Ο κύκλος του Άλκη Μπαλτά στη Συμφωνική Ορχήστρα έπρεπε να κλείσει μελωδικά κι όχι φασαριόζικα.
«Έχω εκπαιδευτεί στις παραιτήσεις. Το έχω κάνει ήδη τρεις φορές και δεν θα διστάσω να το κάνω ξανά, αν χρειαστεί. Μουσικός σπούδασα. Δεν σπούδασα διευθυντής». Και να λοιπόν που ο Άλκης Μπαλτάς δεν δίστασε να το κάνει ξανά. Αποφάσισε να κλείσει με βρόντο πίσω του την πόρτα της εξόδου από τη Συμφωνική Ορχήστρα, επιλέγοντας να γράψει με ψηλές νότες την τελευταία παρτιτούρα της εξαετούς παρουσίας του στα μουσικά δρώμενα της Κύπρου, όπου άφησε ένα βαθύ και αξιομνημόνευτο χνάρι.
Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν όταν εκστόμιζε τα παραπάνω λόγια στη λαμπρή συνάδελφο Σώτια Ζένιου και το «Φιλgood», πριν από περίπου ένα χρόνο, είχε στο βάθος του μυαλού του να περάσει κάποιο μήνυμα προς το Διοικητικό Συμβούλιο του Ιδρύματος Συμφωνική Ορχήστρα σε σχέση με το μέλλον του. Αμφιβάλλω. Δεν είναι ότι ήταν στα μέλια τότε ή ότι είχε ποτέ στενές σχέσεις με τα μέλη του ΔΣ. Αλλά δεν τον θεωρώ άνθρωπο που τον ενδιαφέρει να συναγελάζεται με τα κέντρα αποφάσεων περισσότερο απ’ το να συγκεντρώνεται στο αντικείμενό του. Του αρκούσε να τον αφήνουν ήσυχο να κάνει τη δουλειά του.
Η σχέση του με το ΔΣ άρχισε να φαλτσάρει λίγο καιρό αργότερα, όταν ενημερώθηκε για την πρόθεση να μην του ανανεωθεί το συμβόλαιο με απευθείας ανάθεση, όπως είχε γίνει το 2014, αλλά να προκηρυχθεί η θέση του αρχιμουσικού- καλλιτεχνικού διευθυντή με δημόσιο διαγωνισμό. Ο Άλκης Μπαλτάς εξέλαβε την πρόθεση αυτή, που επισημοποιήθηκε οριστικά στις 24 Ιανουαρίου, ως άδειασμα και ξεκάθαρη βούληση για αντικατάστασή του, παρά το γεγονός ότι το ΔΣ του είχε ξεκαθαρίσει ότι είχε κάθε δικαίωμα να διεκδικήσει ξανά τη θέση αν το επιθυμούσε.
Είναι βέβαια ένα ερώτημα γιατί το ΔΣ να επικαλεστεί το αυστηρά νομότυπο του πράγματος τώρα, αν δεν φλέρταρε με την ιδέα ότι μετά από έξι γόνιμα χρόνια έκλεισε ο κύκλος του Θεσσαλονικιού μαέστρου με την ορχήστρα. Και πάλι όμως το ζήτημα είναι ότι με αυστηρά επαγγελματικούς όρους, και δεδομένου ότι μιλάμε για έναν καλλιτεχνικό οργανισμό που συντηρείται οικονομικά από το κράτος, το ΔΣ είχε κάθε δικαίωμα να το κάνει.
Δεν χρειαζόταν η δημόσια έκφραση του ερείσματος που είχε ο απερχόμενος μαέστρος στις τάξεις του καλλιτεχνικού δυναμικού της ορχήστρας για να διαπιστώσει κανείς το σημαντικό έργο που έχει επιτελεστεί επί εποχής του στο κρατικό συμφωνικό σύνολο. Αν κι αυτό δεν είναι λίγο και σίγουρα όχι κάτι που στην Κύπρο μπορούμε να θεωρούμε δεδομένο. Οι έριδες στο εσωτερικό του οργανισμού, αλλά και στη σχέση μεταξύ μουσικών και καλλιτεχνικού διευθυντή, είχαν αρχίσει να γίνονται ένας οδυνηρός κανόνας. Και σωστά ο ίδιος θεωρεί τη βελτίωση του κλίματος στα ενδότερα της ορχήστρας ως το σημαντικότερο επίτευγμά του.
Εμείς, βεβαίως, ευχαρίστως να τον πιστώσουμε και με άλλα, όπως την ποιότητα του καλλιτεχνικού προγράμματος, αλλά κυρίως την προσπάθεια να προσεγγίσει το κοινό με μη συμβατικούς τρόπους. Παρακολουθήσαμε συναυλίες σε απρόσμενους χώρους, αλλά και στην ύπαιθρο. Γίναμε μάρτυρες flashmob στην παλιά Λευκωσία. Είδαμε εκπαιδευτικές συναυλίες για παιδιά να πυκνώνουν και να κεντρίζουν το ενδιαφέρον του κοινού. Εν πάση περιπτώσει, θεωρώ ότι ο κύκλος του στο νησί, απ’ όπου έλκει την καταγωγή της κι η μητέρα του, έπρεπε να κλείσει μελωδικά και όχι με σαματά. Κι εκτιμώ ότι η ευθύνη για τη θλιβερή εξέλιξη δεν βαραίνει μόνο το ίδρυμα.
Η «ηρωική έξοδος» του Έλληνα αρχιμουσικού, πάντως, ανέδειξε το πραγματικό πρόβλημα της ορχήστρας, κι αυτό ήταν και παραμένει η εσωστρέφεια. Το ίδρυμα επιτρέπει διαχρονικά να κυκλοφορούν φήμες για ίντριγκες, εκφοβισμούς, ατασθαλίες, κομματικές παρεμβάσεις. Και η κρίση με τον Μπαλτά αποτέλεσε αντικείμενο εκμετάλλευσης από καλοθελητές, στο εσωτερικό και στον περίγυρο της ορχήστρας, για να προωθήσουν προσωπικές ατζέντες και να προβούν σ’ ένα ξεκαθάρισμα.
Το ήδη τεταμένο κλίμα έρχεται να επιδεινώσει η πίεση και η αβεβαιότητα σε σχέση με τη διαχείριση των συσσωρευμένων χρεών που έχει ο οργανισμός αυτή την εποχή, στον βαθμό που αυτό σχετίζεται με το επαγγελματικό μέλλον και τις φιλοδοξίες καλλιτεχνών και παραγόντων.
«Έχω εκπαιδευτεί στις παραιτήσεις. Το έχω κάνει ήδη τρεις φορές και δεν θα διστάσω να το κάνω ξανά, αν χρειαστεί. Μουσικός σπούδασα. Δεν σπούδασα διευθυντής». Και να λοιπόν που ο Άλκης Μπαλτάς δεν δίστασε να το κάνει ξανά. Αποφάσισε να κλείσει με βρόντο πίσω του την πόρτα της εξόδου από τη Συμφωνική Ορχήστρα, επιλέγοντας να γράψει με ψηλές νότες την τελευταία παρτιτούρα της εξαετούς παρουσίας του στα μουσικά δρώμενα της Κύπρου, όπου άφησε ένα βαθύ και αξιομνημόνευτο χνάρι.
Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν όταν εκστόμιζε τα παραπάνω λόγια στη λαμπρή συνάδελφο Σώτια Ζένιου και το «Φιλgood», πριν από περίπου ένα χρόνο, είχε στο βάθος του μυαλού του να περάσει κάποιο μήνυμα προς το Διοικητικό Συμβούλιο του Ιδρύματος Συμφωνική Ορχήστρα σε σχέση με το μέλλον του. Αμφιβάλλω. Δεν είναι ότι ήταν στα μέλια τότε ή ότι είχε ποτέ στενές σχέσεις με τα μέλη του ΔΣ. Αλλά δεν τον θεωρώ άνθρωπο που τον ενδιαφέρει να συναγελάζεται με τα κέντρα αποφάσεων περισσότερο απ’ το να συγκεντρώνεται στο αντικείμενό του. Του αρκούσε να τον αφήνουν ήσυχο να κάνει τη δουλειά του.
Η σχέση του με το ΔΣ άρχισε να φαλτσάρει λίγο καιρό αργότερα, όταν ενημερώθηκε για την πρόθεση να μην του ανανεωθεί το συμβόλαιο με απευθείας ανάθεση, όπως είχε γίνει το 2014, αλλά να προκηρυχθεί η θέση του αρχιμουσικού- καλλιτεχνικού διευθυντή με δημόσιο διαγωνισμό. Ο Άλκης Μπαλτάς εξέλαβε την πρόθεση αυτή, που επισημοποιήθηκε οριστικά στις 24 Ιανουαρίου, ως άδειασμα και ξεκάθαρη βούληση για αντικατάστασή του, παρά το γεγονός ότι το ΔΣ του είχε ξεκαθαρίσει ότι είχε κάθε δικαίωμα να διεκδικήσει ξανά τη θέση αν το επιθυμούσε.
Είναι βέβαια ένα ερώτημα γιατί το ΔΣ να επικαλεστεί το αυστηρά νομότυπο του πράγματος τώρα, αν δεν φλέρταρε με την ιδέα ότι μετά από έξι γόνιμα χρόνια έκλεισε ο κύκλος του Θεσσαλονικιού μαέστρου με την ορχήστρα. Και πάλι όμως το ζήτημα είναι ότι με αυστηρά επαγγελματικούς όρους, και δεδομένου ότι μιλάμε για έναν καλλιτεχνικό οργανισμό που συντηρείται οικονομικά από το κράτος, το ΔΣ είχε κάθε δικαίωμα να το κάνει.
Δεν χρειαζόταν η δημόσια έκφραση του ερείσματος που είχε ο απερχόμενος μαέστρος στις τάξεις του καλλιτεχνικού δυναμικού της ορχήστρας για να διαπιστώσει κανείς το σημαντικό έργο που έχει επιτελεστεί επί εποχής του στο κρατικό συμφωνικό σύνολο. Αν κι αυτό δεν είναι λίγο και σίγουρα όχι κάτι που στην Κύπρο μπορούμε να θεωρούμε δεδομένο. Οι έριδες στο εσωτερικό του οργανισμού, αλλά και στη σχέση μεταξύ μουσικών και καλλιτεχνικού διευθυντή, είχαν αρχίσει να γίνονται ένας οδυνηρός κανόνας. Και σωστά ο ίδιος θεωρεί τη βελτίωση του κλίματος στα ενδότερα της ορχήστρας ως το σημαντικότερο επίτευγμά του.
Εμείς, βεβαίως, ευχαρίστως να τον πιστώσουμε και με άλλα, όπως την ποιότητα του καλλιτεχνικού προγράμματος, αλλά κυρίως την προσπάθεια να προσεγγίσει το κοινό με μη συμβατικούς τρόπους. Παρακολουθήσαμε συναυλίες σε απρόσμενους χώρους, αλλά και στην ύπαιθρο. Γίναμε μάρτυρες flashmob στην παλιά Λευκωσία. Είδαμε εκπαιδευτικές συναυλίες για παιδιά να πυκνώνουν και να κεντρίζουν το ενδιαφέρον του κοινού. Εν πάση περιπτώσει, θεωρώ ότι ο κύκλος του στο νησί, απ’ όπου έλκει την καταγωγή της κι η μητέρα του, έπρεπε να κλείσει μελωδικά και όχι με σαματά. Κι εκτιμώ ότι η ευθύνη για τη θλιβερή εξέλιξη δεν βαραίνει μόνο το ίδρυμα.
Η «ηρωική έξοδος» του Έλληνα αρχιμουσικού, πάντως, ανέδειξε το πραγματικό πρόβλημα της ορχήστρας, κι αυτό ήταν και παραμένει η εσωστρέφεια. Το ίδρυμα επιτρέπει διαχρονικά να κυκλοφορούν φήμες για ίντριγκες, εκφοβισμούς, ατασθαλίες, κομματικές παρεμβάσεις. Και η κρίση με τον Μπαλτά αποτέλεσε αντικείμενο εκμετάλλευσης από καλοθελητές, στο εσωτερικό και στον περίγυρο της ορχήστρας, για να προωθήσουν προσωπικές ατζέντες και να προβούν σ’ ένα ξεκαθάρισμα.
Το ήδη τεταμένο κλίμα έρχεται να επιδεινώσει η πίεση και η αβεβαιότητα σε σχέση με τη διαχείριση των συσσωρευμένων χρεών που έχει ο οργανισμός αυτή την εποχή, στον βαθμό που αυτό σχετίζεται με το επαγγελματικό μέλλον και τις φιλοδοξίες καλλιτεχνών και παραγόντων.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου