Είναι η Θυμέλη ένα σχέδιο που θα αλλάξει το
θεατρικό τοπίο ή ένας οδοστρωτήρας που θα το ισοπεδώσει;
Έχει δίκιο όποιος πιστεύει ότι ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι και είναι επιβεβλημένες οι ριζικές αλλαγές στο σύστημα επιχορήγησης της θεατρικής δημιουργίας. Το πράγμα βγάζει μάτι ότι έχει βαλτώσει και χρειάστηκε απλώς ένα μικρό σκούντημα από την οικονομική κρίση για να περιχαρακωθούν περαιτέρω κάποιοι οργανισμοί του ελεύθερου θεάτρου στα ελώδη ύδατα της εσωστρέφειας, της επανάληψης και του εφησυχασμού.
Ωστόσο, έχουν δίκιο οι επηρεαζόμενοι, ειδικότερα τα τέσσερα ιστορικά θέατρα του Σχεδίου Γ, να διατείνονται ότι τυχόν απότομη εφαρμογή ενός Σχεδίου που θα τους τραβήξει το χαλί κάτω από τα πόδια θα τα οδηγήσει μαθηματικά στη διάλυση. Γι’ αυτό και σκούζουν ότι ο πονοκέφαλος δεν θεραπεύεται κόβοντας το κεφάλι και ακρωτηριάζοντας τα πόδια. Διότι περίπου έτσι εκλαμβάνουν τις πρόνοιες του νέου Σχεδίου. Και νομιμοποιούνται επίσης να ισχυρίζονται ότι τη μερίδα του λέοντος στην πίτα των επιχορηγήσεων δεν την απολαμβάνουν αυτοί αλλά το ίδιο το κρατικό θέατρο.
Όπως συμβαίνει συχνά, η αλήθεια είναι κάπου ανάμεσα. Όπως και η λύση. Με την αυτόνομη αρχή πολιτισμού να παραμένει στα χαρτιά, το νέο συμβούλιο έχει δείξει ότι δεν προτίθεται να αποχωριστεί την «καυτή πατάτα», όπως είχε χαρακτηρίσει ο πρώην πρόεδρος του ΘΟΚ Δημήτρης Καραγιάννης το ζήτημα των επιχορηγήσεων.
Υπάρχει μια τάση σκέψης που υποστηρίζει ότι σε περιπτώσεις όπου το πράγμα έχει λιμνάσει και οι συζητήσεις επί συζητήσεων έχουν κουράσει, ο μόνος τρόπος για να φας επιτέλους εκείνη τη ρημάδα την ομελέτα είναι να σπάσεις τα αυγά. Αυτή η κολόνια για την αλλαγή του συστήματος επιχορηγήσεων κρατάει χρόνια. Το πράγμα κατάντησε σαν τον Γόρδιο Δεσμό. Και φαίνεται ότι το νυν ΔΣ του ΘΟΚ θεώρησε εαυτόν έναν αυτόκλητο Μεγαλέξανδρο που ήρθε για τον λύσει.
Το σπαθί με το οποίο υποτίθεται ότι ο Μακεδών στρατηλάτης έκοψε τον κόμπο από φλοιό κρανιάς συμβολίζει την αποφασιστικότητα και την τόλμη την οποία θέλησε να επιδείξει στην προκειμένη περίπτωση το ΔΣ για να αφήσει το στίγμα του στη θεατρική ιστορία του τόπου και να συνδεθεί με μια εποχή σοβαρών μεταρρυθμίσεων. Θέλω να πιστεύω, όμως, ότι δεν αγνοεί πως ο συγκεκριμένος μύθος έχει και μια άλλη εκδοχή που είναι μάλιστα επικρατέστερη: ότι ο Αλέξανδρος δεν έκοψε το δεσμό, αλλά αφαίρεσε τον πύρο που τον συγκρατούσε. Η εκδοχή αυτή συμβολίζει την απαραίτητη για τέτοιες περιστάσεις ευφυΐα και επινοητικότητα που θα φέρει το ευκταίο αποτέλεσμα για όλους.
