Επιλεκτική και ανεύθυνη εκπαίδευση και αμάσητη πληροφόρηση, ανεξαρτήτως στόχων, συμβάλλει στον εγκλωβισμό των παιδιών και μελλοντικών πολιτών σε κλειστά νοητικά συστήματα.
Το σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ευρώ που δίνει κάθε χρόνο ο Λεβιάθαν μας για τον τομέα της Παιδείας φαντάζει ένα υπέρογκο ποσό. Ειδικά, αν αναλογιστούμε ότι τα δίνει από τις δικές μας τσέπες. Όμως, φυσικά, χαλάλι. Και –για να χρησιμοποιήσω και μια αγαπημένη ατάκα εκάστοτε κυβερνώντων- μακάρι να υπήρχε η δυνατότητα να δοθούν και περισσότερα. Δεν τίθεται θέμα ως προς αυτό. Η Παιδεία δεν είναι μια απλή επένδυση που περιμένουμε να μας αποδώσει. Είναι προϋπόθεση και θεμέλιο για τον άνθρωπο και την κοινωνία κι ας σταματήσω εδώ πριν αυτοκτονήσουν μαζικά όλα τα στερεότυπα του πλανήτη.
Είναι ξεκάθαρο ότι η χαριτωμένη λεξούλα «παιδεία» συγγενεύει εξ αίματος με τη μόρφωση, την αγωγή, αλλά και την εκπαίδευση, όπως μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι όλα αυτά είναι αδέρφια άσπονδα. Η επίκληση της Παιδείας για την επιβολή της (άτσαλης) Εκπαίδευσης αποτελεί στην εποχή μας μια μεγάλη απάτη. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι κι αυτό ένας μικρός Λεβιάθαν. Τα μέλη του, εκπαιδευτικοί, μαθητές, γονείς είναι ατελή όντα. Το όλο σχήμα περιλαμβάνει ένα άθροισμα χαρισμάτων και ελαττωμάτων που καταγράφονται ως ανθρωπολογικά δεδομένα, είναι εγγεγραμμένα στην ανθρώπινη κατάσταση, πίσω από την οποία κρύβεται το κουσούρι του πάθους για ισχύ και τα εγωιστικά κίνητρα, η κατά Χομπς «ορμή της αυτοσυντήρησης».
Όλα αυτά είναι που καθιστούν τον Λεβιάθαν «απαραίτητο». Για την ακρίβεια τον ισχυροποιούν. Εκτός από τις ατέλειες το σύστημα αυτό τρέφεται από τις έριδες μεταξύ των μελών του από την πρώτη μέχρι την τελευταία βαθμίδα και συχνά λειτουργεί επιδιαιτητικά, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητά του σε όσους το αμφισβητούν. Δεν είναι τυχαίο ότι η ελληνική μυθολογία θεωρούσε το Κράτος ως την προσωποποίηση κάθε μορφής εξουσίας και ο Ησίοδος το αναφέρει ως αδέρφι της Βίας και του Ζήλου, δηλαδή της διακαούς επιθυμίας για υπεροχή. Κάπως έτσι φτάσαμε όλοι να υπηρετούμε με ζήλο ένα τερατάκι το οποίο υποτίθεται ότι δημιουργήθηκε για να υπηρετήσει την παιδεία.
Η παιδεία εξακολουθεί να είναι το μεγάλο στοίχημα και να απέχει πόρρω από τους σκοπούς και τις δυνατότητες του υφιστάμενου καθεστώτος. Μπορεί να ακούγεται υπερβολή, αλλά η σημερινή κατάσταση βρίσκεται πιο κοντά στο μεσαίωνα παρά σ’ αυτό που επιτάσσει η εποχή. Επιλεκτική και ανεύθυνη εκπαίδευση και αμάσητη πληροφόρηση, ανεξαρτήτως στόχων, συμβάλλει στον εγκλωβισμό των παιδιών και μελλοντικών πολιτών σε κλειστά νοητικά συστήματα. Δεν είναι και τόσο μακρινά τα χρόνια που οι σημερινοί 30άρηδες και 40άρηδες που φέρονται ανεύθυνα και εγωιστικά στην καθημερινότητά τους, που αδιαφορούν για τον συνάνθρωπο, το περιβάλλον και αποστρέφονται το διαφορετικό, βρίσκονταν καθισμένοι πίσω από τα θρανία αυτού του ίδιου και σχεδόν απαράλλαχτου εκπαιδευτικού συστήματος.
Το ζητούμενο για τον δάσκαλο είναι η ανθρωπιστική μόρφωση. Η διεύρυνση του πνευματικού ορίζοντα του μαθητή, η εμβάθυνση, η επεξεργασία μιας πληροφορίας, η ανάπτυξη της φαντασίας, η κινητοποίηση της κρίσης, ακόμη και της αμφισβήτησης. Η πρόοδος της σκέψης και της γνώσης. Κι όχι η μαζική παραγωγή ανταγωνιστικών αγράμματων πτυχιούχων, γυμνασμένων αλόγων στην κούρσα της αγοράς εργασίας και εν τέλει πνευματικά μονομερών και ψυχολογικά ανάπηρων πολιτών, χωρίς βάθος γνώσης, οι οποίοι τείνουν να γνωρίζουν τα πάντα για το τίποτα.
Το γιατί δεν το καταφέρνει αυτό είναι ένα ερώτημα που δεν μπορεί να αφορά τον κάθε εκπαιδευτικό- ταλαιπωρημένο γρανάζι ενός συστήματος που πρώτιστα φθείρει τα πιο βασικά του εξαρτήματα. Αφορά την ευρύτερη κοινωνία, με στόχο να συμβάλει στη γιγάντωση ενός αιτήματος που θα καταφέρει να διαπεράσει το χοντρό πετσί του τέρατος. Καλός και άγιος ο συνδικαλισμός των εκπαιδευτικών, αλλά ο σκοπός πέραν της διασφάλισης και βελτίωσης των όρων εργασίας θα πρέπει πρώτιστα να αποσκοπεί στην πλήρη και ριζική αναδόμηση ενός καθεστώτος που δεν φοβάται να παραδεχτεί ότι μοιράζεται τις ίδιες αξίες με τους σκοταδιστές. Και να μας υπενθυμίσει τους λόγους για τους οποίους πρέπει να τις ξεριζώσουμε.
Το σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ευρώ που δίνει κάθε χρόνο ο Λεβιάθαν μας για τον τομέα της Παιδείας φαντάζει ένα υπέρογκο ποσό. Ειδικά, αν αναλογιστούμε ότι τα δίνει από τις δικές μας τσέπες. Όμως, φυσικά, χαλάλι. Και –για να χρησιμοποιήσω και μια αγαπημένη ατάκα εκάστοτε κυβερνώντων- μακάρι να υπήρχε η δυνατότητα να δοθούν και περισσότερα. Δεν τίθεται θέμα ως προς αυτό. Η Παιδεία δεν είναι μια απλή επένδυση που περιμένουμε να μας αποδώσει. Είναι προϋπόθεση και θεμέλιο για τον άνθρωπο και την κοινωνία κι ας σταματήσω εδώ πριν αυτοκτονήσουν μαζικά όλα τα στερεότυπα του πλανήτη.
Είναι ξεκάθαρο ότι η χαριτωμένη λεξούλα «παιδεία» συγγενεύει εξ αίματος με τη μόρφωση, την αγωγή, αλλά και την εκπαίδευση, όπως μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι όλα αυτά είναι αδέρφια άσπονδα. Η επίκληση της Παιδείας για την επιβολή της (άτσαλης) Εκπαίδευσης αποτελεί στην εποχή μας μια μεγάλη απάτη. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι κι αυτό ένας μικρός Λεβιάθαν. Τα μέλη του, εκπαιδευτικοί, μαθητές, γονείς είναι ατελή όντα. Το όλο σχήμα περιλαμβάνει ένα άθροισμα χαρισμάτων και ελαττωμάτων που καταγράφονται ως ανθρωπολογικά δεδομένα, είναι εγγεγραμμένα στην ανθρώπινη κατάσταση, πίσω από την οποία κρύβεται το κουσούρι του πάθους για ισχύ και τα εγωιστικά κίνητρα, η κατά Χομπς «ορμή της αυτοσυντήρησης».
Όλα αυτά είναι που καθιστούν τον Λεβιάθαν «απαραίτητο». Για την ακρίβεια τον ισχυροποιούν. Εκτός από τις ατέλειες το σύστημα αυτό τρέφεται από τις έριδες μεταξύ των μελών του από την πρώτη μέχρι την τελευταία βαθμίδα και συχνά λειτουργεί επιδιαιτητικά, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητά του σε όσους το αμφισβητούν. Δεν είναι τυχαίο ότι η ελληνική μυθολογία θεωρούσε το Κράτος ως την προσωποποίηση κάθε μορφής εξουσίας και ο Ησίοδος το αναφέρει ως αδέρφι της Βίας και του Ζήλου, δηλαδή της διακαούς επιθυμίας για υπεροχή. Κάπως έτσι φτάσαμε όλοι να υπηρετούμε με ζήλο ένα τερατάκι το οποίο υποτίθεται ότι δημιουργήθηκε για να υπηρετήσει την παιδεία.
Η παιδεία εξακολουθεί να είναι το μεγάλο στοίχημα και να απέχει πόρρω από τους σκοπούς και τις δυνατότητες του υφιστάμενου καθεστώτος. Μπορεί να ακούγεται υπερβολή, αλλά η σημερινή κατάσταση βρίσκεται πιο κοντά στο μεσαίωνα παρά σ’ αυτό που επιτάσσει η εποχή. Επιλεκτική και ανεύθυνη εκπαίδευση και αμάσητη πληροφόρηση, ανεξαρτήτως στόχων, συμβάλλει στον εγκλωβισμό των παιδιών και μελλοντικών πολιτών σε κλειστά νοητικά συστήματα. Δεν είναι και τόσο μακρινά τα χρόνια που οι σημερινοί 30άρηδες και 40άρηδες που φέρονται ανεύθυνα και εγωιστικά στην καθημερινότητά τους, που αδιαφορούν για τον συνάνθρωπο, το περιβάλλον και αποστρέφονται το διαφορετικό, βρίσκονταν καθισμένοι πίσω από τα θρανία αυτού του ίδιου και σχεδόν απαράλλαχτου εκπαιδευτικού συστήματος.
Το ζητούμενο για τον δάσκαλο είναι η ανθρωπιστική μόρφωση. Η διεύρυνση του πνευματικού ορίζοντα του μαθητή, η εμβάθυνση, η επεξεργασία μιας πληροφορίας, η ανάπτυξη της φαντασίας, η κινητοποίηση της κρίσης, ακόμη και της αμφισβήτησης. Η πρόοδος της σκέψης και της γνώσης. Κι όχι η μαζική παραγωγή ανταγωνιστικών αγράμματων πτυχιούχων, γυμνασμένων αλόγων στην κούρσα της αγοράς εργασίας και εν τέλει πνευματικά μονομερών και ψυχολογικά ανάπηρων πολιτών, χωρίς βάθος γνώσης, οι οποίοι τείνουν να γνωρίζουν τα πάντα για το τίποτα.
Το γιατί δεν το καταφέρνει αυτό είναι ένα ερώτημα που δεν μπορεί να αφορά τον κάθε εκπαιδευτικό- ταλαιπωρημένο γρανάζι ενός συστήματος που πρώτιστα φθείρει τα πιο βασικά του εξαρτήματα. Αφορά την ευρύτερη κοινωνία, με στόχο να συμβάλει στη γιγάντωση ενός αιτήματος που θα καταφέρει να διαπεράσει το χοντρό πετσί του τέρατος. Καλός και άγιος ο συνδικαλισμός των εκπαιδευτικών, αλλά ο σκοπός πέραν της διασφάλισης και βελτίωσης των όρων εργασίας θα πρέπει πρώτιστα να αποσκοπεί στην πλήρη και ριζική αναδόμηση ενός καθεστώτος που δεν φοβάται να παραδεχτεί ότι μοιράζεται τις ίδιες αξίες με τους σκοταδιστές. Και να μας υπενθυμίσει τους λόγους για τους οποίους πρέπει να τις ξεριζώσουμε.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου