Η αφαίρεση της κατεύθυνσης των καλλιτεχνικών μαθημάτων στο Λύκειο και η περαιτέρω υποβάθμιση των μαθημάτων αυτών στην εκπαιδευτική διεργασία συνιστά πνευματικό ακρωτηριασμό.
Παραφράζοντας τον Στάλιν, το να χάσει ένας άνθρωπος τη δουλειά του είναι τραγωδία· το να χάσουν χιλιάδες άνθρωποι τη δουλειά τους είναι στατιστική. Το κρίσιμο ζήτημα που έχει ανακύψει σχετικά με τις αλλαγές στο ωρολόγιο πρόγραμμα και την υποβάθμιση των μαθημάτων που άπτονται της αισθητικής καλλιέργειας των μαθητών ενεργοποίησε τα συνδικαλιστικά αντανακλαστικά των οργανωμένων εκπαιδευτικών και ιδιαίτερα των επηρεαζόμενων, προκειμένου καταρχήν να αποφευχθούν οποιαδήποτε… στατιστικά δράματα.
Προς τιμήν τους, βέβαια, οι επηρεαζόμενοι δεν παραλείπουν να επισημάνουν ότι πέραν της εργασιακής αβεβαιότητας το ζήτημα είναι πολύ πιο βαθύ και αφορά κατά βάση το ίδιο το μέλλον της Παιδείας και των μαθητών. Τα παιδιά, οι εν δυνάμει ευθυτενείς, οραματιστές και γενναιόφρονες πολίτες του μέλλοντος, δεν έχουν ανάγκη από κλειστά νοητικά συστήματα, αλλά από μια ολοκληρωμένη εκπαιδευτική φιλοσοφία που θα διευρύνει τους ορίζοντές τους. Και μια εκπαιδευτική διεργασία που δεν περιλαμβάνει τα καλλιτεχνικά μαθήματα, δεν μπορεί παρά να νοείται ως κολοβή.
Επ’ ουδενί δεν επιχειρώ να ισχυριστώ ότι το υφιστάμενο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα έχει πετύχει μέχρι τώρα επαρκώς τους στόχους του αναφορικά με την εικαστική αγωγή, τη μουσική ανάπτυξη, τη θεατρική παιδεία και την εν γένει αισθητική καλλιέργεια του μαθητικού πληθυσμού. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να κόψουμε το κεφάλι που πονάει και να καταργήσουμε ουσιαστικά τα καλλιτεχνικά μαθήματα με το άλλοθι της «αντισταθμιστικής» δημιουργίας εξειδικευμένου τεχνοκεντρικού σχολείου για όσα παιδιά ενδιαφέρονται για τις κατευθύνσεις αυτές.
Αν ρωτήσει κανείς τους μαθητές αν πραγματικά ενδιαφέρονται για τα μαθηματικά, τα ελληνικά, τη φυσική κ.ο.κ. αμφιβάλλω πόσα από αυτά τα παιδιά, σε μια ηλικία όπου έχουν το νου τους στο παιχνίδι και την ξενοιασιά, πραγματικά απολαμβάνουν να σκοτίζουν την κούτρα τους με τέτοιου είδους γνώσεις.
Δεν θέλω να κοντραριστώ τώρα και με τους συνδικαλιστές θεολόγους ούτε να βάζω ιδέες στους φωστήρες που χειρίζονται το εκπαιδευτικό μας σύστημα, αλλά δεν μπορώ να αντισταθώ στην παρόρμηση να αγγίξω και την περίπτωση μαθημάτων όπως τα θρησκευτικά, όπου αμφισβητούμενο δεν είναι μόνο το ενδιαφέρον των μαθητών, αλλά και η σημασία του μαθήματος για την παιδευτική διαδικασία και τη νοητική ακεραιότητα των παιδιών. Ας το καταργήσουν αν το πάνε έτσι κι ας κατευθύνουν προς τα εκεί, από το γυμνάσιο ακόμη, τους μαθητές που έχουν κλίση ή «ενδιαφέρονται» για το μάθημα αυτό, μέσω της δημιουργίας π.χ. ενός θρησκοκεντρικού χριστιανικού σχολείου.
Η αφαίρεση της κατεύθυνσης των καλλιτεχνικών μαθημάτων στο Λύκειο και γενικότερα η περαιτέρω υποβάθμιση των μαθημάτων αυτών στην εκπαιδευτική διεργασία συνιστά ξεκάθαρα πνευματικό ακρωτηριασμό. Αυτό που έχει ανάγκη η δευτεροβάθμια εκπαίδευση –αλλά και κάθε βαθμίδα αν με ρωτάει κανείς- είναι η περαιτέρω εμβάθυνση, κατ’ επιλογή ή και υποχρεωτική, για ένα όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ποσοστό μαθητών.
Η σύγχρονη παιδαγωγική προβλέπει ότι κανείς μαθητής δεν πρέπει να μένει πίσω αναφορικά με μια σφαιρική και πολύπλευρη εκπαίδευση. Και το μάθημα της τέχνης πρέπει να πάψει επιτέλους να αντιμετωπίζεται –πολλές φορές και από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς- ως ένα «δευτερεύον», «εύκολο» και «χρήσιμο» γέμισμα διδακτικών ωρών.
Ο Σωκράτης πίστευε ότι το καλόν συμπίπτει με το αγαθόν, ενώ αμφότερα συμπίπτουν με το ωφέλιμον. Δεν υπάρχει πειστικότερη ένδειξη προόδου μιας κοινωνίας από την ανάπτυξη της φιλοκαλίας, η οποία με τη σειρά της ουκ έρχεται μόνη αν δεν την καλλιεργήσεις σωστά από τις πιο τρυφερές ηλικίες.
Η σωστή εκπαίδευση δεν μπορεί να είναι μια μονοδιάστατη -και επιστημονικά ατεκμηρίωτη- διεκπεραίωση ενός κλειστού κύκλου «βασικών» μαθημάτων. Πρέπει να είναι ένα πολυαισθητηριακό βίωμα, μια διαδικασία ξεκλειδώματος του νοητικού οραματισμού, μια διαδικασία όξυνσης της αισθητηριακής αντίληψης, μια βιωματική και απελευθερωτική άσκηση του νου, του πνεύματος.
Θα έπρεπε λοιπόν το Υπουργείο που εξακολουθεί σχεδόν ειρωνικά να λέγεται Παιδείας & Πολιτισμού να είναι πολύ πιο ευαίσθητο και προσεκτικό πάνω στο μοναδικό ίσως ζήτημα που θα μπορούσε να δικαιολογήσει το στρίμωγμα των δύο καίριων αυτών κοινωνικών αγαθών κάτω από το ίδιο χαρτοφυλάκιο.
Παραφράζοντας τον Στάλιν, το να χάσει ένας άνθρωπος τη δουλειά του είναι τραγωδία· το να χάσουν χιλιάδες άνθρωποι τη δουλειά τους είναι στατιστική. Το κρίσιμο ζήτημα που έχει ανακύψει σχετικά με τις αλλαγές στο ωρολόγιο πρόγραμμα και την υποβάθμιση των μαθημάτων που άπτονται της αισθητικής καλλιέργειας των μαθητών ενεργοποίησε τα συνδικαλιστικά αντανακλαστικά των οργανωμένων εκπαιδευτικών και ιδιαίτερα των επηρεαζόμενων, προκειμένου καταρχήν να αποφευχθούν οποιαδήποτε… στατιστικά δράματα.
Προς τιμήν τους, βέβαια, οι επηρεαζόμενοι δεν παραλείπουν να επισημάνουν ότι πέραν της εργασιακής αβεβαιότητας το ζήτημα είναι πολύ πιο βαθύ και αφορά κατά βάση το ίδιο το μέλλον της Παιδείας και των μαθητών. Τα παιδιά, οι εν δυνάμει ευθυτενείς, οραματιστές και γενναιόφρονες πολίτες του μέλλοντος, δεν έχουν ανάγκη από κλειστά νοητικά συστήματα, αλλά από μια ολοκληρωμένη εκπαιδευτική φιλοσοφία που θα διευρύνει τους ορίζοντές τους. Και μια εκπαιδευτική διεργασία που δεν περιλαμβάνει τα καλλιτεχνικά μαθήματα, δεν μπορεί παρά να νοείται ως κολοβή.
Επ’ ουδενί δεν επιχειρώ να ισχυριστώ ότι το υφιστάμενο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα έχει πετύχει μέχρι τώρα επαρκώς τους στόχους του αναφορικά με την εικαστική αγωγή, τη μουσική ανάπτυξη, τη θεατρική παιδεία και την εν γένει αισθητική καλλιέργεια του μαθητικού πληθυσμού. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να κόψουμε το κεφάλι που πονάει και να καταργήσουμε ουσιαστικά τα καλλιτεχνικά μαθήματα με το άλλοθι της «αντισταθμιστικής» δημιουργίας εξειδικευμένου τεχνοκεντρικού σχολείου για όσα παιδιά ενδιαφέρονται για τις κατευθύνσεις αυτές.
Αν ρωτήσει κανείς τους μαθητές αν πραγματικά ενδιαφέρονται για τα μαθηματικά, τα ελληνικά, τη φυσική κ.ο.κ. αμφιβάλλω πόσα από αυτά τα παιδιά, σε μια ηλικία όπου έχουν το νου τους στο παιχνίδι και την ξενοιασιά, πραγματικά απολαμβάνουν να σκοτίζουν την κούτρα τους με τέτοιου είδους γνώσεις.
Δεν θέλω να κοντραριστώ τώρα και με τους συνδικαλιστές θεολόγους ούτε να βάζω ιδέες στους φωστήρες που χειρίζονται το εκπαιδευτικό μας σύστημα, αλλά δεν μπορώ να αντισταθώ στην παρόρμηση να αγγίξω και την περίπτωση μαθημάτων όπως τα θρησκευτικά, όπου αμφισβητούμενο δεν είναι μόνο το ενδιαφέρον των μαθητών, αλλά και η σημασία του μαθήματος για την παιδευτική διαδικασία και τη νοητική ακεραιότητα των παιδιών. Ας το καταργήσουν αν το πάνε έτσι κι ας κατευθύνουν προς τα εκεί, από το γυμνάσιο ακόμη, τους μαθητές που έχουν κλίση ή «ενδιαφέρονται» για το μάθημα αυτό, μέσω της δημιουργίας π.χ. ενός θρησκοκεντρικού χριστιανικού σχολείου.
Η αφαίρεση της κατεύθυνσης των καλλιτεχνικών μαθημάτων στο Λύκειο και γενικότερα η περαιτέρω υποβάθμιση των μαθημάτων αυτών στην εκπαιδευτική διεργασία συνιστά ξεκάθαρα πνευματικό ακρωτηριασμό. Αυτό που έχει ανάγκη η δευτεροβάθμια εκπαίδευση –αλλά και κάθε βαθμίδα αν με ρωτάει κανείς- είναι η περαιτέρω εμβάθυνση, κατ’ επιλογή ή και υποχρεωτική, για ένα όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ποσοστό μαθητών.
Η σύγχρονη παιδαγωγική προβλέπει ότι κανείς μαθητής δεν πρέπει να μένει πίσω αναφορικά με μια σφαιρική και πολύπλευρη εκπαίδευση. Και το μάθημα της τέχνης πρέπει να πάψει επιτέλους να αντιμετωπίζεται –πολλές φορές και από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς- ως ένα «δευτερεύον», «εύκολο» και «χρήσιμο» γέμισμα διδακτικών ωρών.
Ο Σωκράτης πίστευε ότι το καλόν συμπίπτει με το αγαθόν, ενώ αμφότερα συμπίπτουν με το ωφέλιμον. Δεν υπάρχει πειστικότερη ένδειξη προόδου μιας κοινωνίας από την ανάπτυξη της φιλοκαλίας, η οποία με τη σειρά της ουκ έρχεται μόνη αν δεν την καλλιεργήσεις σωστά από τις πιο τρυφερές ηλικίες.
Η σωστή εκπαίδευση δεν μπορεί να είναι μια μονοδιάστατη -και επιστημονικά ατεκμηρίωτη- διεκπεραίωση ενός κλειστού κύκλου «βασικών» μαθημάτων. Πρέπει να είναι ένα πολυαισθητηριακό βίωμα, μια διαδικασία ξεκλειδώματος του νοητικού οραματισμού, μια διαδικασία όξυνσης της αισθητηριακής αντίληψης, μια βιωματική και απελευθερωτική άσκηση του νου, του πνεύματος.
Θα έπρεπε λοιπόν το Υπουργείο που εξακολουθεί σχεδόν ειρωνικά να λέγεται Παιδείας & Πολιτισμού να είναι πολύ πιο ευαίσθητο και προσεκτικό πάνω στο μοναδικό ίσως ζήτημα που θα μπορούσε να δικαιολογήσει το στρίμωγμα των δύο καίριων αυτών κοινωνικών αγαθών κάτω από το ίδιο χαρτοφυλάκιο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου