Μην ανησυχείς, ένας εφιάλτης είναι

Είναι ο ληστής ή ο ιδρυτής της τράπεζας χειρότερος εγκληματίας; Με το μπρεχτικό αυτό ερώτημα να πλανάται πάνω από την ανοιξιάτικη Κύπρο του 2013, όλοι αναζητούμε μια αχτίδα φωτός στο τούνελ, ελπίζοντας ότι δεν είναι το τρένο που έρχεται κατά πάνω μας.

Δεν θα είναι και τόσο δύσκολο να προσαρμοστούμε στη νέα πραγματικότητα, αυτή που ούτε καν να φανταστούμε δεν μπορούμε: αρκεί να ξεχάσουμε ΟΛΑ όσα ξέραμε. Όλα όσα θεωρούσαμε δεδομένα, τις μικρές και μεγάλες κατακτήσεις στην Κύπρο μιας υποτιθέμενης ευημερίας. Ενώ τα γάλατα είχαν ήδη σφίξει για τα καλά, πλακώνει μια ανεπανάληπτη χίμαιρα που δεν μπορούσε ούτε ο πιο απαισιόδοξος να φανταστεί κι όλοι ζούμε εδώ και δύο εβδομάδες έναν απαίσιο εφιάλτη χωρίς τέλος. Πλέον δεν μπορούμε να μιλάμε για μια «περίοδο ύφεσης», ούτε για «εποχή ισχνών αγελάδων», δεν έχουμε καν τη δύναμη να ψελλίσουμε «κουράγιο θα περάσει». Αυτό που μας χτύπησε φαντάζει πολύ πιο οδυνηρό. Ωστόσο πρέπει να μαζέψουμε τα συντρίμμια μας και να δούμε πώς θα επιβιώσουμε, με ένα τοξικό αίσθημα ανησυχίας, αβεβαιότητας και ανασφάλειας να μας έχει κυριεύσει, περισσότερο μπροστά στο φόβο για το άγνωστο.

Γράφοντας ποίηση μετά το Γιούρογκρουπ

Όλα αυτά τα χρόνια επιλέγαμε να επενδύουμε σε αριθμούς και φούσκες, μετρούσαμε το σκορ στη ζωή μας ανάλογα με τις χρηματικές μας καβάτζες. Και χάναμε την ουσία.

Όταν ο Τέοντορ Αντόρνο εκστόμιζε το 1949 τον περίφημο αφορισμό του ότι «αποτελεί βαρβαρότητα να γράφει κανείς ποίηση μετά το Άουσβιτς», προφανώς δεν κυριολεκτούσε. Η ανθρώπινη Ιστορία είχε γνωρίσει ανάλογου μεγέθους σφαγές και ολέθρους και η ποίηση όχι μόνο άνθιζε μέσα από τα συντρίμμια, αλλά προέκυπτε από τα ίδια τα πάθη και τα  φριχτά γεγονότα που σφράγισαν την Ιστορία και την περιπέτεια του ανθρώπου. Και γνώρισε κτηνωδίες και μετά το Άουσβιτς. 

Το ξυπνητήρι θα χτυπήσει στην Πάφο;

Χάθηκαν ήδη έξι πολύτιμοι μήνες και στην Πάφο φέρονται λες κι έχουν μπροστά τους μια ολόκληρη αιωνιότητα μέχρι το 2017.

Επαναπαυμένοι ακόμη στις δάφνες του ιστορικού θριάμβου του περασμένου Σεπτεμβρίου, στην Πάφο φέρονται λες και η διαδικασία για το 2017 ολοκληρώθηκε με την ανακήρυξή της σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Η μακρά και ανηφορική διαδρομή, όμως, μόλις άρχιζε κι ήδη έχει χαθεί πολύτιμο έδαφος εξαιτίας άσκοπων προστριβών, μικροπολιτικών και μικροτοπικιστικών διαφορών, γεγονός που δεν εξέπληξε κανέναν απ’ όσους έχουν στοιχειώδη εικόνα για τις χρόνιες παθογένειες της κυπριακής πραγματικότητας.

Δεν είναι το κερασάκι στην τούρτα

Η ίδρυση Υφυπουργείου, στη βάση και της προεργασίας που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια, θα πρέπει να αποτελέσει το μεγάλο στοίχημα της διακυβέρνησης Αναστασιάδη στον τομέα του Πολιτισμού.

Για όσους δεν τον γνωρίζουν, το 1993 το Υπουργείο Παιδείας μετονομάστηκε σε Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού. Από τις πρώτες κιόλας τοποθετήσεις του νέου Υπουργού Παιδείας (σκέτο) είναι περισσότερο από εμφανής η ανάγκη για άμεση κατάληξη της συζήτησης περί αυτονόμησης –επιτέλους- του Πολιτισμού. Ο Πολιτισμός είναι ένα δημόσιο αγαθό υψίστης προτεραιότητας και ανάλογης αξίας με τα δημόσια αγαθά της παιδείας, της υγείας κι αυτό το συνειδητό ή ασυναίσθητο σνομπάρισμα από τον εκάστοτε πολιτευτή που αναλαμβάνει το Υπουργείο αποτελεί ένδειξη σοβαρής παθογένειας μιας ολόκληρης κοινωνίας.

Κόψ’ το όλο δεξιά

Ειδικά όσον αφορά τον Πολιτισμό, ο νέος Πρόεδρος οφείλει να αποδειχτεί συνεπής στις εξαγγελίες του.

Αν στις αναπτυγμένες δυτικές κοινωνίες η ιδεολογική κατάταξη επάνω στον άξονα Αριστερά – Δεξιά γίνεται ολοένα πιο θολή, ασαφής και αμφιλεγόμενη, στην Κύπρο όποιος κληθεί να κάνει μια σοβαρή και εμπεριστατωμένη διάκριση με βάση τα πολιτικά πεπραγμένα των τελευταίων τριών δεκαετιών ακολούθως θα χρειαστεί νευροψυχιατρική βοήθεια. Ενδεχομένως, η παρατήρηση αυτή να κολλάει περισσότερο στην πρώιμη αναστασιαδική περίοδο, με τις εντυπώσεις από τα έργα και τις ημέρες της προηγούμενης διακυβέρνησης να είναι τέτοιες που να αμφιβάλλεις αν θα τη νοσταλγήσουν και οι πιο σκληροπυρηνικοί οπαδοί της.

Όλα αυτά, όμως, έχουν τελειώσει και υποτίθεται ότι μπαίνουμε σε μια νέα εποχή με τα ηνία να έχει αναλάβει η κλασική δεξιά που όσο να’ ναι έχει διαχρονικά συνδεθεί με την ιδέα της συντήρησης. Επειδή θα έβαζα και στοίχημα ότι ο νέος Πρόεδρος σήμερα θα… ξεροσταλιάζει πάνω από το Πολιτιστικό Ένθετο του «Φ», μπορώ με ασφάλεια να του εισηγηθώ ότι ο ιδανικότερος τρόπος να καταρρίψει όλους αυτούς ξεπερασμένους μύθους είναι μέσω της πολιτικής που θα επιδείξει στον τομέα του Πολιτισμού. Σίγουρα δεν είναι το φόρτε του και ποτέ δεν θα έπειθε ως λάτρης κάθε καλλιτεχνικής δραστηριότητας, αλλά δεν είναι αυτή του η ιδιότητα που εν προκειμένω μας ενδιαφέρει. 

Επειδή στα μικρά παιδιά και στους ξυπνητούς ψηφοφόρους δεν πρέπει να τάζεις αν δεν έχεις σκοπό να ανταποκριθείς, ας ανακαλέσουμε τις εξαγγελίες του Νίκου Αναστασιάδη όπως εκφράστηκαν όταν με αέρα εν δυνάμει ΠτΔ εμφανιζόταν τον περασμένο Νοέμβριο στη συνάντησή του με ανθρώπους του Πολιτισμού, αλλά και στις μετέπειτα προεκλογικές τοποθετήσεις του. Με τον κόμπο να έχει φτάσει στο χτένι στην οικονομία, θα έπρεπε να κρατούμε μικρό καλάθι, αφού ο νέος Πρόεδρος θα μπορούσε να έχει τα άλλοθι και τις δικαιολογίες έτοιμα στο πιάτο. 

Ωστόσο, ο τομέας του Πολιτισμού δεν μπορεί να σηκώσει άλλες εκπτώσεις, άλλη περισυλλογή. Εδώ και δεκαετίες είναι εγκλωβισμένος σε πρωτόγονες νοοτροπίες και συρρικνωμένος σε υποτυπώδη όρια λειτουργίας, διατηρώντας εντέχνως στην κοινή γνώμη, παράλληλα, την αίσθηση ότι αποτελεί μια κρατικοδίαιτη πολυτέλεια. Κόβοντας πλέον από εδώ και κάτω, πιάνουμε κόκαλο.

Ο νέος Πρόεδρος έχει δεσμευτεί ότι ιδιαίτερα σε αυτούς τους χαλεπούς καιρούς χρειάζεται να δώσει «ένα διακριτό βήμα και το ανάλογο επιτελείο πολιτικής για τον Πολιτισμό». Είχε αναφερθεί σε ένα εύηχο «Μνημόνιο Πολιτισμού» ως κορωνίδα του προγράμματός του αναφορικά με τον θαλασσοδαρμένο τομέα αι όρισε ως άξονα της δικής του πολιτικής την άμεση δημιουργία Υφυπουργείου Πολιτισμού, εκφράζοντας αργότερα και την πρόθεση να εντάξει σ’ αυτό και τον Τουρισμό. Αυτό σημαίνει ότι έχει συναίσθηση της αξίας και της ισχύος του Πολιτισμού, τη δυνατότητα κεφαλαιοποίησής του σε όφελος και της οικονομίας αλλά και της εικόνας της Κύπρου στο εξωτερικό.

Εκτός όμως από την επιτακτική ανάγκη θεσμικής- διοικητικής ανασυγκρότησης, ζωτικής σημασίας είναι και οι υποδομές με τον ίδιο να έχει ορίσει ως υψίστης προτεραιότητας τα ήδη προ πολλού μελετώμενα έργα ανέγερσης και λειτουργίας σύγχρονου Αρχαιολογικού Μουσείου και Κρατικής Βιβλιοθήκης. Θετικός εμφανίστηκε και όσον αφορά το Μέγαρο Πολιτισμού επισημαίνοντας ότι «παρά κάποιες αρχικές επιφυλάξεις ή αμφιβολίες», πρέπει να συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί, ακόμη κι αν χρειαστεί να αλλάξει… όνομα ή να επανεξεταστεί το καθεστώς και οι όροι λειτουργίας του.

Για να αποδείξει ότι έχει τη βούληση να τροχοδρομήσει τη δράση στην πολιτιστική πολιτική ο Αναστασιάδης δεν χρειάζεται να ενδυθεί τον μανδύα του φιλοθεάμονος και του φανατικού φιλότεχνου. Αρκεί να διατηρήσει το πιο συντηρητικό κοστούμι του ανωτάτου άρχοντος, προωθώντας όμως τις πολιτικές που χρειάζεται για να βγει το κάρο από τη λάσπη. 

Η αποτίμηση άρχισε κιόλας...