Αλληλεγγύη στον εαυτό μας

Λέξεις όπως «συλλογικότητα» και «αλληλεγγύη» άρχισαν να κάνουν γκελ στη συνείδησή μας κι έπαψαν να ακούγονται σαν φτηνά διαφημιστικά σλόγκαν, μόνο όταν φτάσαμε στο απροχώρητο.

Στην τόσο συναρπαστική επικαιρότητά μας επανήλθε τις τελευταίες ημέρες η συζήτηση περί «πολιτικών και ποινικών ευθυνών», με τους ταγούς μας να μη χάνουν την ευκαιρία να ξεκαθαρίσουν πως άλλα είναι τα μάτια του λαγού κι άλλα της κουκουβάγιας. Είναι όμως ένα ζήτημα που πρέπει να μας καίει, καθώς τα τελευταία χρόνια μας έχουν συμβεί πολλά δεινά, πάθαμε τεράστιες ζημιές από άγαρμπους πολιτικούς χειρισμούς, με τους φταίχτες να βγάζουν μάτι, αλλά να μην μπορούμε να τους τιμωρήσουμε με κάτι περισσότερο από το διαβόητο «πολιτικό κόστος». Δηλαδή να τους κάνουμε «ντα». Με άλλα λόγια, όταν στριμώξουμε κάποιον και του τρίψουμε τις πολιτικές του ευθύνες στη μούρη, το πολύ- πολύ να μας πει «Σας κατέστρεψα; Ε, μη με ξαναφηφίσετε».

Να το βράσω το πολιτικό κόστος όταν δεν μπορεί να εξαργυρωθεί στην παραμικρή ανακούφιση ή αποζημίωση κι όταν γίνεται η αιτία για την παρατεταμένη ατιμωρησία και η ανοχή που χαρακτηρίζει την ωραία μας πολιτική ατμόσφαιρα, τρέφοντας τη διαφθορά του όλου συστήματος.

Μόνη λύση λοιπόν είναι η αυστηρή ποινικοποίηση της πλημμελούς, της βλακώδους και της ανεπαρκούς άσκησης της δημόσιας εξουσίας. Κι ακόμη περισσότερο η ροπή προς τη διαφθορά, την εκδούλευση και την κολακεία. Όταν ο εκάστοτε πολιτευτής γνωρίζει ότι έχει πάνω από το κεφάλι του τη δαμόκλειο σπάθη κι ότι κάθε του απόφαση που καθορίζει το μέλλον μας μπορεί να κόψει τις αλογίσιες τρίχες που τη συγκρατούν, αν μη τι άλλο θα είναι πιο συγκεντρωμένος και θα αναλογίζεται λιγότερο τα ίδια –ή συγγενικά- οφέλη της πολιτικής του δραστηριότητας και περισσότερο το κοινό καλό και την κοινή λογική. Για την προώθηση του σχετικού νομοσχεδίου, βέβαια, υπάρχει ένα μικρό προβληματάκι: θα πρέπει να το ψηφίσουν αυτοί οι ίδιοι οι ταγοί που θέλουμε να ελέγξουμε.

Η ιδιοτελής συμπεριφορά κάποιων από τους πολιτικούς που εκλέξαμε –υποτίθεται- για να μας υπηρετούν είναι μια πραγματικότητα. Ίσως είναι, όμως κι ο αντικατοπτρισμός μιας γενικότερης συμπεριφοράς της κοινωνίας. Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι φερόμασταν σαν τους αρουραίους που ροκανίζουν άπληστα το κύτος του πλοίου, αψηφώντας το γεγονός ότι αν βουλιάξει τους πάρει μαζί του στο βυθό.

Στα αγγλικά η λέξη «idiot» σημαίνει «ηλίθιος». Προέρχεται από το λατινικό «idiota» που έχει τη ρίζα του στην ελληνική λέξη «ιδιώτης». Κάνετε τον συνειρμό. Στην αρχαία Ελλάδα απαξίωναν και αποστρέφονταν τον άνδρα που δεν συμμετείχε στα κοινά, που δεν φερόταν πρώτιστα ως μέρος του συνόλου και δεν είχε ως κύριο μέλημα το κοινό καλό. Όταν, λοιπόν, επί δεκαετίες «ιδιωτεύαμε» κλεισμένοι στο τρυφηλό μας καβούκι, κατά κάποιο τρόπο σκάβαμε τον ίδιο μας το λάκκο.  

Λέξεις όπως «συλλογικότητα» και «αλληλεγγύη» άρχισαν να κάνουν γκελ στη συνείδησή μας κι έπαψαν να ακούγονται σαν φτηνά διαφημιστικά σλόγκαν, μόνο όταν φτάσαμε στο απροχώρητο. Χρειάστηκε να προβάλουμε τον εαυτό μας στο -όχι και τόσο μακρινό- μέλλον ως πεινασμένο κρισόπληκτο για να μπούμε στη σωστή διάθεση και να συρρεύσουμε στην Τάφρο για να τραγουδήσουμε με πνεύμα ομοψυχίας για τα τσαλαπατημένα μας όνειρα, τις σμπαραλιασμένες μας προσδοκίες, το αραχνιασμένο μας μέλλον. Γιατί στο κουρασμένο πρόσωπο του δυσπραγούντα συνανθρώπου μας είδαμε κατά κάποιο τρόπο τον εαυτό μας.

Δεν πειράζει, κάτι είναι κι αυτό. Τώρα που το ξυπνητήρι μας έχει ξεκουφάνει και δεν ξέρουμε πώς να το σταματήσουμε, θα θυμηθούμε ότι είμαστε άνθρωποι, δηλαδή πολιτικά ζώα, και θα ενώσουμε τις δυνάμεις μας με πυγμή και αποφασιστικότητα για να βγούμε από το βούρκο όσο γίνεται πιο αλώβητοι. Κι όταν τα καταφέρουμε μπορούμε και πάλι να επιστρέψουμε με ασφάλεια στην ιδιωτεία μας.