Είμαστε όλοι αυτόφωτοι σολίστες

Οι κολεκτίβες δεν φτουράνε εδώ. Ο πληθυντικός αριθμός δεν έχει πέραση.

Θαρρείς και στη χώρα αυτή είναι ιδιοσυγκρασιακά νομοτελειακό να προκόβουν οι μονάδες. Οι δύο θεωρούνται όχλος. Οτιδήποτε ομαδικό, προϊόν συνεργασίας, δεν δουλεύει, δεν αποδίδει ανάλογα. Ένα παράδειγμα είναι η μουσική. Οι σολίστες ξεχωρίζουν, αλλά τα σύνολα ζορίζονται, ενώ το κοινό παραμένει απαίδευτο και αμήχανο. Ένα άλλο παράδειγμα είναι ο αθλητισμός. Δοξάζονται ο Κοντίδης, ο Αχιλλέως, ο Παγδατής. Οι οποίοι διαπρέπουν σε ατομικά αθλήματα. Στα ομαδικά, ένας αθλητής δεν κερδίζει ποτέ την κοινή αποδοχή και λατρεύεται παροδικά και μόνο από μια μερίδα, επειδή υπηρετεί μια φανέλα, μια ομάδα, ενώ συνήθως στολίζεται με ύβρεις, αποδοκιμασίες, φτυσιές ή και πέτρες. Το δε «φίλαθλο» κοινό είναι μια φθοροποιός συνάθροιση στενοκέφαλων. 

Οι κολεκτίβες δεν φτουράνε εδώ. Ο πληθυντικός αριθμός δεν έχει πέραση. Ίσως ισχύει αυτό που λένε: όσο πιο μικρή και ολιγοπληθής είναι μια χώρα τόσο πιο διογκωμένο είναι το Εγώ των κατοίκων της. Ακόμη και η αλληλεγγύη αντανακλά στον εαυτό μας. Είναι μια πράξη εγωιστική. Κλεισμένοι στον εαυτούλη μας είμαστε κι όταν χωνόμαστε σε μια πορεία διαμαρτυρίας, σε μια οικογενειακή συνάθροιση, στο γλέντι με την παλιοπαρέα. Μια σούμα από ανεξάρτητα, ασυμβίβαστα, αλληλοσυγκρουόμενα, κατεργάρικα μικρά Εγώ.

Τίποτα συλλογικό δεν λειτουργεί σωστά. Από πού να ξεκινήσω; Από τα κόμματα; Τις συντεχνίες; Τους συνδέσμους Γονέων; Την ίδια την Κυβέρνηση; Τον κρατικό μηχανισμό; Τη δημόσια διοίκηση; Ο καθένας έχει μια άλφα προσωπική ατζέντα στην κούτρα του, ένα μπουκέτο από φιλοδοξίες -ή ματαιοδοξίες- και στο βαθμό που συγκλίνει με την αντίστοιχη προσωπική ατζέντα κάποιου άλλου όλα μέλι- γάλα. Αυτό όμως δεν μπορεί να διαρκέσει για πολύ.

Δεν θα μπορούσε, φυσικά, ο τομέας της τέχνης και του Πολιτισμού να αποτελέσει εξαίρεση. Μια εαυτοκεντρική νοοτροπία, ένας δυσκίνητος αυτοαναφορικός συγκεντρωτισμός, μια επιφανειακή τυπολατρία και μια βαθιά νωθρότητα έχει σκουριάσει εκτεταμένα θεσμούς, οργανισμούς και υπηρεσίες, οργανωμένα σύνολα. Τα πάντα λειτουργούν λες κι έχουν βαρίδια στα πόδια. Ό,τι δημιουργικό και πληθωρικό πάει να ξεμυτίσει από τη μετριότητα, το τρώει η μαρμάγκα.

Να ξεχωρίσεις, αλλά να ξεχωρίσεις κομψά. Μέσα από το σύνολο, μέσω του συνόλου, αλλά και μαζί με το σύνολο. Να μην παρακαλάς να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα, αλλά να γεννήσει. Ώστε να κληθείς μετά κι εσύ να τεντώσεις και να επεκτείνεις τα δικά σου όρια και δυνατότητες. Να μην είσαι το πιο ψηλό σκουπίδι στο σωρό, ο πρώτος τσαμπαμάγκας στο «χωριό», αλλά να κοιτάξεις να μεγαλώσεις μαζί με το σύνολο.

Αλλά εδώ οι μεγαλύτεροι είναι αυτοί που μικραίνουν λιγότερο. Και δεν τους χαλάει καθόλου.