Η σοβαρότερη αιτία της αποκρουστικής συμπεριφοράς στον δρόμο είναι ο πολλαπλασιαστικός και αντανακλαστικός της χαρακτήρας.
Δεν πρέπει να είχαν περάσει πολλοί μήνες από τότε που είχα πάρει το δίπλωμα οδήγησης κι εκείνο το πρωί μπήκα στο αυτοκίνητο με έπαρση. Σκεφτόμουν ότι θα πρέπει να είχα φοβερό ταλέντο στο οδήγημα, αφού είχε περάσει τόοοοσος καιρός και δεν είχα κάνει το παραμικρό λάθος, είχα τον πλήρη έλεγχο του οχήματος και του δρόμου. Το ίδιο απόγευμα προέκυψε το πρώτο μου σοβαρό και εντελώς ηλίθιο ατύχημα: κάπου χάζευα, δεν πρόσεξα ότι τα δύο μπροστινά διπλοκάμπινα είχαν σταματήσει σε διάβαση πεζών, τους έδωσα και κατάλαβαν, αχρήστεψα το αυτοκίνητό μου, τραυμάτισα τον εγωισμό μου (μόνο) και παραλίγο να τη φάει κι ένας πεζός.
Περίπου δύο δεκαετίες αργότερα, αναρωτιέμαι σε ποιο βαθμό εκείνη η εμπειρία με συνέτισε ή καθόρισε την οδηγική μου συμπεριφορά. Πρέπει να αναλογιστώ ότι όλα αυτά τα χρόνια δεν υπάρχει παράβαση του ΚΟΚ που λίγο ή πολύ να μην την «τίμησα». Είμαι ο κλασικός ελληναράς οδηγός, ο μέσος «εσύ» που έλεγε κι ο Χάρρυ Κλυνν. Συχνά οδηγώ επιθετικά, βιαστικά και με πολλά νεύρα βρίζοντας όλους τους υπόλοιπους «άσχετους» που από καθαρή γκαντεμιά βρέθηκαν στο διάβα μου. Κατά τ’ άλλα; Έχει τύχει να υπερβώ το όριο ταχύτητας, να οδηγήσω μετά από κατανάλωση αλκοόλ, να αλλάξω επικίνδυνα λωρίδα, να εισέλθω σε μονόδρομο, να σταθμεύσω στα πιο απίθανα μέρη, να περάσω φανάρι με... βαθύ πορτοκαλί, να απολαύσω την ανάγνωση ενός ebook στο τιμόνι. Φοβερά κατορθώματα! Ευτυχώς τουλάχιστον, που βρέξει χιονίσει, φοράω πάντα ζώνη. Το χέρι πάει αυτόματα αμά την είσοδο και το επιβάλλω και στους υπόλοιπους επιβάτες, μια συνήθεια που ενδεχομένως ριζώθηκε στην κουλτούρα μου μετά από τη δυσάρεστη αλλά ευεργετική υποχρέωση της πληρωμής ενός τσουχτερού προστίμου.
Εντούτοις, ούτε οι άσχημες εμπειρίες αρκούν για να μας συνετίσουν, ούτε η αύξηση των προστίμων και η αυστηροποίηση των ποινών, ούτε η πύκνωση των εκστρατειών ελέγχου της αστυνομίας. Το ζήτημα δεν είναι αν πηγαίνουμε με 60 χιλιόμετρα αντί για 50 αλλά να κατανοήσουμε με όλο μας το είναι ΓΙΑΤΙ υπάρχει το όριο αυτό στον συγκεκριμένο δρόμο. Να φοράμε τη ζώνη για τη δική μας ασφάλεια κι όχι για να μη μας τσακώσει ο μπάτσος. Να μην παρκάρουμε σε διπλή γραμμή επειδή εμποδίζουμε την κυκλοφορία κι όχι επειδή μπορεί να φάμε πρόστιμο. Να μην οδηγούμε πιωμένοι, όχι γιατί το ποτό κάνει κακό στο συκώτι αλλά επειδή αλλοιώνει την οδηγική μας ικανότητα.
Δεν μας πτοεί ούτε ο βομβαρδισμός μακάβριων ειδήσεων από αιματηρά τροχαία, έχουμε γίνει φαίνεται κυνικοί και χοντρόπετσοι από την υπερπροβολή της φρίκης. Στην Κύπρο, που είναι μικρή και είμαστε λίγοι και ως ένα σημείο γνωριζόμαστε μεταξύ μας, ένας θάνατος σε τροχαίο μετατρέπεται για λίγες μέρες από στατιστική σε τραγωδία. Ενοχλεί και γειώνει. Εισβάλει για λίγο στο σύμπαν μας, διαταράσσει κάπως τις ισορροπίες, προβληματίζει, αλλά γρήγορα μάς περνάει. Τα ρίχνουμε όλα στη μοίρα, την τύχη, την κακιά στιγμή, τον Μολώχ της ασφάλτου και τον χάρο που έστησε καρτέρι, παραβλέποντας το γεγονός ότι κατά 90% ο βασικός παράγοντας πρόκλησης δυστυχημάτων είναι ο άνθρωπος.
Στο τέλος ο δυσβάσταχτος πόνος μένει μόνο στους οικείους. Οι υπόλοιποι επιστρέφουμε στη στατιστική, κρεμάμε ένα φυλαχτό στο ταμπλό και πιστεύουμε ότι δεν θα συμβεί σ’ εμάς. Οι άνθρωποι είμαστε προδιατεθειμένοι ν’ απωθούμε τα δυσάρεστα συναισθήματα κι αυτό είναι φυσικό. Δεν μπορούμε να λειτουργούμε καθημερινά με την αγωνία και τον φόβο ότι στην ταπετσαρία επικρέμεται η δαμόκλειος σπάθη κι ότι κάθε διαδρομή μπορεί να είναι η τελευταία. Η καθημερινότητά μας θα γίνει έτσι αφόρητη.
Ο κινηματογράφος και η ποπ κουλτούρα συμβάλλουν στην καλλιέργεια επικίνδυνης διαγωγής στο τιμόνι και το αυτοκίνητο παραμένει πάντα εργαλείο επίδειξης κοινωνικής θέσης. Η σοβαρότερη αιτία, ωστόσο, της αποκρουστικής συμπεριφοράς στον δρόμο είναι ο πολλαπλασιαστικός και αντανακλαστικός της χαρακτήρας. Το πώς δηλαδή επηρεάζει αλυσιδωτά ο ένας τον άλλο, πόσο ευγενικά ή επιθετικά φερόμαστε με το τιμόνι στα χέρια προκαλώντας είτε άνεση και ηρεμία είτε άγχος και κινδύνους. Ίσως και το πώς γαλουχούμε τα παιδιά μας με τη νευρικότητα του τιμονιού, το οποίο συχνά μάς μεταμορφώνει σε μια τερατώδη εκδοχή του φιλήσυχου εαυτού μας.
Δεν πρέπει να είχαν περάσει πολλοί μήνες από τότε που είχα πάρει το δίπλωμα οδήγησης κι εκείνο το πρωί μπήκα στο αυτοκίνητο με έπαρση. Σκεφτόμουν ότι θα πρέπει να είχα φοβερό ταλέντο στο οδήγημα, αφού είχε περάσει τόοοοσος καιρός και δεν είχα κάνει το παραμικρό λάθος, είχα τον πλήρη έλεγχο του οχήματος και του δρόμου. Το ίδιο απόγευμα προέκυψε το πρώτο μου σοβαρό και εντελώς ηλίθιο ατύχημα: κάπου χάζευα, δεν πρόσεξα ότι τα δύο μπροστινά διπλοκάμπινα είχαν σταματήσει σε διάβαση πεζών, τους έδωσα και κατάλαβαν, αχρήστεψα το αυτοκίνητό μου, τραυμάτισα τον εγωισμό μου (μόνο) και παραλίγο να τη φάει κι ένας πεζός.
Περίπου δύο δεκαετίες αργότερα, αναρωτιέμαι σε ποιο βαθμό εκείνη η εμπειρία με συνέτισε ή καθόρισε την οδηγική μου συμπεριφορά. Πρέπει να αναλογιστώ ότι όλα αυτά τα χρόνια δεν υπάρχει παράβαση του ΚΟΚ που λίγο ή πολύ να μην την «τίμησα». Είμαι ο κλασικός ελληναράς οδηγός, ο μέσος «εσύ» που έλεγε κι ο Χάρρυ Κλυνν. Συχνά οδηγώ επιθετικά, βιαστικά και με πολλά νεύρα βρίζοντας όλους τους υπόλοιπους «άσχετους» που από καθαρή γκαντεμιά βρέθηκαν στο διάβα μου. Κατά τ’ άλλα; Έχει τύχει να υπερβώ το όριο ταχύτητας, να οδηγήσω μετά από κατανάλωση αλκοόλ, να αλλάξω επικίνδυνα λωρίδα, να εισέλθω σε μονόδρομο, να σταθμεύσω στα πιο απίθανα μέρη, να περάσω φανάρι με... βαθύ πορτοκαλί, να απολαύσω την ανάγνωση ενός ebook στο τιμόνι. Φοβερά κατορθώματα! Ευτυχώς τουλάχιστον, που βρέξει χιονίσει, φοράω πάντα ζώνη. Το χέρι πάει αυτόματα αμά την είσοδο και το επιβάλλω και στους υπόλοιπους επιβάτες, μια συνήθεια που ενδεχομένως ριζώθηκε στην κουλτούρα μου μετά από τη δυσάρεστη αλλά ευεργετική υποχρέωση της πληρωμής ενός τσουχτερού προστίμου.
Εντούτοις, ούτε οι άσχημες εμπειρίες αρκούν για να μας συνετίσουν, ούτε η αύξηση των προστίμων και η αυστηροποίηση των ποινών, ούτε η πύκνωση των εκστρατειών ελέγχου της αστυνομίας. Το ζήτημα δεν είναι αν πηγαίνουμε με 60 χιλιόμετρα αντί για 50 αλλά να κατανοήσουμε με όλο μας το είναι ΓΙΑΤΙ υπάρχει το όριο αυτό στον συγκεκριμένο δρόμο. Να φοράμε τη ζώνη για τη δική μας ασφάλεια κι όχι για να μη μας τσακώσει ο μπάτσος. Να μην παρκάρουμε σε διπλή γραμμή επειδή εμποδίζουμε την κυκλοφορία κι όχι επειδή μπορεί να φάμε πρόστιμο. Να μην οδηγούμε πιωμένοι, όχι γιατί το ποτό κάνει κακό στο συκώτι αλλά επειδή αλλοιώνει την οδηγική μας ικανότητα.
Δεν μας πτοεί ούτε ο βομβαρδισμός μακάβριων ειδήσεων από αιματηρά τροχαία, έχουμε γίνει φαίνεται κυνικοί και χοντρόπετσοι από την υπερπροβολή της φρίκης. Στην Κύπρο, που είναι μικρή και είμαστε λίγοι και ως ένα σημείο γνωριζόμαστε μεταξύ μας, ένας θάνατος σε τροχαίο μετατρέπεται για λίγες μέρες από στατιστική σε τραγωδία. Ενοχλεί και γειώνει. Εισβάλει για λίγο στο σύμπαν μας, διαταράσσει κάπως τις ισορροπίες, προβληματίζει, αλλά γρήγορα μάς περνάει. Τα ρίχνουμε όλα στη μοίρα, την τύχη, την κακιά στιγμή, τον Μολώχ της ασφάλτου και τον χάρο που έστησε καρτέρι, παραβλέποντας το γεγονός ότι κατά 90% ο βασικός παράγοντας πρόκλησης δυστυχημάτων είναι ο άνθρωπος.
Στο τέλος ο δυσβάσταχτος πόνος μένει μόνο στους οικείους. Οι υπόλοιποι επιστρέφουμε στη στατιστική, κρεμάμε ένα φυλαχτό στο ταμπλό και πιστεύουμε ότι δεν θα συμβεί σ’ εμάς. Οι άνθρωποι είμαστε προδιατεθειμένοι ν’ απωθούμε τα δυσάρεστα συναισθήματα κι αυτό είναι φυσικό. Δεν μπορούμε να λειτουργούμε καθημερινά με την αγωνία και τον φόβο ότι στην ταπετσαρία επικρέμεται η δαμόκλειος σπάθη κι ότι κάθε διαδρομή μπορεί να είναι η τελευταία. Η καθημερινότητά μας θα γίνει έτσι αφόρητη.
Ο κινηματογράφος και η ποπ κουλτούρα συμβάλλουν στην καλλιέργεια επικίνδυνης διαγωγής στο τιμόνι και το αυτοκίνητο παραμένει πάντα εργαλείο επίδειξης κοινωνικής θέσης. Η σοβαρότερη αιτία, ωστόσο, της αποκρουστικής συμπεριφοράς στον δρόμο είναι ο πολλαπλασιαστικός και αντανακλαστικός της χαρακτήρας. Το πώς δηλαδή επηρεάζει αλυσιδωτά ο ένας τον άλλο, πόσο ευγενικά ή επιθετικά φερόμαστε με το τιμόνι στα χέρια προκαλώντας είτε άνεση και ηρεμία είτε άγχος και κινδύνους. Ίσως και το πώς γαλουχούμε τα παιδιά μας με τη νευρικότητα του τιμονιού, το οποίο συχνά μάς μεταμορφώνει σε μια τερατώδη εκδοχή του φιλήσυχου εαυτού μας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου