Μια καλή χρονιά

Το Φεστιβάλ Κύπρια 2018 έχει περάσει στην ιστορία και θα το θυμόμαστε με ακόμη πιο θετικά συναισθήματα αν αποδειχτεί και η τελευταία της παλιάς εποχής.

Φαινόταν από την πρώτη μέρα ότι το φετινό Διεθνές Φεστιβάλ Κύπρια ήταν διαφορετικό από τα προηγούμενα. Εκτός του ότι απολαύσαμε κάποιες παραστάσεις που δικαιολογούν το κύρος ενός κρατικού φεστιβάλ, υπήρχε στον αέρα μια καρμική σχεδόν αίσθηση ανωτερότητας και σε οργανωτικό επίπεδο σε σχέση με τα προηγούμενα, μια θετική προδιάθεση που επιβεβαιωνόταν παράσταση με παράσταση. Λίγο η σχετικά μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων, λίγο η ρέντα των διοργανωτών που έφερε την ταπεινή Κύπρο στον δρόμο της Βασιλικής Ορχήστρας Κονσέρτχεμπαου του Άμστερνταμ και της Martha Graham Dance Company, αλλά και λίγο η συνέπεια, η υπευθυνότητα και η δημιουργική τρέλα της νεοσύστατης κυπριακής ομάδας Dell'Arte Projekt που έδωσε έναν διασκεδαστικότατο «Υπηρέτη δύο αφεντάδων», άφησε ένα θετικό πρόσημο στη σούμα.

Όμως δεν πρέπει να ξεγελιόμαστε. Πρόκειται για την εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα.

Να σημειώσω εδώ ότι γράφω αυτό το κείμενο χωρίς να έχω ρίξει ούτε μια ματιά στα σχετικά με την προσέλευση νούμερα. Διότι, όπως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση, είναι το τελευταίο που πρέπει να μας ενδιαφέρει. Να μη λέμε συνεχώς τα ίδια: υπάρχει συγκεκριμένος λόγος που τέτοιες διοργανώσεις λαμβάνουν κρατική χορηγία. Εννοείται ότι δεν ήταν όλα πρίμα κι ότι δεν νιώσαμε ξαφνικά ότι ξυπνήσαμε στα ένδοξα Παρίσια. Έτσι κι αλλιώς, δεν είναι αυτά που ζηλέψαμε. Απλώς ζητάμε να γίνουν και σ’ αυτή τη γωνίτσα του κόσμου τα αυτονότητα. Και μάλλον ούτε φέτος έγιναν.

Και δεν το λέω μόνο εγώ. Ο ίδιος ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ δεν δίστασε να εκφράσει δημόσια τους προβληματισμούς του για την πορεία του, αλλά και μια επιφυλακτικότητα για το αν θα συνεχίσει να κρατά τα ηνία. Δεν γνωρίζω τις ακριβείς προθέσεις του, όμως δεν αποκλείεται η φετινή διοργάνωση να ήταν και η αποχαιρετιστήρια. Ο Άντης Παρτζίλης γνωρίζει ίσως καλύτερα απ΄όλους πόσο μάταιες και ανεπαρκείς είναι οι όποιες προσπάθειες έγιναν τα τελευταία έξι χρόνια που λειτουργεί το μοντέλο του καλλιτεχνικού διευθυντή, εφόσον δεν έχει προχωρήσει ούτε ίντσα το ζήτημα της θεσμικής ανεξαρτητοποίησης του φεστιβάλ και ο προϋπολογισμός παραμένει όχι απλώς σε οριακά επίπεδα, αλλά σε χαμηλότερα ακόμη κι από την εποχή της τραπεζικής κρίσης.

Οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες έχουν εξαγγείλει δημόσια την πρόθεση για ριζικές αλλαγές προς την κατεύθυνση της αναβάθισης του θεσμού του καλλιτεχνικού διευθυντή. Ο Παύλος Παρασκευάς είχε διαβεβαιώσει τον περασμένο Απρίλιο ότι «ψήνεται» συγκεκριμένη πρόταση για ν’ αλλάξει σημαντικά το μοντέλο διαχείρισης, προσφέροντας μεγαλύτερη ελευθερία στον υπεύθυνο να χτίσει το πρόγραμμα επιλέγοντας ο ίδιος τις προτάσεις που θεωρεί καλύτερες. Για να μπορεί, φυσικά, μετά να αναλάβει και την ευθύνη των επιλογών του. Κι αυτό μαζί με μια γενναία αύξηση στον προϋπολογισμό της τάξης του 50%.

Βέβαια, όταν μιλάμε για τον Πολιτισμό, θα πρέπει να δούμε με τα μάτια μας τις αλλαγές να εφαρμόζονται για να το πιστέψουμε. Ειδικά, όταν τέτοιου είδους θεσμικά και οικονομικά σάλτα δεν μπορούν παρά να συνδέονται με την περίφημη δημιουργία του νέου Υφυπουργείου Πολιτισμού. Οι πικρά αναμενόμενες καθυστερήσεις, που αποτελούν βασικό κανόνα σε ό,τι πάει να κινηθεί στον τομέα, είναι σαν το ντόμινο. Και δύσκολα θα αφήσουν ανεπηρέαστες και τις εξελίξεις που αφορούν τα Κύπρια.   

Σε κάθε περίπτωση, η διοργάνωση του 2018 έχει περάσει στην ιστορία και θα τη θυμόμαστε με ακόμη πιο θετικά συναισθήματα αν αποδειχτεί και η τελευταία της παλιάς εποχής. Από εδώ και πέρα κάθε μέρα που περνά είναι πολύτιμη για να διαμορφωθούν οι ευνοϊκές συνθήκες που θα καταστήσουν την επόμενη την πρώτη μιας νέας φάσης. Για να μην πω ότι ήδη είναι αργά. Το διάστημα μέχρι την άνοιξη που θα ανακοινωθεί το πρόγραμμα είναι μικρό. Τα γρανάζια πρέπει να αρχίσουν να γυρίζουν και να ξεκαθαρίσουν το συντομότερο όσα έχουν να κάνουν με τη δομή, τη φιλοσοφία και τον προϋπολογισμό του φεστιβάλ, για να το δούμε επιτέλους ν’ ανοίγει τα φτερά του. Αλλιώς, καλά κρασιά!