Το τζετ λαγκ στη Λήδρας και το θέατρο του παραλόγου στην Τουρκία.
Για πέντε μήνες τον χρόνο στην αχανή Κύπρο θα έχουμε δύο ζώνες ώρας, όπως συμβαίνει και στο Καζακστάν, τη Μογγολία και τη Βραζιλία. Εντάξει, ας μην κάνουμε έτσι, θα τα καταφέρουμε να συνεννοηθούμε. Εδώ η Ρωσία έχει 9 διαφορετικές ζώνες από το Καλίνινγκραντ μέχρι την Τσουκότκα, ενώ μας περνάνε ακόμη ο Καναδάς με 5, οι ΗΠΑ με 4, η Αυστραλία με 3. Η... μικροσκοπική Κίνα, πάλι, τρώει τη σκόνη μας, αφού έχει μόνο μία.
Είναι όμως μια απόφαση που προκαλεί αίσθηση και μειδίαμα δεδομένων των πολιτικών πραγματικοτήτων. Εμείς θα μένουμε πίσω από τον κόσμο ενώ η Τουρκία και μαζί της το βόρειο μέρος της Κύπρου θα καλπάζουν αμέριμνοι στο μέλλον.
Πολύ πιο σοβαρή εντούτοις από το ενδεχόμενο να πάθει κανείς τζετ λαγκ κάνοντας βόλτα στη Λήδρας θεωρώ την πρόθεση της ασυγκράτητης, μετά το πραξικόπημα, τουρκικής κυβέρνησης να εισβάλει και στο τελευταίο κάστρο της κοινωνικής ζωής της Τουρκίας, την τέχνη και το θέατρο. Οργή προκάλεσε στους γνήσιους όσο και στους όψιμους θεατρόφιλους ανά τον κόσμο η είδηση ότι η τουρκική κυβέρνηση προωθεί στις κρατικές σκηνές για τον προσεχή χειμώνα μόνο Τούρκους συγγραφείς. Προγραμματισμένες παραγωγές με Σαίξπηρ, Τσέχωφ, Μπρεχτ και Ντάριο Φο προς το παρόν αναβάλλονται.
Ο οργανισμός Τουρκικά Κρατικά Θέατρα ξεκινά τη σεζόν με το σλόγκαν «Οι αυλαίες της Τουρκίας ανοίγουν με τουρκικό θέατρο», παρουσιάζοντας οκτώ έργα σε 65 θεατρικές αίθουσες. Πρόκειται για το επίσημο διευθυντήριο των κρατικών θεατρικών σχημάτων με έδρα την τουρκική πρωτεύουσα, το οποίο διατηρεί σκηνές σε τουλάχιστον 19 πόλεις, μεταξύ των οποίων η Άγκυρα, η Κωνσταντινούπολη, η Σμύρνη, η Προύσα, τα Άδανα, η Αττάλεια, η Τραπεζούντα, η Σαμψούντια, η Σεβάστεια, το Ικόνιο. Παράλληλα, πραγματοποιεί περιοδείες σε όλη την επικράτεια, όπως και στα κατεχόμενα. Είναι ένας οργανισμός σαν τον ΘΟΚ, για να καταλάβετε, αφού επιχορηγείται από το κράτος για να προωθεί τις παραστατικές τέχνες και να ενισχύει το ενδιαφέρον του κοινού, αλλά είναι σίγουρα πιο πολύπλοκος και ευρύς από τον δικό μας. Την περσινή σεζόν παρουσίασε 150 παραγωγές και προσέλκυσε ένα ακροατήριο περίπου δύο εκατομμυρίων ανθρώπων. Εύκολα μπορεί κανείς να κατανοήσει τη δυναμική του.
Ο οργανισμός διέψευσε τους ισχυρισμούς ότι οι παραγωγές ξένων έργων για τη νέα σεζόν έχουν αναβληθεί και δήλωσε ότι μόνο οι εναρκτήριες παραγωγές θα είναι όλες τουρκικές. Δεν κρύβει, βέβαια, ότι πίσω από την κίνηση αυτή βρίσκεται η απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου και στόχος της είναι να συμβάλει «στην ενότητα και την αλληλεγγύη στην πατρίδα και στην ενίσχυση των εθνικών και πνευματικών αισθημάτων».
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, εντούτοις, δεν είναι η προώθηση εγχώριων έργων, που δεν θα μπορούσε παρά να είναι προσωρινή, δεδομένου ότι ένας τέτοιος τεράστιος θεατρικός οργανισμός οφείλει την ύπαρξη και τη δυναμική του στα σπουδαία έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου. Τα τελευταία χρόνια το κυβερνών κόμμα προωθεί απροκάλυπτα την οθωμανική κληρονομιά και τον ντόπιο πολιτισμό. Κι όμως, κάποιος θα μπορούσε να καταπιεί τις αγαθές προθέσεις σε μια συμβολική προώθηση τουρκικών έργων για ένα μικρό διάστημα, αν το ίδιο κράτος δεν απαγόρευε και κάποια σύγχρονα τουρκικά έργα, με την αιτιολογία ότι βλάπτουν την εθνική ενότητα και το λαϊκό αίσθημα.
Την ίδια στιγμή, οι δαγκάνες του καθεστώτος έχουν ήδη αγγίξει τον θεατρικό κόσμο, με καλλιτέχνες να απολύονται ή να μειώνεται η αμοιβή τους. Η Τουρκία, ως γνωστόν, δεν είναι και ο παράδεισος της ελευθερίας της έκφρασης. Έργα Τούρκων συγγραφέων είχαν λογοκριθεί και κατά την προεκλογική περίοδο. Όλα αυτά ωθούν αναλυτές και ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων να εκφράζουν φόβους για μια υποβόσκουσα «Πολιτιστική Επανάσταση» στο πλαίσιο της σταδιακής μετατροπής της χώρας από κοσμικό σε ισλαμικό κράτος, που σύντομα θα την καταστήσει πιο καταπιεστική και αντιδυτική κι από το Ιράν του Χομεϊνί.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου