Φεστιβάλ Όπερας: Επαναπροσδιορισμός και
νοικοκύρεμα, ναι. Κατάργηση, όχι…
Έχοντας στην πλάτη του 17 διοργανώσεις, το Μεσαιωνικό Κάστρο της Πάφου δεν φαινόταν να υποφέρει ντυμένο με το οπερατικό σκηνικό της «Σταχτοπούτας». Η τρίτη και τελευταία παράσταση του φετινού Φεστιβάλ Αφροδίτη είχε ολοκληρωθεί και για ακόμη μια χρονιά πλησίαζε η καθιερωμένη, άχαρη ώρα του ξεστησίματος. Καθώς το άφηνα πίσω μου, το μυαλό ταξίδεψε αβίαστα πίσω στο φθινόπωρο του μακρινού 1999, όταν η παγκοσμίου φήμης σοπράνο Έλενα Ζελένσκαγια ως Αΐντα έσπαγε με τη φωνή της το ρόδι για μια διοργάνωση που έμελλε να καθιερωθεί στο παγκόσμιο καλεντάρι κι έβαζε την υπογραφή της σ’ ένα σημαντικό ορόσημο για την πολιτιστική ζωή της Κύπρου.
Η μνήμη μου είναι συνήθως ασθενής, ωστόσο, ανακαλεί συχνά εκείνη την πρώτη μεγαλοπρεπή παράσταση του Θεάτρου Μπολσόι της Μόσχας που είχα παρακολουθήσει με τη γνήσια περιέργεια ενός αμύητου και θυμάμαι τις σκαλωσιές που παρέπεμπαν στην αρχαία Αίγυπτο, σ’ ένα επιβλητικό σκηνικό που «αγκάλιασε» όλο το Κάστρο, ενώ στα αυτιά μου ηχεί ακόμη το περίφημο εμβατήριο του θριάμβου του αξεπέραστου Τζουζέπε Βέρντι.
Θυμάμαι –αμυδρότερα- τον τότε δήμαρχο Φειδία Σαρίκα και τον τότε υπουργό Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού Νίκο Ρολάνδη να εμφανίζονται πεπεισμένοι ότι η Κύπρος εισέρχεται πλέον στο διεθνή χάρτη πολιτιστικών εκδηλώσεων υψηλής ποιότητας και ότι μπορεί να αποδείξει ότι εκτός από μνημεία και παράδοση, διαθέτει όραμα και προοπτική.
Πίσω από τα λόγια εκείνα, βέβαια, κρυβόταν –όχι πολύ καλά- η βεβαιότητα ότι το τουριστικό προϊόν της Κύπρου αποκτούσε την καινούρια του ατραξιόν. Προσωπικά, δεν δίνω δεκάρα για τον εμπλουτισμό ενός πολιτιστικού «προϊόντος» που στρέφεται αποκλειστικά στους τουρίστες και σνομπάρει απροκάλυπτα τους ιθαγενείς λάτρεις ή εν δυνάμει λάτρεις του λυρικού δράματος. Συνεπώς, θεωρώ την παιδευτική σκοπιά της συγκεκριμένης διοργάνωσης απείρως σημαντικότερη.
Δεν ξέρω αν κάποιοι συμπολίτες μας αντιμετώπιζαν ποτέ την παρουσία τους τον Σεπτέμβριο στην όπερα ως εισιτήριο από την πίσω πόρτα για την υψηλή κοινωνία και πόσοι χλεύαζαν από την αρχή τον θεσμό επειδή… κομίζει περιττές δυτικότροπες κουλτουριές στην απολίτιστη ζαχαρένια μας. Αυτό που μπορώ με ασφάλεια να πω μετά από 17 διοργανώσεις είναι ότι το φεστιβάλ κάλυψε σε ικανοποιητικό υπό τις περιστάσεις βαθμό ένα εμφανές κενό στην πολιτιστική μας πραγματικότητα, παρά το ότι στη γενική εικόνα δεν έπαψε ποτέ να είναι απλώς μια ποιοτική λύση ανάγκης το οποίο περισσότερο τόνιζε ένα κενό που στην πραγματικότητα μάλλον δεν θα καλυφθεί ποτέ.
