Μια καυτή πατάτα που πολλοί γλυκοκοιτάζουν

Αν έπρεπε να τρομάζει κάποιους η ιδέα της ανακίνησης του θέματος των σχεδίων επιχορηγήσεων, αυτοί θα έπρεπε να είναι οι ιθύνοντες των ελεύθερων θεάτρων.

Όσο κι αν το καθυστερούμε, όσο κι αν στρέφουμε αλλού το βλέμμα, όσο κι αν κάνουμε την πάπια, όσο κι αν υιοθετούμε την τακτική «κρύψε να περάσουμε» θα έρθει η μέρα που το αναπόφευκτο θα μας χτυπήσει την πόρτα. Κι αν κάνουμε τους κουφούς θα την γκρεμίσει και θα περάσει με τον τσαμπουκά. Κουνήσου από τη θέση σου, θα πείτε. 

Κι όμως εν προκειμένω δεν ομιλώ για το αναπόφευκτο τού να δούμε τα ραδίκια ανάποδα, αλλά για το σκάλισμα του ζητήματος των σχεδίων επιχορηγήσεων των ελεύθερων θεάτρων  από τον ΘΟΚ – μαζί βέβαια με το γενικότερο ζήτημα της επιχορήγησης του θεατρικού Οργανισμού.

Χρόνια τώρα τα -κατ’ ευφημισμό- ελεύθερα θέατρα φωνασκούσαν για το υπάρχον καθεστώς, θεωρώντας ανεπίτρεπτο ένα ανταγωνιστικό θεατρικό σχήμα -αν μπορούμε να το πούμε αυτό για τον ΘΟΚ- να έχει την ευθύνη να μοιράζει την πίτα των επιχορηγήσεων. Με τον ΘΟΚ να μη σταματά να διατρανώνει με τη σειρά του ότι θεωρεί «καυτή πατάτα» και «αναχρονιστική ευθύνη» τις επιχορηγήσεις. Η συζήτηση είχε κορυφωθεί πριν από δύο χρόνια στη Δημόσια Ανοιχτή Διαβούλευση, που είχε διοργανώσει ο οργανισμός, η οποία άφηνε την εντύπωση ότι το νερό θα έμπαινε στο αυλάκι για την αλλαγή του καθεστώτος. Άλλα μάταια.

Αν έπρεπε να τρομάζει τώρα κάποιους, πάντως, η ιδέα της ανακίνησης του συγκεκριμένου θέματος, αυτοί θα έπρεπε να είναι οι ιθύνοντες των ελεύθερων θεάτρων. Μέσα στη δίνη και την ξεραΐλα της κρίσης πολλοί είναι αυτοί που θα βλέπουν σαν ξερολούκουμο το σχετικό κονδύλι. 

Οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες μετρούν τα φραγκοδίφραγκα και τρώνε από τις σάρκες τους και με μεγάλη χαρά θα δεχόντουσαν να «αγοράσουν τον μπελά» με προοπτική φυσικά να ρίξουν αργά ή γρήγορα το σχετικό ποσό στον πενιχρό τους κορβανά και να το μοιράσουν σύμφωνα με τις γενικότερες ανάγκες. Και θα έχουν και το δίκιο τους.

Την ερχόμενη Τρίτη την Επιτροπή Παιδείας της Βουλής θα απασχολήσει μεταξύ άλλων και η ενδεχόμενη τροποποίηση των σχεδίων επιχορηγήσεων. Και η λέξη «τροποποίηση» μέσα στις άγριες και πονηρές μέρες που διάγουμε μάλλον με τη λέξη «ξήλωμα» προσομοιάζει. Η απόφαση του Θεάτρου Ανεμώνα να τραβήξει το θέμα στα άκρα, μετά από απόρριψη επιχορήγησης μιας παραγωγής του και τη γενικότερη στάση του ΘΟΚ, ανοίγει τον ασκό του Αιόλου με τη Βουλή να κοιτάζει με άλλο μάτι πλέον το σχετικό κονδύλι, αλλά και τους όρους, τα κριτήρια και τον διαμοιρασμό της πίτας των επιχορηγήσεων προς το επαγγελματικό θέατρο.

Σύντομα θα ξημερώσει μια άλλη μέρα καθώς είναι εδώ και χρόνια ξεκάθαρο ότι ο ΘΟΚ δεν μπορεί πλέον να συνεχίσει να λειτουργεί σαν άτυπο «Υπουργείο Θεάτρου». Το συγκεκριμένο σύστημα με τους όρους και κριτήρια επιχορήγησης θεατρικής δημιουργίας έχει κάνει τον κύκλο του. Ωστόσο το θέμα αυτό είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και λεπτό, σκέτο ναρκοπέδιο. Κι έχει να κάνει με τη θεατρική ανάπτυξη και το αν μπορούμε να απολαμβάνουμε σκηνική δημιουργία, που τόσο απαραίτητη είναι ειδικότερα μέσα σε περιόδους κρίσης.

Αυτός που θα κληρονομήσει την «καυτή πατάτα» θα πρέπει να την κρυώσει και όχι να την ξεφλουδίσει ή να την τεμαχίσει. Άλλωστε το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στο ότι ξοδεύονται πολλά χρήματα για τη θεατρική ανάπτυξη, αλλά στο πώς δαπανώνται, ο τρόπος που αξιοποιούνται. 

Από τη στιγμή που στην Κύπρο δεν υπάρχει κουλτούρα ιδιωτικής χορηγίας, ούτε πολυπληθές κοινό κι ένα σοβαρό θεατρικό σχήμα δεν μπορεί να προσφέρει ποιοτικό θέατρο και να είναι συνάμα οικονομικά αύταρκες -αυτό φυσικά ισχύει και για τον ΘΟΚ- οι επιχορηγήσεις πρέπει να διαφυλαχθούν ως κόρη οφθαλμού.