Λογοκλόπος είναι αυτός που πιάνεται

Όλος αυτός ο χείμαρρος κειμένων που υπάρχουν στο διαδίκτυο, η ανταλλαγή ιδεών, η γρήγορη και αποσπασματική διασπορά της πληροφορίας έχουν επιδράσει αρνητικά στον τρόπο σκέψης και εργασίας μιας ολόκληρης γενιάς δημοσιογράφων.

Δεν αποτελεί φαινόμενο του 21ου αιώνα ο «θάνατος του συγγραφέα». Ο Ρολάν Μπαρτ τα ‘γραφε από τη δεκαετία του ’60, ευαγγελιζόμενος, μετά από τόσα που έχουν γραφτεί τόσες χιλιάδες χρόνια, τον καταποντισμό της παραδοσιακής κυριαρχίας του γράφοντα και την πανηγυρική άνοδο του αναγνώστη ως κατ’ ουσία πρωταγωνιστή και παραγωγού του έργου. Αυτό άλλωστε που έχει σημασία είναι ο αναγνώστης, το πώς θα περάσεις την πληροφορία που επιθυμείς με ελκυστικό τρόπο προκειμένου να μοιραστείς τις πεποιθήσεις σου ή να κινήσεις έναν προβληματισμό.

Θέλεις από συναδελφικό και συντεχνιακό τακτ, θέλεις επειδή κόρακας δεν βγάζει μάτι κοράκου, θέλεις επειδή πολλοί έχουν τη φωλιά τους χεσμένη, το παράξενο σινάφι μας, των δημοσιογράφων, πέρασε λίγο- πολύ στο ντούκου το θέμα της εκτεταμένης και συστηματικής λογοκλοπής επώνυμου συναδέλφου. Προσωπικά, εκτιμώ το ταλέντο του συγκεκριμένου συναδέλφου και δεν θέλω να θεωρώ τυχαία, ούτε απατηλή, την επιτυχημένη πορεία του στο χώρο και το γεγονός ότι έχει ξεχωρίσει από τους δημοσιογράφους της γενιάς του.

Μπορεί να φαντάζει κουτοπονηριά η οικειοποίηση γραπτών επώνυμου συναδέλφου εξ Ελλάδος, στην εποχή που αρκεί το αράδιασμα μιας μικρής σειράς λέξεων στο google για να το ξεσκεπάσεις, αλλά δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι τα τελευταία δέκα χρόνια τα πράγματα έχουν αλλάξει ραγδαία στο χώρο μας. Και είναι δύσκολο να αντισταθεί κανείς στον πειρασμό. Όλος αυτός ο χείμαρρος κειμένων που υπάρχουν στο διαδίκτυο, η ανταλλαγή ιδεών, η γρήγορη και αποσπασματική διασπορά της πληροφορίας έχουν επιδράσει αρνητικά στον τρόπο σκέψης και εργασίας μιας ολόκληρης γενιάς δημοσιογράφων και ο γράφων δεν αποτελεί εξαίρεση.

Ειδικά στην εποχή μας, δεν υπάρχει παρθενογέννηση. Ο αρθρογράφος προσπαθεί με τον τρόπο του να συμβάλει σε μια επεξεργασία, ένα δημιουργικό τρύγημα ιδεών, πληροφοριών, λέξεων. Τα όρια μεταξύ λογοκλοπής και «δημιουργικής αξιοποίησης» (δηλαδή παραποίησης) είναι πολύ θολά. Λογοκλόπος στην εποχή μας είναι αυτός που… πιάνεται. 

Αντιλαμβάνομαι ότι ο συνάδελφος προσυπογράφει μέχρι τελείας τα κείμενα τα οποία υπέγραφε ως δικά του και θεώρησε δευτερεύουσας σημασίας να επικαλεστεί την πηγή τους, ή απλώς τεμπέλιασε να στύψει το μυαλουδάκι του. Θαμπωμένος από… την οξυδέρκεια του μεγαλοδημοσιογράφου, προτίμησε να μοιραστεί με το κοινό του τα αισθήματα που του γέννησε η συγκεκριμένη τοποθέτηση. Ο ίδιος κατάλαβε το λάθος του, απολογήθηκε και θα το πληρώσει, έχοντας πλέον σπείρει την αμφιβολία στο αναγνωστικό κοινό, έχοντας μαζί με τα «ξερά» λογοκλοπιμαία κάψει και τα «χλωρά» αξιόλογα πρωτότυπα κείμενα που (σίγουρα θα) έχει γράψει. Σιγά- σιγά, όμως θα ανακάμψει. Εδώ κοτζάμ Καζαντζάκης κατηγορήθηκε για λογοκλοπή, π.χ. για το επιτύμβιο επίγραμμά του, που αποδίδεται στον Κύπριο φιλόσοφο Δημώνακτα.

Αυτό που προδίδει το περιστατικό αυτό είναι αν μη τι άλλο το πόσο έχει φθίνει ο δημοσιογραφικός λόγος σήμερα, έχοντας καταντήσει ξύλινος και προβλέψιμος, σχεδόν μηχανικός, συμμετέχοντας κι αυτός με τη σειρά του στο πολύχρωμο γαϊτανάκι της σύγχρονης μετριοκρατίας.