Δεν τολμώ να πιστέψω ότι σκοπός των εγκεφάλων που στύφτηκαν για να βάλουν στη ζωή μας μια όμορφη κι όχι τόσο γνωστή λέξη, τη Θυμέλη, ήταν να βάλουν ταφόπλακα στο ελεύθερο θέατρο όπως το γνωρίζαμε και να ξηλώσουν εν μία νυκτί τέσσερις (τουλάχιστον) θεατρικούς οργανισμούς με ιστορία και προσφορά. Στο αρχαίο ελληνικό θέατρο η θυμέλη ήταν ο βωμός του Διονύσου στο κέντρο της ορχήστρας, όπου στεκόταν ο κορυφαίος του χορού. Η λέξη όμως έχει κι άλλη έννοια. Σύμφωνα με το σύγχρονο λεξικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας του Φράνκο Μοντανάρι -του οποίου τυγχάνω περήφανος κάτοχος- προέρχεται από το ρήμα «θύω», δηλαδή «θυσιάζω» και σημαίνει παράλληλα «θυσιαστήριο». Δεν γνωρίζω αν έχουν μαύρο χιούμορ οι εμπνευστές του Σχεδίου, όμως σίγουρα δεν χρειαζόταν ετυμολογική ανάλυση για να γίνουν… αιματηροί συνειρμοί σε σχέση με την εφαρμογή του ως έχει.
Αν πάλι ο σκοπός τους ήταν να ταρακουνήσουν λίγο τα νερά και να δώσουν μια καθοριστική ώθηση στη μακροχρόνια αυτή συζήτηση έχει καλώς. Κατά τα φαινόμενα, από την αρχή της επόμενης σεζόν προδιαγράφεται μια ριζική αναδιάρθρωση του θεατρικού τοπίου με τον ΘΟΚ να μη διστάζει να δείξει με πράξεις ότι θέλει να κάνει τομές αρχής γενομένης από τον εαυτό του και ειδικότερα σε σχέση με τις προσλήψεις των ηθοποιών.
Έχει δίκιο όποιος πιστεύει ότι ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι και είναι επιβεβλημένες οι ριζικές αλλαγές στο σύστημα επιχορήγησης της θεατρικής δημιουργίας. Το πράγμα βγάζει μάτι ότι έχει βαλτώσει και χρειάστηκε απλώς ένα μικρό σκούντημα από την οικονομική κρίση για να περιχαρακωθούν περαιτέρω κάποιοι οργανισμοί του ελεύθερου θεάτρου στα ελώδη ύδατα της εσωστρέφειας, της επανάληψης και του εφησυχασμού.
Ωστόσο, έχουν δίκιο οι επηρεαζόμενοι, ειδικότερα τα τέσσερα ιστορικά θέατρα του Σχεδίου Γ, να διατείνονται ότι τυχόν απότομη εφαρμογή ενός Σχεδίου που θα τους τραβήξει το χαλί κάτω από τα πόδια θα τα οδηγήσει μαθηματικά στη διάλυση. Γι’ αυτό και σκούζουν ότι ο πονοκέφαλος δεν θεραπεύεται κόβοντας το κεφάλι και ακρωτηριάζοντας τα πόδια. Διότι περίπου έτσι εκλαμβάνουν τις πρόνοιες του νέου Σχεδίου. Και νομιμοποιούνται επίσης να ισχυρίζονται ότι τη μερίδα του λέοντος στην πίτα των επιχορηγήσεων δεν την απολαμβάνουν αυτοί αλλά το ίδιο το κρατικό θέατρο.
Όπως συμβαίνει συχνά, η αλήθεια είναι κάπου ανάμεσα. Όπως και η λύση. Με την αυτόνομη αρχή πολιτισμού να παραμένει στα χαρτιά, το νέο συμβούλιο έχει δείξει ότι δεν προτίθεται να αποχωριστεί την «καυτή πατάτα», όπως είχε χαρακτηρίσει ο πρώην πρόεδρος του ΘΟΚ Δημήτρης Καραγιάννης το ζήτημα των επιχορηγήσεων.
Υπάρχει μια τάση σκέψης που υποστηρίζει ότι σε περιπτώσεις όπου το πράγμα έχει λιμνάσει και οι συζητήσεις επί συζητήσεων έχουν κουράσει, ο μόνος τρόπος για να φας επιτέλους εκείνη τη ρημάδα την ομελέτα είναι να σπάσεις τα αυγά. Αυτή η κολόνια για την αλλαγή του συστήματος επιχορηγήσεων κρατάει χρόνια. Το πράγμα κατάντησε σαν τον Γόρδιο Δεσμό. Και φαίνεται ότι το νυν ΔΣ του ΘΟΚ θεώρησε εαυτόν έναν αυτόκλητο Μεγαλέξανδρο που ήρθε για τον λύσει.
Το σπαθί με το οποίο υποτίθεται ότι ο Μακεδών στρατηλάτης έκοψε τον κόμπο από φλοιό κρανιάς συμβολίζει την αποφασιστικότητα και την τόλμη την οποία θέλησε να επιδείξει στην προκειμένη περίπτωση το ΔΣ για να αφήσει το στίγμα του στη θεατρική ιστορία του τόπου και να συνδεθεί με μια εποχή σοβαρών μεταρρυθμίσεων. Θέλω να πιστεύω, όμως, ότι δεν αγνοεί πως ο συγκεκριμένος μύθος έχει και μια άλλη εκδοχή που είναι μάλιστα επικρατέστερη: ότι ο Αλέξανδρος δεν έκοψε το δεσμό, αλλά αφαίρεσε τον πύρο που τον συγκρατούσε. Η εκδοχή αυτή συμβολίζει την απαραίτητη για τέτοιες περιστάσεις ευφυΐα και επινοητικότητα που θα φέρει το ευκταίο αποτέλεσμα για όλους.
Δεν τολμώ να πιστέψω ότι σκοπός των εγκεφάλων που στύφτηκαν για να βάλουν στη ζωή μας μια όμορφη κι όχι τόσο γνωστή λέξη, τη Θυμέλη, ήταν να βάλουν ταφόπλακα στο ελεύθερο θέατρο όπως το γνωρίζαμε και να ξηλώσουν εν μία νυκτί τέσσερις (τουλάχιστον) θεατρικούς οργανισμούς με ιστορία και προσφορά. Στο αρχαίο ελληνικό θέατρο η θυμέλη ήταν ο βωμός του Διονύσου στο κέντρο της ορχήστρας, όπου στεκόταν ο κορυφαίος του χορού. Η λέξη όμως έχει κι άλλη έννοια. Σύμφωνα με το σύγχρονο λεξικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσας του Φράνκο Μοντανάρι -του οποίου τυγχάνω περήφανος κάτοχος- προέρχεται από το ρήμα «θύω», δηλαδή «θυσιάζω» και σημαίνει παράλληλα «θυσιαστήριο». Δεν γνωρίζω αν έχουν μαύρο χιούμορ οι εμπνευστές του Σχεδίου, όμως σίγουρα δεν χρειαζόταν ετυμολογική ανάλυση για να γίνουν… αιματηροί συνειρμοί σε σχέση με την εφαρμογή του ως έχει.
Αν πάλι ο σκοπός τους ήταν να ταρακουνήσουν λίγο τα νερά και να δώσουν μια καθοριστική ώθηση στη μακροχρόνια αυτή συζήτηση έχει καλώς. Κατά τα φαινόμενα, από την αρχή της επόμενης σεζόν προδιαγράφεται μια ριζική αναδιάρθρωση του θεατρικού τοπίου με τον ΘΟΚ να μη διστάζει να δείξει με πράξεις ότι θέλει να κάνει τομές αρχής γενομένης από τον εαυτό του και ειδικότερα σε σχέση με τις προσλήψεις των ηθοποιών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου