Μικρόν από του ηλίου μετάστηθι

Ο Αλέξανδρος σοκαρίστηκε από το θράσος του Διογένη διότι στο εσωτερικό μέτωπο αισθανόταν ότι βρίσκεται στην ακμή της ισχύος του κι είχε αρχίσει να συνηθίζει στην ιδέα ότι περιστοιχίζεται από «αυλικούς» και «φιλοσόφους» που τον έγλειφαν.

Αν πιστέψουμε τον Πλούταρχο, όταν ο Μέγας Αλέξανδρος επισκέφθηκε τον Διογένη και -εντυπωσιασμένος από την κυνικότητά του- τον ρώτησε τι θέλει να του προσφέρει, αυτός του ζήτησε επί λέξει να μετακινηθεί λιγάκι για να μην του κρύβει τον ήλιο.

Σύμφωνα με άλλες πηγές, η ακριβής απάντηση ήταν το λογοπαίγνιο «Αποσκότισόν με»· του ζήτησε δηλαδή να τον βγάλει από το σκοτάδι, να του δείξει την αλήθεια, υποδεικνύοντάς του ταυτόχρονα να σταματήσει να του κρύβει τον ήλιο και να του στερεί κάτι που δεν μπορούσε να του προσφέρει.

Δεν θα κολλήσουμε στην ιστορική ακρίβεια, αλλά στην ουσία του περίφημου αυτού περιστατικού. Και αφορμή για το «κόλλημα» είναι η υπόθεση της Αμφίπολης, η διασημότερη και πλέον προβεβλημένη εν εξελίξει αρχαιολογική ανασκαφή στον ελληνικό χώρο, αλλά πιθανότατα και παγκοσμίως.

Μέρα δεν περνάει που να μην πετύχουμε στα μέσα επικοινωνίας και κοινωνικής δικτύωσης αλλά και σε συζητήσεις που λαμβάνουν χώρα από σκυλάδικα, καφενεία, ταβέρνες μέχρι αμφιθέατρα πανεπιστημίων κάποια εξέλιξη ή κάποια καινούργια εικασία για την «ανασκαφή της χιλιετίας».

Ενώ πάντως παραείναι φανερό ότι η ελληνική πολιτική ηγεσία είχε φτάσει σε τέτοιο ψυχοπολιτικό αδιέξοδο που αν δεν υπήρχε η Αμφίπολη θα έπρεπε… να την εφεύρει, η Αμφίπολη πράγματι προέκυψε και κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την επιστημονική και πολυεπίπεδη σημασία της υπό εξέλιξη ανακάλυψης. Εμφανώς, όμως, η υπόθεση αποδείχτηκε «βούτυρο στο ψωμί» για την ασθμαίνουσα ελληνική κυβέρνηση. Επιφανές μέλος του Παγκόσμιου Χωριού, το Ελληνικό Χωριό –και μαζί του φυσικά και το Κυπριακό- τσίμπησε αμέσως και έστρεψε το έντονο βλέμμα του στο μικρό μακεδονικό χωριό.

Θα μου πείτε, παρά να χαζεύουν όλη μέρα μπροστά στα χαζοκούτια ανούσιες σαχλαμάρες που οδηγούν μαθηματικά στην αποβλάκωση, καλύτερα να παρακολουθούν ένα επιστημονικής φύσης φαινόμενο. Και θα συμφωνήσω. Όμως όλος αυτός ο θόρυβος, η εμπορευματοποίηση της Αμφίπολης, αυτή η ηθική σύληση, έχει ήδη αρχίσει να ενοχλεί.

Παράλληλα, και ο αρχαιολογικός λόγος τίθεται υπό αμφισβήτηση. Οι επιστήμονες, αρχαιολόγοι και ιστορικοί, ποτέ δεν ήταν τόσο λαλίστατοι και μοιάζουν να θέλουν να κλέψουν λίγη από την αίγλη του περιεχομένου του Τύμβου Καστά.

Μέχρι σήμερα, η κοινή γνώμη δεν είχε συνηθίσει να ακούει τους αρχαιολόγους να μιλάνε πριν την ολοκλήρωση της έρευνας ούτε και να πολυασχολούνται με τα ευρήματα άλλων συναδέλφων τους. Δεν είχε βέβαια συνηθίσει ούτε την εικόνα του πρωθυπουργού να επιδεικνύει τόσο θερμό ενδιαφέρον για μια ανακάλυψη.

Το ενδιαφέρον της Ελληνικής Πολιτείας για τον Πολιτισμό δεν παύει να είναι φιλολογικό και επιφανειακό και η παράδοξη αυτή κυβέρνηση, που βαστά σήμερα τα ηνία στην Ελλάδα, όχι μόνο δεν αποτέλεσε εξαίρεση αλλά αξιοποίησε στο έπακρον το άλλοθι της οικονομικής κρίσης για να καταβαραθρώσει τον Πολιτισμό, εξαντλώντας πάνω στην πολιτιστική πολιτική το φλύαρο και κρατικιστικό της πρόσωπο. Αλλά τι λέω; Εδώ έφτασε –έστω και προσωρινά- να καταργήσει το Υπουργείο Πολιτισμού, ενώ συνεχίζει να αλλάζει τους υπουργούς σαν τα πουκάμισα.

Η πίεση των μέσων ενημέρωσης, αλλά πλέον και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει διογκώσει τη σημασία, αλλά και την ουσία της ανακάλυψης. Η Πολιτεία ευνοεί με τη στάση της αυτή την ομαδική παράκρουση και συνεχίζει την εντυπωσιοθηρική της στάση, ευνοώντας επισφαλείς επιστημονικές προβλέψεις, σε αντιδιαστολή με την ουσία που είναι η κατανόηση της ανακάλυψης, η εκτίμηση της επιστημονικής εργασίας.

Με την επιστήμη της αρχαιολογίας να έρχεται και πάλι στο επίκεντρο, η Αμφίπολη παραμένει εδώ και μήνες κυρίαρχο θέμα συζήτησης. Πολλοί έχουν φτάσει να βγάζουν από τον τάφο τον ίδιο τον στρατηλάτη, το μέγεθος της ιστορικής προσωπικότητας του οποίου εξακολουθεί να σκεπάζει σαν φωτεινό σύννεφο την ελληνική περιπέτεια εδώ και 25 αιώνες. Και να της κρύβει τον ήλιο.