Από το 1999 κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι και δεν αναφέρομαι φυσικά μόνο στον θεσμό. Πολλές από τις βεβαιότητές μας έχουν καταρρεύσει, η οικονομία πήγε κατά διαόλου και είναι λογικό να αυξάνονται οι φωνές που ζητούν επαναπροσδιορισμό και νοικοκύρεμα για τον συγκεκριμένο θεσμό. Αφού πρώτα βγάλουμε από το νου ότι η όπερα, ή ο Πολιτισμός γενικότερα είναι μια περιττή πολυτέλεια που μόνο στόχο έχει να κατασπαταλήσει τα ωραία μας δημόσια χρήματα, μπορούμε να κάνουμε μια συζήτηση για έξυπνες και δημιουργικές λύσεις που θα συντείνουν στο να μην καταγραφεί άλλη μια απώλεια στα πολιτιστικά μας δρώμενα.
Από το περιβάλλον του δήμου Πάφου κυκλοφορούν εσχάτως φήμες ότι η άρτι παρελθούσα διοργάνωση ενδέχεται να είναι και η τελευταία. Ελπίζω να μην είναι αλήθεια αυτό γιατί αν το πρόβλημα έγκειται στη διαχείριση εκ μέρους του διοργανωτή, δηλαδή της εταιρείας Pafos Aphrodite Festival, τότε προς τα εκεί πρέπει να στραφεί και η όποια λύση. Ο Δήμος προβληματίζεται γιατί ουσιαστικά έχει μείνει μοναδικός ενεργός από τους μετόχους στην εταιρεία και κάπου έχει κουραστεί να τρέχει και να εκτίθεται, ενώ οι υπόλοιποι απλώς απολαμβάνουν τις άριες και τη μόστρα.
Στιγμιότυπο από την «Αΐντα» του 1999.
Έχοντας στην πλάτη του 17 διοργανώσεις, το Μεσαιωνικό Κάστρο της Πάφου δεν φαινόταν να υποφέρει ντυμένο με το οπερατικό σκηνικό της «Σταχτοπούτας». Η τρίτη και τελευταία παράσταση του φετινού Φεστιβάλ Αφροδίτη είχε ολοκληρωθεί και για ακόμη μια χρονιά πλησίαζε η καθιερωμένη, άχαρη ώρα του ξεστησίματος. Καθώς το άφηνα πίσω μου, το μυαλό ταξίδεψε αβίαστα πίσω στο φθινόπωρο του μακρινού 1999, όταν η παγκοσμίου φήμης σοπράνο Έλενα Ζελένσκαγια ως Αΐντα έσπαγε με τη φωνή της το ρόδι για μια διοργάνωση που έμελλε να καθιερωθεί στο παγκόσμιο καλεντάρι κι έβαζε την υπογραφή της σ’ ένα σημαντικό ορόσημο για την πολιτιστική ζωή της Κύπρου.
Η μνήμη μου είναι συνήθως ασθενής, ωστόσο, ανακαλεί συχνά εκείνη την πρώτη μεγαλοπρεπή παράσταση του Θεάτρου Μπολσόι της Μόσχας που είχα παρακολουθήσει με τη γνήσια περιέργεια ενός αμύητου και θυμάμαι τις σκαλωσιές που παρέπεμπαν στην αρχαία Αίγυπτο, σ’ ένα επιβλητικό σκηνικό που «αγκάλιασε» όλο το Κάστρο, ενώ στα αυτιά μου ηχεί ακόμη το περίφημο εμβατήριο του θριάμβου του αξεπέραστου Τζουζέπε Βέρντι.
