Κόβεις την ένταση με το μαχαίρι

Η παραλαβή των βαθμολογιών της Επιτροπής Αξιολόγησης του σχεδίου «Θυμέλη» έριξε λάδι στη φωτιά.

Ζήτημα χρόνου φαίνεται ότι είναι να αρχίσει και πάλι ο δημόσιος διάλογος για το διαμοιρασμό των επιχορηγήσεων κι αν πρέπει να παραμείνει ή όχι ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου ο θεσμικά υπεύθυνος να μοιράζει το άχυρο των γαϊδουριών. Φαίνεται ότι σύντομα θα έχουμε τη χαρά να απολαύσουμε την χιλιοπαιγμένη παράσταση σε καμιά αίθουσα της Βουλής, με τους παντελώς εκτός θεατρικής πραγματικότητας βουλευτές να παρακολουθούν αμήχανοι να ξετυλίγεται μια σπαζοκεφαλιά συγκρουόμενων συμφερόντων κι ένας ανεξέλεγκτος υποκειμενισμός.   


Η παραλαβή από τα ενδιαφερόμενα σχήματα των βαθμολογιών της Επιτροπής Αξιολόγησης του σχεδίου «Θυμέλη» έριξε λάδι στη φωτιά με αποτέλεσμα στην ατμόσφαιρα, που στιγμή δεν έπαψε να μυρίζει μπαρούτι, να κόβεις την ένταση με το μαχαίρι. Ειδικά τα λεγόμενα μεγάλα θέατρα δαγκώθηκαν αντικρίζοντας τις βαθμολογίες για τις παραγωγές τους. Από ηθικής πλευράς οι ιθύνοντές τους δεν θα είχαν πρόβλημα να αποδώσουν το αποτέλεσμα στην υποκειμενικότητα των μελών και να κοιμούνται τα βράδια ήσυχοι και ευχαριστημένοι από τον εαυτό τους. Ωστόσο, όπως παραδέχτηκε δημόσια και ο Κώστας Καυκαρίδης, αυτό που «τσούζει» είναι η περικοπή πρόσθετων χορηγιών βάσει του πορίσματος της Επιτροπής κι εγώ προσθέτω και τις μελλοντικές επιπτώσεις που θα έχει στη βαθμολόγηση των προτάσεων –και στο ύψος της χορηγίας- αυτή η αξιολόγηση. 

Είναι σαφές ότι η σχέση του ΘΟΚ με τα ελεύθερα θέατρα, αλλά και οι σχέσεις των θεατρικών σχημάτων μεταξύ τους θα ήταν πολύ πιο θερμές και θα κινούνταν εγγύτερα στο πλαίσιο της ευγενούς άμιλλας και του υγιούς συναγωνισμού αν όλα σχετίζονταν μόνο με την έμφυτη φιλοδοξία και τον καλλιτεχνικό εγωισμό. Όμως υπάρχει στη μέση το χρήμα, αυτός ο διάολος που κινεί τον κόσμο και χαλάει καρδιές. Οι άνθρωποι του θεάτρου αγωνίζονται νυχθημερόν να επιπλεύσουν οικονομικά και μετρούν και την τελευταία δεκάρα και συνεπώς όταν τους την παίρνεις, ανεξαρτήτως αιτίας, αυτό αποτελεί αιτία πολέμου.

Μόνο μια πρώτη επιφανειακή εκτίμηση μπορεί κανείς να κάνει για τις μέχρι τώρα θετικές ή αρνητικές επιπτώσεις του «Θυμέλη» στη θεατρική ζωή. Η ζωή του ΘΟΚ σίγουρα δεν έχει γίνει απλούστερη και διάφορες ανακατατάξεις αισθητές ή ανεπαίσθητες έχουν ήδη συντελεστεί. Ένα νέο πλαίσιο επιχορηγήσεων ήταν σίγουρα απαραίτητο και το «Θυμέλη» ήρθε και τάραξε τα νερά. Όμως οι εμπνευστές και οι υπεύθυνοι πρέπει να βρίσκονται συνεχώς σε εγρήγορση για να παρακολουθούν στην πράξη τις επιπτώσεις από την εφαρμογή του. Με δεδομένες τις λεπτές ισορροπίες που επικρατούν στην οικονομία, στην κοινωνία, στον πολιτισμό και ειδικότερα στη θεατρική πραγματικότητα είναι απαραίτητη μια εξονυχιστική, συνεπής και προσαρμοστική προσπάθεια βελτίωσης των προνοιών, με γνώμονα πάντα την επιβίωση του καλλιτεχνικού δυναμικού και τη βελτίωση του παραστατικού προϊόντος.

Από τον Οκτώβριο αναμένεται καταιγισμός νέων παραγωγών καθώς σχήματα προσπαθούν να προλάβουν τα χρονοδιαγράμματα, ενώ παράλληλα έχουν ήδη προχωρήσει πρόωρα με τον οριστικό προγραμματισμό του 2017 προκειμένου να καταθέσουν τις υπό έγκριση προτάσεις τους για επιχορήγηση.

Το «Θυμέλη» είναι ένα σχέδιο που θεωρητικά δίνει κίνητρα για την ανάπτυξη της θεατρικής δημιουργίας, κατορθώνοντας να απαλείψει έριδες και αδικίες δεκαετιών, «γεννώντας» ωστόσο άλλες εξίσου σοβαρές. Με την πρώτη στραβή στην εισροή των αναμενόμενων επιχορηγήσεων, στο μάτι του κυκλώνα μπαίνει η Επιτροπή Αξιολόγησης, παρά το ότι προέκυψε από ψηφοφορία και το ότι ΘΟΚ είχε αφήσει τα συμμετέχοντα σχήματα να καθορίσουν μόνα τους την αντικειμενικότητα της διαδικασίας χωρίς να θέτει κριτήρια, όπως να μην εμπλέκονται οι προτεινόμενοι με παραγωγές που αιτούνται επιχορήγησης. Αυτή είναι μια απόφαση που μπάζει.

Την ίδια στιγμή, οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες δεν προτίθενται να παραχωρήσουν και το 2017 στον ΘΟΚ το κονδύλι του υποπρογράμματος επιχορήγησης «Θέατρο», όπως είχε συμβεί το 2016, επιτρέποντας έτσι ένα παράθυρο χρηματικής υποστήριξης κάποιων παραγωγών έξω από το ασφυκτικό πλαίσιο του Θυμέλη. Αυτό ενδεχομένως να δώσει κάποιες μικρές ανάσες, παρόλο που μιλάμε για ένα ποσό που δεν ξεπερνά τις 100.000 ευρώ.