Παραμύθι δίχως δράκο

Η ΕΕ δεν θα πάψει ποτέ να είναι ένα πολιτικό και οικονομικό πείραμα σε έναν αναβράζοντα σωλήνα που αλλάζει συνεχώς χρώματα και σχηματισμούς, αλλά όχι την ουσία του.

«Κανένας τους δεν έχει αρκετή σάρκα/ είναι φτιαγμένοι από πολυλογία».

(Γιώργος Καλοζώης, «Η Ρωγμή», από τη συλλογή «Το Μάθημα της Περίληψης».)

«EU is a cultural project». Αυτό πρέπει να είναι το πιο επιτυχημένο σύντομο ανέκδοτο στη Γηραιά Ήπειρο από ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα. Ρε παιδιά, ως πότε θα κοροϊδευόμαστε, δηλαδή; Στ’ αλήθεια πιστεύουμε ότι υπάρχει ποτέ περίπτωση να περατωθεί αυτός ο Πύργος της Βαβέλ μέσα σε έναν κυκεώνα διαπλεκόμενων συμφερόντων, επιδείξεων κυριαρχίας, ανούσιας τυπολατρίας, με το γραφειοκρατικό χταπόδι να έχει σφιχτά τυλιγμένα τα πλοκάμια πάνω του;

  

Πολλά και ενδιαφέροντα ακούστηκαν πριν από περίπου δύο εβδομάδες (11.10.2013) στη συζήτηση που διοργανώθηκε στο κτήριο του ΘΟΚ για την κυπριακή εκδοχή της πρωτοβουλίας «Νέα Αφήγηση για την Ευρώπη». Υπήρχε αρκετός σκεπτικισμός και αυτογνωσία, μέχρι και αυτοσαρκασμός στο πάνελ των ομιλητών από την Κύπρο και το εξωτερικό. Ωστόσο, στο κοινό –που δεν γέμισε ακριβώς το θέατρο- δεν δόθηκε ο χρόνος που θα χρειαζόταν για να εκφράσει τις απόψεις που -υποτίθεται ότι- θα μεταφέρει εις τας Βρυξέλλας η Επίτροπος Ανδρούλλα Βασιλείου ως συμβολή στο «Ευρωπαϊκό μανιφέστο» που θα συνταχθεί στις αρχές της επόμενης χρονιάς. Δύο ώρες ήταν ελάχιστες για μια τέτοια συζήτηση, υπό αυτές τις συνθήκες και σ’ αυτή τη συγκυρία, σε μια Κύπρο παρασυρμένη σε μια θύελλα ανέχειας και αβεβαιότητας, αλλά και σφιχτά δύσπιστη πλέον για ό,τι έχει να κάνει με το «ευρωπαϊκό όραμα».

Η ΕΕ δεν θα πάψει ποτέ να είναι ένα πολιτικό και οικονομικό πείραμα σε έναν αναβράζοντα σωλήνα που αλλάζει συνεχώς χρώματα και σχηματισμούς, αλλά όχι την ουσία του. Το βαμπίρ του λαϊκίστικου εθνικισμού έχει αρχίσει να δείχνει και πάλι τα απεχθή δόντια του, γεγονός που έχει θορυβήσει πολύ τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ, σχεδόν όσο και το επιδεικτικό γύρισμα της πλάτης μιας μεγάλης μερίδας φιλοευρωπαίων, που επέστρεψαν στις εθνικές και φιλοατομικές ψευδαισθήσεις τους.

Δεν γίνεται να έχουμε 2013 και η Ιστορία αυτής της Ηπείρου να γράφεται ακόμη με σίδερο και φωτιά. Γι’ αυτό ο Ζοσέ Μανουέλ Μπαρόζο, βλέποντας την ορατότητα να έχει χαθεί από το ξεφλούδισμα της έννοιας της «ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης», της ιδέας της «συμφιλιωμένης, ενωμένης και ισχυρής Ευρώπης», αλλά και κάθε πολιτικής και οικονομικής επιδίωξης, επικαλείται τον πολιτισμό ως τελευταία ελπίδα. Αυτός είναι λέει «η ψυχή της Ευρώπης», με την πολυμορφία και της αντιφάσεις του. Άλλωστε, θεωρείται μια διαχρονική αξία κι ένας πανίσχυρος ενοποιητικός παράγοντας, μοναδικό όχημα για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Ο Πρόεδρος της Κομισόν κάνει λόγο για μια «νέα αφήγηση», ένα νέο παραμύθι δηλαδή, πιο πιασάρικο και χωρίς δράκους και πριγκίπισσες, πάνω στο οποίο μπορεί να εναποθέσει τις λιγοστές ελπίδες της η απελπισμένη νέα γενιά. Ο ίδιος το φαντάζεται, λέει, σαν ένα βιβλίο όπου κανείς δεν μπορεί να μείνει μόνο στις πρώτες σελίδες, όσο ελκυστικές κι αν είναι. Η αφήγηση πρέπει να συνεχιστεί και το βιβλίο να συνεχίσει να γράφεται.

Αυτή η γενιά όμως έχει σιχαθεί τα παραμύθια. Σχεδόν όσο και τα περιττά λόγια, τις τεχνοκρατικές φλυαρίες, τον νομολογικό σαματά, τις ξύλινες ρητορείες. Περισσότερο χρειάζεται μια στάση ειλικρίνειας και αυτοκριτικής, ένα πειστικό όραμα κι ένα ισχυρό κίνητρο που θα τη βγάλει από το μοναδικό καταφύγιο που της έχει απομείνει: την αδιαφορία.