Βγάζει μάτι πλέον η ανάγκη για αλλαγή φιλοσοφίας και χάραξη μακρόπνοης στρατηγικής στο κρατικό φεστιβάλ.
Ακόμη μια διοργάνωση του Διεθνούς Φεστιβάλ Κύπρια πέρασε στην Ιστορία, αφήνοντάς μας με μια γλυκόπικρη γεύση. Κάποιες παραστάσεις δικαίωσαν τις προσδοκίες, κάποιες δεν μας έκαναν ούτε κρύο ούτε ζέστη, κάποιες απογοήτευσαν. Μέσα στο παιχνίδι είναι αυτά. Το ζήτημα όμως είναι ότι άρχισε πάλι να δημιουργείται η ανυπόφορη εκείνη αίσθηση ότι η διοργάνωση άρχισε να βουλιάζει πάλι στο τέλμα της εσωστρέφειας.
Είναι η τέταρτη χρονιά στην οποία εφαρμόστηκε το μοντέλο με τον καλλιτεχνικό διευθυντή, και από άποψη οργάνωσης, προώθησης αλλά και αποτελέσματος, ειδικά ως προς την προσέλευση, σίγουρα καταγράφονται ικανοποιητικές ενδείξεις. Κι εκεί στις Πολιτιστικές Υπηρεσίες ούτε να σκέφτονται δεν θέλουν –κι ευτυχώς– το ενδεχόμενο επιστροφής στον προηγούμενο, αναχρονιστικό και γραφειοκρατικό τρόπο λειτουργίας για την υποτιθέμενη κορυφαία από τις πολιτιστικές διοργανώσεις του κράτους.
Το πρόβλημα είναι ότι το πρόβλημα ΔΕΝ είναι ο καλλιτεχνικός διευθυντής. Αν ήταν έτσι, αν απλώς κρίναμε ότι μετά από τέσσερα χρόνια ο Άντης Παρτζίλης στέρεψε από ιδέες και κίνητρα, ότι τον κούρασε η καθημερινή τριβή με τις ευθύνες και τις παθογένειες της διοργάνωσης, θα τον αλλάζαμε, θα βρίσκαμε ένα άλλο, ικανότερο κορόιδο να αναλάβει μια τόσο νευραλγική θέση με τόσο χαμηλή αμοιβή, και το νερό θα έμπαινε στο αυλάκι.
Φυσικά και ο Παρτζίλης επωμίζεται το βάρος των επιλογών και του αναλογεί μερίδιο ευθύνης, εφόσον αυτές δεν δικαιωθούν στη σκηνή, όπως του αναλογεί μερίδιο από τα εύσημα στην αντίθετη περίπτωση. Εντούτοις, το πρόβλημα με το φεστιβάλ εντοπίζεται σε μια γενικότερη έλλειψη οράματος και δυναμικής και βγάζει μάτι πλέον η ανάγκη για αλλαγή φιλοσοφίας, για χάραξη μακρόπνοης στρατηγικής, για να μην το έχουμε και να το λιβανίζουμε κάθε χρόνο μόνο και μόνο για να λέμε ότι έχουμε κρατικό φεστιβάλ.
Η εποχή του καλλιτεχνικού διευθυντή ενδεχομένως να έκρυψε απλά κάποια προβλήματα κάτω απ’ το χαλί, προτάσσοντας μια αλλαγή νοοτροπίας μόνο κατ’ επίφαση, μαζί με τον ενθουσιασμό του «καινούριου» και την επιβολή ενός αόριστου σκεπτικού –τα δύο πρώτα χρόνια. Η εποχή αυτή συνέπεσε χρονικά με την περίοδο μετά το κούρεμα, όπου η κυβέρνηση, γνωστή για τις παροιμιώδεις ευαισθησίες της στα του πολιτισμού (λέμε και κανένα αστείο) βρήκε το πολυπόθητο πρόσχημα για να πετσοκόψει τον προϋπολογισμό του φεστιβάλ, ολοκληρώνοντας το... θεάρεστο έργο και των προηγούμενων κυβερνήσεων.
Είκοσι τρία χρόνια μετά, και παρά τη σημαντική στροφή που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια, είναι πιο χειροπιαστή από ποτέ η ανάγκη για μια αλλαγή πλεύσης στο Φεστιβάλ Κύπρια, ώστε να διαμορφώσει μια νέα φιλοσοφία πολιτιστικής διαχείρισης, που χωρίς να φλερτάρει με τον πολιτισμικό ελιτισμό, ούτε να παρασύρεται από τη λαϊκή απήχηση, να πατάει γερά από το ένα πόδι στη διεθνή του διάσταση και από το άλλο στην απαραίτητη κυπροκεντρική του προσέγγιση. Να αφουγκράζεται και να μας προτείνει, έγκαιρα, τις διεθνείς τάσεις της τέχνης, να αποπνέει έναν κοσμοπολιτισμό κι έναν αντισυμβατισμό, μια απέχθεια προς την κοινοτοπία. Να εμπνέει συζητήσεις και αναζητήσεις, να ευνοεί τον διάλογο μέσω των τεχνών, τη συνύπαρξη, να κλείνει το μάτι και να αφορά και τους Τουρκοκυπρίους, να αγκαλιάζει το σύνολο της ανθρωπογεωγραφίας του νησιού.
Με άλλα λόγια, το φεστιβάλ πρέπει να είναι καλά συγχρονισμένο με το παρόν και να κρυφοκοιτάζει το μέλλον. Είναι απαραίτητο να αρχίσει να διαμορφώνει χαρακτήρα, να δίνει ξεκάθαρα την αίσθηση μιας αυτόνομης οντότητας, ώστε να έχει αντίκτυπο και στο εξωτερικό, προσελκύοντας πιο ενδιαφέρουσες και φιλόδοξες προτάσεις, πιο «εμπορικές» στη διεθνή καλλιτεχνική πιάτσα και επεκτείνοντας τον χάρτη των πολιτιστικών συνδιαλλαγών του. Κι εννοείται ότι με τον τρόπο αυτό θα μπορεί να μετρήσει, να αναπτύξει και να επεκτείνει και τις εγχώριες δυνάμεις. Για να είναι σε θέση να προτείνει ένα πολιτιστικό προϊόν υψηλής ποιότητας, που θα δικαιώνει τον ρόλο του.
Ακόμη μια διοργάνωση του Διεθνούς Φεστιβάλ Κύπρια πέρασε στην Ιστορία, αφήνοντάς μας με μια γλυκόπικρη γεύση. Κάποιες παραστάσεις δικαίωσαν τις προσδοκίες, κάποιες δεν μας έκαναν ούτε κρύο ούτε ζέστη, κάποιες απογοήτευσαν. Μέσα στο παιχνίδι είναι αυτά. Το ζήτημα όμως είναι ότι άρχισε πάλι να δημιουργείται η ανυπόφορη εκείνη αίσθηση ότι η διοργάνωση άρχισε να βουλιάζει πάλι στο τέλμα της εσωστρέφειας.
Είναι η τέταρτη χρονιά στην οποία εφαρμόστηκε το μοντέλο με τον καλλιτεχνικό διευθυντή, και από άποψη οργάνωσης, προώθησης αλλά και αποτελέσματος, ειδικά ως προς την προσέλευση, σίγουρα καταγράφονται ικανοποιητικές ενδείξεις. Κι εκεί στις Πολιτιστικές Υπηρεσίες ούτε να σκέφτονται δεν θέλουν –κι ευτυχώς– το ενδεχόμενο επιστροφής στον προηγούμενο, αναχρονιστικό και γραφειοκρατικό τρόπο λειτουργίας για την υποτιθέμενη κορυφαία από τις πολιτιστικές διοργανώσεις του κράτους.
Το πρόβλημα είναι ότι το πρόβλημα ΔΕΝ είναι ο καλλιτεχνικός διευθυντής. Αν ήταν έτσι, αν απλώς κρίναμε ότι μετά από τέσσερα χρόνια ο Άντης Παρτζίλης στέρεψε από ιδέες και κίνητρα, ότι τον κούρασε η καθημερινή τριβή με τις ευθύνες και τις παθογένειες της διοργάνωσης, θα τον αλλάζαμε, θα βρίσκαμε ένα άλλο, ικανότερο κορόιδο να αναλάβει μια τόσο νευραλγική θέση με τόσο χαμηλή αμοιβή, και το νερό θα έμπαινε στο αυλάκι.
Φυσικά και ο Παρτζίλης επωμίζεται το βάρος των επιλογών και του αναλογεί μερίδιο ευθύνης, εφόσον αυτές δεν δικαιωθούν στη σκηνή, όπως του αναλογεί μερίδιο από τα εύσημα στην αντίθετη περίπτωση. Εντούτοις, το πρόβλημα με το φεστιβάλ εντοπίζεται σε μια γενικότερη έλλειψη οράματος και δυναμικής και βγάζει μάτι πλέον η ανάγκη για αλλαγή φιλοσοφίας, για χάραξη μακρόπνοης στρατηγικής, για να μην το έχουμε και να το λιβανίζουμε κάθε χρόνο μόνο και μόνο για να λέμε ότι έχουμε κρατικό φεστιβάλ.
Η εποχή του καλλιτεχνικού διευθυντή ενδεχομένως να έκρυψε απλά κάποια προβλήματα κάτω απ’ το χαλί, προτάσσοντας μια αλλαγή νοοτροπίας μόνο κατ’ επίφαση, μαζί με τον ενθουσιασμό του «καινούριου» και την επιβολή ενός αόριστου σκεπτικού –τα δύο πρώτα χρόνια. Η εποχή αυτή συνέπεσε χρονικά με την περίοδο μετά το κούρεμα, όπου η κυβέρνηση, γνωστή για τις παροιμιώδεις ευαισθησίες της στα του πολιτισμού (λέμε και κανένα αστείο) βρήκε το πολυπόθητο πρόσχημα για να πετσοκόψει τον προϋπολογισμό του φεστιβάλ, ολοκληρώνοντας το... θεάρεστο έργο και των προηγούμενων κυβερνήσεων.
Είκοσι τρία χρόνια μετά, και παρά τη σημαντική στροφή που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια, είναι πιο χειροπιαστή από ποτέ η ανάγκη για μια αλλαγή πλεύσης στο Φεστιβάλ Κύπρια, ώστε να διαμορφώσει μια νέα φιλοσοφία πολιτιστικής διαχείρισης, που χωρίς να φλερτάρει με τον πολιτισμικό ελιτισμό, ούτε να παρασύρεται από τη λαϊκή απήχηση, να πατάει γερά από το ένα πόδι στη διεθνή του διάσταση και από το άλλο στην απαραίτητη κυπροκεντρική του προσέγγιση. Να αφουγκράζεται και να μας προτείνει, έγκαιρα, τις διεθνείς τάσεις της τέχνης, να αποπνέει έναν κοσμοπολιτισμό κι έναν αντισυμβατισμό, μια απέχθεια προς την κοινοτοπία. Να εμπνέει συζητήσεις και αναζητήσεις, να ευνοεί τον διάλογο μέσω των τεχνών, τη συνύπαρξη, να κλείνει το μάτι και να αφορά και τους Τουρκοκυπρίους, να αγκαλιάζει το σύνολο της ανθρωπογεωγραφίας του νησιού.
Με άλλα λόγια, το φεστιβάλ πρέπει να είναι καλά συγχρονισμένο με το παρόν και να κρυφοκοιτάζει το μέλλον. Είναι απαραίτητο να αρχίσει να διαμορφώνει χαρακτήρα, να δίνει ξεκάθαρα την αίσθηση μιας αυτόνομης οντότητας, ώστε να έχει αντίκτυπο και στο εξωτερικό, προσελκύοντας πιο ενδιαφέρουσες και φιλόδοξες προτάσεις, πιο «εμπορικές» στη διεθνή καλλιτεχνική πιάτσα και επεκτείνοντας τον χάρτη των πολιτιστικών συνδιαλλαγών του. Κι εννοείται ότι με τον τρόπο αυτό θα μπορεί να μετρήσει, να αναπτύξει και να επεκτείνει και τις εγχώριες δυνάμεις. Για να είναι σε θέση να προτείνει ένα πολιτιστικό προϊόν υψηλής ποιότητας, που θα δικαιώνει τον ρόλο του.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου