». Η θέση των εκάστοτε διοικούντων είναι λεπτή και τα χέρια
τους δεμένα.
Εκεί που θέλω να καταλήξω
είναι ότι το μέτρο της τιμωρίας των ομάδων κάθε άλλο παρά έλυσε το πρόβλημα: το
αυτί του κάφρου δεν ιδρώνει. Κι αυτό φαίνεται από το γεγονός πως τόσα χρόνια
που βρίσκεται σε ισχύ, είτε αυστηροποιείται είτε ελαστικοποιείται, το
αποτέλεσμα είναι ένα: κανένα. Και το γεγονός ότι βρίσκεται σε ισχύ μάλλον
μοιάζει περισσότερο με μια προσπάθεια της (εκάστοτε) Πολιτείας να πείσει την
κοινή γνώμη ότι δεν κάθεται με σταυρωμένα χέρια. «Ορίστε, τους τιμωρώ», σου
λέει.
Το ίδιο ισχύει και για
τους νόμους που θεσπίζονται κατά καιρούς, τους πολυδιαφημισμένους «νέους
πειθαρχικούς κώδικες», που στην Ελλάδα συνηθίζεται να παίρνουν και το όνομα του
«εμπνευστή» τους. Η φιλοσοφία τους δεν είναι πολύπλοκη και συνήθως
συμπυκνώνεται σε μια λέξη: καταστολή. Οι οπαδοί –όχι μόνο οι κάφροι-
παραδοσιακά αντιδρούν σε κάθε νέο νομικό πλαίσιο, που αναπόφευκτα σε ορισμένες
περιπτώσεις μπορεί να είναι αντιδημοκρατικό και να τους βάζει όλους στο ίδιο
στιγματισμένο καζάνι. Από τη φύση τους βλέπουν φαντάσματα, εχθρούς και
υπονομευτές παντού, αισθάνονται στοχοποιημένοι και αντιδρούν. Φαύλος κύκλος. Η
αστυνομία προσπαθεί να κάνει τη δουλειά της, όπως προβλέπεται από τη δική της
φύση και βλέπει στο τέλος της ημέρας ότι αποτελεί, ίσως, τον μόνο κοινό εχθρό,
το μόνο σημείο επαφής των φανατικών όλων των ομάδων.
Είναι καιρός να
σταματήσουμε να επαναλαμβανόμαστε και να δούμε την πραγματικότητα. Τα μέτρα
αυτού του είδους έχουν χρεοκοπήσει, περισσότερο ρίχνουν λάδι στη φωτιά και
πόρρω απέχουν από τη ρίζα του προβλήματος. Όλα ξεκινούν από την ηθική και
πολιτιστική κατάπτωση μιας ολόκληρης κοινωνίας, η οποία δεν παρέχει διεξόδους
και πραγματικά ιδανικά στους πολίτες της. Ειδικότερα στους νέους, διότι οι
παλαιότεροι έχουν πια κουραστεί, συμβιβαστεί και παραδώσει τη σκυτάλη. Ο οπαδισμός,
στην ελληνική και κυπριακή κοινωνία, μοιάζει να είναι το τελευταίο είδος θερμής
κοινωνικής αντίδρασης που έχει απομείνει. Ένα «αλεξικέραυνο» κοινωνικής οργής.
Κάποτε οι άνθρωποι έβγαιναν στους δρόμους, παρασυρμένοι από την αδρεναλίνη μιας
ιδέας, μιας ιδεολογίας, μιας προοπτικής για αλλαγή στην κοινωνία. Σήμερα, όλη
αυτή η ενέργεια πάει στράφι, χύνεται στον υπόνομο του φανατισμού χωρίς αιτία.
Ποιους συμφέρει αυτό;
(Δημοσιεύτηκε στην Goal News Κύπρου, τον Ιούνιο του 2010).