Θυμάμαι –αμυδρότερα- τον τότε δήμαρχο Φειδία Σαρίκα και τον τότε υπουργό Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού Νίκο Ρολάνδη να εμφανίζονται πεπεισμένοι ότι η Κύπρος εισέρχεται πλέον στο διεθνή χάρτη πολιτιστικών εκδηλώσεων υψηλής ποιότητας και ότι μπορεί να αποδείξει ότι εκτός από μνημεία και παράδοση, διαθέτει όραμα και προοπτική.
Πίσω από τα λόγια εκείνα, βέβαια, κρυβόταν –όχι πολύ καλά- η βεβαιότητα ότι το τουριστικό προϊόν της Κύπρου αποκτούσε την καινούρια του ατραξιόν. Προσωπικά, δεν δίνω δεκάρα για τον εμπλουτισμό ενός πολιτιστικού «προϊόντος» που στρέφεται αποκλειστικά στους τουρίστες και σνομπάρει απροκάλυπτα τους ιθαγενείς λάτρεις ή εν δυνάμει λάτρεις του λυρικού δράματος. Συνεπώς, θεωρώ την παιδευτική σκοπιά της συγκεκριμένης διοργάνωσης απείρως σημαντικότερη.
Δεν ξέρω αν κάποιοι συμπολίτες μας αντιμετώπιζαν ποτέ την παρουσία τους τον Σεπτέμβριο στην όπερα ως εισιτήριο από την πίσω πόρτα για την υψηλή κοινωνία και πόσοι χλεύαζαν από την αρχή τον θεσμό επειδή… κομίζει περιττές δυτικότροπες κουλτουριές στην απολίτιστη ζαχαρένια μας. Αυτό που μπορώ με ασφάλεια να πω μετά από 17 διοργανώσεις είναι ότι το φεστιβάλ κάλυψε σε ικανοποιητικό υπό τις περιστάσεις βαθμό ένα εμφανές κενό στην πολιτιστική μας πραγματικότητα, παρά το ότι στη γενική εικόνα δεν έπαψε ποτέ να είναι απλώς μια ποιοτική λύση ανάγκης το οποίο περισσότερο τόνιζε ένα κενό που στην πραγματικότητα μάλλον δεν θα καλυφθεί ποτέ.
Από το 1999 κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι και δεν αναφέρομαι φυσικά μόνο στον θεσμό. Πολλές από τις βεβαιότητές μας έχουν καταρρεύσει, η οικονομία πήγε κατά διαόλου και είναι λογικό να αυξάνονται οι φωνές που ζητούν επαναπροσδιορισμό και νοικοκύρεμα για τον συγκεκριμένο θεσμό. Αφού πρώτα βγάλουμε από το νου ότι η όπερα, ή ο Πολιτισμός γενικότερα είναι μια περιττή πολυτέλεια που μόνο στόχο έχει να κατασπαταλήσει τα ωραία μας δημόσια χρήματα, μπορούμε να κάνουμε μια συζήτηση για έξυπνες και δημιουργικές λύσεις που θα συντείνουν στο να μην καταγραφεί άλλη μια απώλεια στα πολιτιστικά μας δρώμενα.
Από το περιβάλλον του δήμου Πάφου κυκλοφορούν εσχάτως φήμες ότι η άρτι παρελθούσα διοργάνωση ενδέχεται να είναι και η τελευταία. Ελπίζω να μην είναι αλήθεια αυτό γιατί αν το πρόβλημα έγκειται στη διαχείριση εκ μέρους του διοργανωτή, δηλαδή της εταιρείας Pafos Aphrodite Festival, τότε προς τα εκεί πρέπει να στραφεί και η όποια λύση. Ο Δήμος προβληματίζεται γιατί ουσιαστικά έχει μείνει μοναδικός ενεργός από τους μετόχους στην εταιρεία και κάπου έχει κουραστεί να τρέχει και να εκτίθεται, ενώ οι υπόλοιποι απλώς απολαμβάνουν τις άριες και τη μόστρα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου