Ένα ακέφαλο κοτόπουλο

Στην Κύπρο αρνούμαστε να δούμε την πραγματικότητα: Ότι δηλαδή το κράτος αυτό είναι ουσιαστικά σαν ένα ακέφαλο κοτόπουλο που τρέχει πανικόβλητο πέρα-δώθε, χωρίς σκοπό και προορισμό.

 Το αναγνωστήριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Μάλτας. 

Η Κύπρος δεν είναι το μικρότερο κράτος στην ΕΕ. Είναι το λιγότερο κράτος στην ΕΕ. Και δεν αναφέρομαι καν στη –μονίμως- ταραγμένη πολιτική και γεωπολιτική της κατάσταση, μήτηρ πάσης κακίας και αιώνιο άλλοθι για την απραξία, την ανικανότητα, τον χαμένο μπούσουλα όλων των πολιτικών ταγών και μιας ολόκληρης κοινωνίας που τους ανέδειξε.

Για να μην ξεφεύγω, το μικρότερο κράτος στην ΕΕ είναι η Μάλτα (και η αμέσως επόμενη το Λουξεμβούργο). Η Μάλτα –ολόκληρο το νησιωτικό κράτος όχι το μεγαλύτερο νησί- χωράει σε έκταση 30 φορές στην Κύπρο, ασχέτως αν ο πληθυσμός της είναι περίπου ο μισός της Κύπρου. Δόξα τω θεώ των Μαλτέζων, η χώρα αυτή γνώρισε πολλούς εισβολείς και επίδοξους κυρίαρχους και δεν υπήρξε καθωσπρέπει ιμπεριαλιστής τα τελευταία 500 χρόνια που να μην πέρασε να δώσει τα διαπιστευτήριά του. Ανεξαρτησία κέρδισε το 1964 ενώ οι τελευταίοι Βρετανοί στρατιώτες ξεκουμπίστηκαν από εκεί μόλις το 1979.

Προς τι το μίνι μάθημα γεωγραφίας; Μα για να αποδυναμώσω το δακρύβρεχτο κυπριακό επιχείρημα περί της φουκαριάρας νήσου που έλαχε σε δύσβατη γεωπολιτική θέση και χτυπήθηκε ανελέητα από τη μοίρα και την Ιστορία. Νισάφι πια. Και οι μικροί έχουν ψυχή, όπως και προοπτικές.

Πριν δύο χρόνια είχα υπογράψει εκνευρισμένος ένα άρθρο σ' αυτή τη στήλη με τίτλο «Μια ανεγκέφαλη χώρα» κι έγραφα ότι θα το φυλάξω για να το δημοσιεύσω ξανά σε ένα χρόνο χωρίς να χρειαστεί ν' αλλάξω ούτε κόμμα. Σχετική μνεία έκανα και πέρσι σημειώνοντας ότι θα παραβλέψω την υπόσχεση και θα το αφήσω για φέτος, με τη σιγουριά ότι και πάλι θα βρισκόμαστε στον ίδιο παρονομαστή. Το κείμενο αφορούσε τη μεγαλύτερη ντροπή του κυπριακού κράτους, τη θεσμική αδιαφορία που επιφέρει τη διαιώνιση του θέματος της ανυπαρξίας κρατικής βιβλιοθήκης.

Για να δικαιολογήσω και τον μισθό μου, δεν θα κάνω αντιγραφή- επικόλληση εκείνο το παλιό άρθρο, όμως μια μνεία σ' αυτά που λείπουν για να μπορεί κάποιος να πλησιάσει στο να πει ότι αυτό το μέρος που ζούμε είναι κανονικό κράτος, θα την κάνω. Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Μάλτας, γνωστή και ως Bibliotheca, λειτουργεί στο κτήριο που στη στεγάζει σήμερα τα τελευταία 200 χρόνια και από τότε αναπτύσσεται συνεχώς και επιτελεί ταπεινά και τίμια το έργο της, ενώ προσπαθεί να προσαρμοστεί και στα ιδιαίτερα δεδομένα του 21ου αιώνα της ηλεκτρονικοποίησης της πληροφορίας.

Εμείς εδώ αρνούμαστε να δούμε την πραγματικότητα: Ότι δηλαδή ζούμε σε ένα κράτος που ουσιαστικά είναι σαν ένα ακέφαλο κοτόπουλο που τρέχει πανικόβλητο πέρα-δώθε, χωρίς σκοπό και προορισμό. Εδώ και 50 χρόνια διαιωνίζουμε την ίδια συζήτηση για το πώς πρέπει να οργανωθεί, να στελεχωθεί και να αναπτυχθεί σταδιακά η Κρατική Βιβλιοθήκη. Το ζήτημα της υποδομής παραμένει πιο στάσιμο κι από τέλμα κι αυτή τη στιγμή μάς απασχολούν περισσότερο κάποιες τυπολατρικές νομολογίες περί του δανειστικού καθεστώτος των βιβλιοθηκών. Μόνο χάρη στην ιδιωτική πρωτοβουλία, το Πανεπιστήμιο Κύπρου και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια προσπαθούν από μόνα τους να καλύψουν ένα κενό που δεν καλύπτεται.

Εξακολουθούμε να έχουμε σήμερα μια κρατική Βιβλιοθήκη εγκλωβισμένη στη γραφειοκρατία και την ανεπάρκεια υποδομών και προσωπικού, τη στιγμή που ούτε το πρότζεκτ του Αρχαιολογικού Μουσείου φαίνεται να φτουράει –πού πήγαν άραγε τα δεκάδες εκατομμύρια από το ειδικό ταμείο που άνοιξε το 1987;- ενώ και το Μέγαρο Πολιτισμού θα πρέπει, πια, να το ξεχάσουμε οριστικά, μαζί με τα 18 εκατομμύρια που είχαν ήδη επενδυθεί σ' αυτό.

Και μετά αναρωτιόμαστε τι έφταιξε σ' αυτή τη χώρα και βρίσκεται στα πρόθυρα της διάλυσης…