Και οι «ψωνισμένοι» έχουν ψυχή

Ευαισθησία για την Τέχνη στην Κύπρο υπάρχει. Αυτό που δεν υπάρχει είναι πίστη προς τους θεσμούς ότι υποστηρίζουν ορθά την καλλιτεχνική δημιουργία.

Πάνω που πάει να τελέψει η συζήτηση για το Μέγαρο Πολιτισμού κι εκεί που σχεδόν όλα τα επιχειρήματα έχουν ήδη καταρρεύσει –εκτός από αυτό της διαχρονικής κυπριακής μιζέριας - εντάθηκαν πάλι οι κραυγές και οι «επιφυλάξεις», τα «ναι μεν αλλά» και οι τσιγκουνιές. Μικροπολιτικά και τοπικιστικά «παιχνίδια» και συμπλέγματα, σιγοντάρονται από όψιμους περισυλλογιστές, ναρκοθετώντας την προσπάθεια και απειλώντας να θάψουν σε κανένα συρτάρι το σημαντικότερο έργο πολιτιστικής υποδομής στην Κύπρο.

Ο τέως υπουργός Οικονομικών, ακριβώς επειδή είναι πλέον «τέως», δεν άντεξε κι έριξε την «ομοβροντία» του, αποκαλύπτοντας ότι ανήκει κι αυτός στο ευρύ κλαμπ «Πολιτισμός= Σπατάλη». Αναλύοντας με το μυαλό του νούμερα και κοντοπρόθεσμες συγκυρίες, ούτε λίγο ούτε πολύ περιέγραψε σχεδόν την Κύπρο σαν ένα παρακατιανό τριτοκοσμικό χωριουδάκι κατοικημένο από ακαλλιέργητους αγροίκους. Με περίσσια… γλαφυρότητα έγραψε στο πολυσυζητημένο βιβλίο του ότι τέτοιο έργο δικαιολογείται μόνο για πόλεις του μεγέθους της Νέας Υόρκης (η οποία παρεμπιπτόντως μπορεί να έχει εκατοντάδες παρόμοια κτήρια) και για κατοίκους με τη μουσική καλλιέργεια των… Βιεννέζων.

Να γίνει το Μέγαρο κι ας μην υπάρχει μουσικό κοινό. Να γίνει η βιβλιοθήκη κι ας μην υπάρχει αναγνωστική κουλτούρα. Να γίνει το Αρχαιολογικό Μουσείο κι ας μην υπάρχει εκτίμηση στους αρχαιολογικούς θησαυρούς. Να γίνει η Πινακοθήκη κι ας είναι αχάμπαροι οι ντόπιοι για τα εικαστικά. Ακόμη κι αν είναι έτσι τα πράγματα πρέπει να τους προσφέρεις την έμπνευση και το κίνητρο, ώστε σιγά- σιγά να «καλλιεργηθούν». Ευαισθησία για την Τέχνη στην Κύπρο υπάρχει. Αυτό που δεν υπάρχει είναι πίστη προς τους θεσμούς ότι υποστηρίζουν ορθά την καλλιτεχνική δημιουργία.

Το Μέγαρο δεν θα χτιστεί μόνο για τους «ψωνισμένους» και τους «ψευτοκουλτουριάρηδες». Αν καταντήσει να το επισκέπτονται μόνο τέτοιοι, αυτό είναι μια άλλη συζήτηση και πρέπει να βρεθούν τρόποι να αποφευχθεί κάτι τέτοιο. Είναι θέμα διαχείρισης και καλλιέργειας κουλτούρας που θα συνοδεύει τη λειτουργία του. Είναι προσβλητικό να μας ξεφουρνίζουν στα μούτρα ότι στην Κύπρο είμαστε όλοι τόσο άξεστοι που δεν μας αξίζει ένα τέτοιο έργο.

Η ιδέα π.χ. για κτήριο Κρατικού Θεάτρου ωρίμαζε –σαν τα παλιά κρασιά- για δεκαετίες ολόκληρες στο μυαλό ορισμένων ρομαντικών, μέχρι να παραδοθεί στον υπομονετικό Κύπριο θεατρόφιλο την Άνοιξη, πια, του 2012. Μπορεί το κρασί να είναι καλύτερο όταν παλιώνει, δεν συμβαίνει όμως το ίδιο στην πολιτιστική μας ζωή με τη διαιώνιση της ανυπαρξίας θεσμών και υποδομών, σε σημείο η Κύπρος να «ζηλεύει» αρκετές τριτοκοσμικές χώρες όσον αφορά τα στοιχειώδη για τον Πολιτισμό. Και ΟΛΕΣ τις ευρωπαϊκές.

Μην πάτε μακριά. Στην άλλη άκρη της Ευρώπης, στο Ρέικιαβικ, εγκαινιάστηκε τον περασμένο Μάιο η μεγαλεπήβολη αίθουσα συναυλιών και συνεδρίων Harpa (όλες οι φωτογραφίες είναι από εκεί), ένα αρχιτεκτονικό κόσμημα που βρέχεται από το λιμάνι της ισλανδικής πρωτεύουσας. Μιλάμε για μια πόλη 150 χιλιάδων κατοίκων, σε μια χώρα 300 χιλιάδων. Κόστισε 164 εκατομμύρια ευρώ και –μαντέψτε- χωρίς συγχρηματοδότηση από την ΕΕ, της οποίας η Ισλανδία ΔΕΝ είναι ακόμη μέλος. 

Το κτήριο αυτό άρχισε να χτίζεται το 2007 και οι εργασίες του συνεχίστηκαν κανονικά, παρά το γεγονός ότι συνέπεσαν με τη μεγαλύτερη οικονομική και πολιτική κρίση της σύγχρονης Ιστορίας της χώρας. Μια χώρα χρεοκοπημένη μεν, αλλά με μακρά παράδοση δημοκρατικών θεσμών και υψηλό επίπεδο κοινωνικών προτύπων. Η χρεοκοπία κάθε άλλο παρά πτόησε τους εμπνευστές του έργου και σήμερα το ακροατήριο απολαμβάνει παραστάσεις με όλους τους τύπους της μουσικής σε περιβάλλον τέλειας αισθητικής και ακουστικής.

Προφανώς, αυτοί οι «ψωνισμένοι ψαράδες» θεωρούν την πόλη τους την απόλυτη μητρόπολη, κάτι μεταξύ Παρισιού, Λονδίνου και Τόκιο…