Μπα; Κι εσύ στην ακρόαση;

Είναι υποτιμητικό να πηγαίνει ένας κατά γενική ομολογία καταξιωμένος ηθοποιός σε ακρόαση;

Οι εποχές που οι ηθοποιοί πήγαιναν κρυφά σε δραματικές σχολές, ξεκινούσαν για τις πρόβες ακροποδητί κι έφταναν να αλλάζουν –προσωρινά ή μόνιμα- το όνομά τους για να μην πάθει καμιά λαχτάρα ο μπαμπάς ή να μην τους αποκληρώσει, μάλλον έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Η κοινωνία μας προχωρεί και ωριμάζει (;), το σταρ σίστεμ έχει παίξει κι αυτό το ρόλο του και πλέον για πολλούς γονείς αποτελεί όνειρο ζωής να δουν το βλαστάρι τους πίσω από το γυαλί μιας οθόνης ή πάνω στο σανίδι μιας σκηνής.

Έχοντας ξεπεράσει πλέον το «στάδιο της ντροπής» οι ηθοποιοί και οι επίδοξοι ηθοποιοί αισθάνονται ακόμη πιο όμορφα μπροστά στον καθρέφτη τους συναισθανόμενοι ότι υπηρετούν μια ωραία τέχνη και εκθέτουν το ταλέντο και το παρουσιαστικό τους στο βλέμμα του ευρέος κοινού. Οι εποχές, λοιπόν, άλλαξαν προ πολλού και το ίδιο συνέβη εν πολλοίς με το κοινωνικό στάτους της υποκριτικής τέχνης. Είναι, συνεπώς, φυσιολογικό επακόλουθο το «εγώ» των ηθοποιών συχνά να διογκώνεται και μέχρι ενός σημείου αυτό είναι και θεμιτό, αρκεί να μην υπερκεράζει την αγάπη και το σεβασμό για το ίδιο το αντικείμενο της τέχνης του.

Οι αλλαγές που έχει σταδιακά επιφέρει τα τελευταία χρόνια ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου, με αποκορύφωμα το φετινό καλοκαίρι όπου πλέον έχει ουσιαστικά καταργηθεί η «μονιμοποίηση» ηθοποιών, έχει επαναφέρει το ενδιαφέρον για τη διαδικασία της ακρόασης. Παλιότερα περνούσε λίγο- πολύ στο ντούκου ή δεν γινόταν αισθητή. Αρκετές ομάδες και θίασοι το συνηθίζουν ενώ από τα ιστορικά θέατρα του –κλυδωνιζόμενου- Σχεδίου Γ μόνο η ΕΘΑΛ το εφαρμόζει ως πάγια πολιτική σε τόσο ευρεία κλίμακα. Υπό το φως των εξελίξεων στον ΘΟΚ, η ακρόαση απέκτησε επιπλέον ενδιαφέρον και για το θέατρο της Λεμεσού με τους Κύπριους σκηνοθέτες να αισθάνονται την ανάγκη να ευχαριστήσουν τους ηθοποιούς και να δικαιολογήσουν το σκεπτικό τους δημόσια. Ειδικότερα φέτος, υπάρχει μια αίσθηση λες και μόλις ανακαλύψαμε, μετά την ταχινόπιτα, και τη διαδικασία της ακρόασης.

Έχει ένα ενδιαφέρον να μάθουμε τις επιλογές που έγιναν π.χ. στον ΘΟΚ για τη νέα σεζόν και κυρίως τη φιλοσοφία που ακολουθήθηκε γι’ αυτές. Ενδιαφέρον όμως έχει και η αντίδραση των εμπειρότερων και μαθημένων στην πρώτη γραμμή τα προηγούμενα χρόνια ηθοποιών σχετικά με τα «νέα ήθη» που προκύπτουν στη θεατρική μας πραγματικότητα.

Είναι άραγε υποτιμητικό να παρίσταται ένας κατά γενική ομολογία δοκιμασμένος και καταξιωμένος ηθοποιός σε ακρόαση; Από τη μια ο σκηνοθέτης, πόσω μάλλον αυτός που δεν γνωρίζει από πρώτο χέρι το εγχώριο καλλιτεχνικό δυναμικό, πρέπει να έχει το δικαίωμα να αποδώσει στο μυαλό του τους ρόλους όπως τους έχει φανταστεί και οι ρόλοι αυτοί εκτός από την καταξίωση και το ταλέντο ενός ηθοποιού απαιτούν και κάποια συγκεκριμένα φυσικά- σωματικά χαρακτηριστικά. Βέβαια, ο σκηνοθέτης που έχει γνώση του δυναμικού κι έχει ήδη καταλήξει σε κάποιους ρόλους καλό να το δηλώσει εξαρχής για να μην ταλαιπωρούνται οι υπόλοιποι. Κι αυτό δεν ισχύει μόνο για τις «πριμαντόνες».

Η πτυχή της ταλαιπωρίας, βέβαια, είναι διαφορετική. Επαφίεται στον εκάστοτε οργανισμό να φροντίσει ώστε η διαδικασία να μη μοιάζει με σαδιστική αναμονή σε μια απαρχαιωμένη δημόσια υπηρεσία, να είναι όσο το δυνατόν καλά οργανωμένη, φιλική προς τους ενδιαφερόμενους ηθοποιούς, δεδομένου ότι οι περισσότερες οντισιόν γίνονται μέσα στο κατακαλόκαιρο. Και οφείλουν να φροντίσουν ώστε η διαδικασία να είναι και να φαίνεται τίμια.

Από την πλευρά τους, οι καταξιωμένοι ηθοποιοί δεν πρέπει να απαξιώνουν και να σνομπάρουν τη διαδικασία, δεν είναι ντροπή αλλά το αντίθετο: δείχνει μεγαλείο ψυχής. Ο κυριότερος λόγος, πιστεύω εγώ, είναι το μήνυμα που περνούν έτσι στους νεότερους συναδέλφους τους σε σχέση με τον σεβασμό απέναντι στην τέχνη τους και τον εαυτό τους. Είναι μια έμπρακτη δήλωση ότι όλοι είναι ίσοι και ταπεινοί απέναντι στη Μούσα.