Απογραφειοκρατικοποίηση, τώρα

Όταν ένας ευσυνείδητος μορφωτικός λειτουργός περιγράφει την καθημερινότητά του στις Πολιτιστικές Υπηρεσίες περίπου σαν έναν καφκικό εφιάλτη, αυτό δεν μπορεί παρά να ξενίζει.

Δεν είναι ότι είχαμε την εικόνα μιας ιδεώδους και εύρυθμης κρατικής υπηρεσίας γι’ αυτή που στεγάζεται στο κτήριο της οδού Ιφιγενείας 27 (σημειώστε τη διεύθυνση κύριε υπουργέ). Άλλωστε, ο πατροπαράδοτα πενιχρός προϋπολογισμός και η χαμηλότατη κατάταξη στη λίστα προτεραιοτήτων της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας και δημόσιας διοίκησης έχουν συντελέσει στη συρρίκνωση του όγκου εργασιών και στη μέχρι εξευτελισμού υποτίμηση της σημασίας του Πολιτισμού στην ασθενική κοινωνία μας.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, όταν ακούμε έναν ευσυνείδητο μορφωτικό λειτουργό να περιγράφει την καθημερινότητά του στις Πολιτιστικές Υπηρεσίες περίπου σαν έναν καφκικό εφιάλτη, αυτό δεν μπορεί παρά να ξενίζει.

Ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι ο Ανθούλλης Δημοσθένους είναι ένας στριμμένος φαντασιόπληκτος –με όλη την αγάπη και τον σεβασμό προς το πρόσωπό του- μόνο το 10% να ισχύουν από αυτά που περιγράφει, θα αρκούσαν για να μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι υπάρχει σοβαρό θέμα. Όχι γιατί κάπου, κάπως, κάποτε, σε μια παράλληλη πραγματικότητα υπάρχει μια ιδανική, αποδοτική και αρμονική κρατική υπηρεσία, αλλά γιατί από τη συγκεκριμένη υπηρεσία, που ο ρόλος της είναι να διαμορφώνει πολιτιστική πολιτική, θα περίμενε κανείς να είναι υπόδειγμα λειτουργίας για όλες τις άλλες κι όχι να είναι μια ανάγλυφη μικρογραφία της νοσούσας κοινωνίας μας. Με τον Πολιτισμό ασχολείται, δεν θα έπρεπε, διάολε, να είναι πιο εξευγενισμένη;

Επίσης, ξενίζει η αίσθηση η κρατική πολιτιστική πολιτική να ασκείται εν κοινωνικώ κενώ, με αυτόματο πιλότο, βολοδέρνοντας ανάμεσα σε σκουριασμένα γραφειοκρατικά γρανάζια, ενώ ανάμεσα στους λειτουργούς στους οποίους έχει ανατεθεί να την ασκούν υπάρχουν στελέχη «με ηθικό έλλειμμα» και «δυσκολίες στον χειρισμό κοινωνικών δεξιοτήτων».

Η εικόνα που περιγράφει ο λειτουργός είναι τρομακτική. Σαν να έχουν εμπιστευτεί ένα πολύτιμο κινέζικο βάζο στα χέρια ενός ζωηρού, υπερκινητικού μπόμπιρα. Αν πράγματι οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες είναι ένας απρόσωπος, µυστηριώδης και αδυσώπητος μηχανισμός που περισσότερο δημιουργεί παρά λύνει προβλήματα, αυτό ενδεχομένως να είναι ένα ζήτημα δομικό, διοικητικό. Και ενδεχομένως αν αυτή η Κυβέρνηση (ή η επόμενη, η μεθεπόμενη κ.ο.κ.) βρει το οικονομικό και πολιτικό σθένος και υλοποιήσει επιτέλους ένα αίτημα δεκαετιών, προωθώντας τη ριζική διοικητική αυτονόμηση και ανασυγκρότηση του Πολιτισμού, η κατάσταση αυτή ενδέχεται να αλλάξει προς το καλύτερο.

Αυτή η αλλαγή, όμως, δεν θα πρέπει να γίνει επιδερμικά. Είναι σημαντικό να γίνει και μια σοβαρή αξιολόγηση των λειτουργών και μια αξιοκρατική στελέχωση του νέου φορέα. Ο Παύλος Παρασκευάς καλά κάνει και θέλει να διατηρεί τις ευαίσθητες ισορροπίες στην υπηρεσία του γι’ αυτό και διατρανώνει ότι οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες εκτιμώνται θετικά στις διαδικασίες αξιολόγησης της δημόσιας διοίκησης. Η ψυχούλα του το ξέρει υπό ποιες συνθήκες λειτουργεί η υποστελεχωμένη υπηρεσία του, κόντρα στις αντιξοότητες.

Ωστόσο, η νέα υπηρεσία που θα δημιουργηθεί θα πρέπει να σφύζει από υγεία από στελέχη με όρεξη και όραμα, όπως επίσης με ικανότητες και ηθική ακεραιότητα, που θα εργάζονται σε ανθρώπινες συνθήκες χωρίς να βάλλεται η αξιοπρέπειά τους. Μόνον έτσι θα δύναται να εξελιχθεί σ’ ένα φορέα που θα δίνει λύσεις και δεν θα εξελιχθεί σ’ ένα νέο πρόβλημα.