Το φως (lux) που δεν θαμπώνει

Οι ευρωβουλευτές ΟΦΕΙΛΟΥΝ να παρακολουθήσουν και τις τρεις ταινίες πριν ψηφίσουν τη μία που προτιμούν για το Βραβείο LUX. Είναι όμως αμφίβολο πόσοι βρήκαν χρόνο ή διάθεση να καθίσουν να παρακολουθήσουν έστω και μία από αυτές.

Η Βελγίδα καλλιτέχνιδα Ζοκλίν Κόστερ φιλοτέχνησε το βραβείο LUX εμπνευσμένη από τον Πύργο της Βαβέλ, σύμβολο που χρησιμοποίησε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να υπογραμμίσει την πολυγλωσσία και την πολιτισμική διαφορετικότητα που ενώνονται με κοινό στόχο. Άλλωστε, σ’ αυτό παραπέμπει κι η αρχιτεκτονική του κεντρικού κτηρίου «Louise Weiss» του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο. Δεν είμαι σίγουρος αν ο συμβολισμός του μισοτελειωμένου πύργου, που παραπέμπει στην πλήρη σύγχυση και υποτίθεται ότι αντανακλά «την ατελή φύση της Ευρώπης» είναι και τόσο επιτυχημένος. Πόσο μάλλον όταν εδώ και 50 χρόνια η ενωμένη Ευρώπη επιχειρεί τη διαρκή της εξέλιξη προκειμένου να πλησιάσει ένα μοντέλο ολοκλήρωσης, ενώ η έννοια «πολιτική συνοχής» κουδουνίζει όλο και περισσότερο στ’ αυτιά των Ευρωπαίων πολιτών. Μάλλον με αυτοσαρκασμό μοιάζει, υποδηλώνοντας ότι ο στόχος είναι ένα ιδανικό που ποτέ δεν θα καταφέρει να εκπληρώσει.

Αναφορικά, όμως, με το βραβείο LUX που φέτος απονεμήθηκε για 6^η φορά, τολμώ να πω ότι ο συμβολισμός του Πύργου της Βαβέλ είναι αρκετά επιτυχημένος. Το «μικρό παιδί» εξακολουθεί να κάνει ασταθή βήματα στη στράτα προς την καθιέρωση στη συνείδηση της παγκόσμιας καλλιτεχνικής κοινότητα και εξαρτάται ακόμη από το όραμα και την καλή διάθεση μερικών εκ των Ευρωβουλευτών και φυσικά τη θεσμική λάμψη του εκλεγμένου κοινοβουλευτικού οργάνου της ΕΕ.

Η επιλογή των τριών υποψήφιων ταινιών, ανάμεσα σε δέκα, έγινε το καλοκαίρι από ένα πάνελ ανθρώπων του σινεμά. Κι εκεί τελείωσε η οποιαδήποτε σχέση με τους ειδικούς επί του θέματος, καθώς το ζήτημα της βράβευσης πέρασε πλέον στη δικαιοδοσία των 736 ΜΕΚ. Τα μέλη ΟΦΕΙΛΟΥΝ να παρακολουθήσουν και τις τρεις ταινίες πριν ψηφίσουν τη μία που προτιμούν μέσω του διαδικτυακού τόπου του Κοινοβουλίου. Είναι όμως εξαιρετικά αμφίβολο πόσοι από αυτούς βρήκαν χρόνο ή διάθεση να καθίσουν να παρακολουθήσουν τρεις -όχι και τόσο «βατές» στην παρακολούθηση- ευρωπαϊκές ταινίες. Ειδικά μέσα στη φούρια της προετοιμασίας ενόψει των διεξοδικών συζητήσεων για το μακροπρόθεσμο πλαίσιο προϋπολογισμού της ΕΕ στην Ολομέλεια του ΕΚ στο Στρασβούργο, σ’ ένα σύντομο διάλειμμα των οποίων έγινε κι η τελετή απονομής την περασμένη εβδομάδα.

Από τη στιγμή που η κινηματογραφική κοινότητα δεν έχει ακόμη πειστεί ότι η πρωτοβουλία της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας του ΕΚ χαίρει στήριξης από το ίδιο το Σώμα, το φως (lux) του βραβείου θα δυσκολεύεται να περάσει μέσα από την αχλύ ατμόσφαιρα της αμφισβήτησης για την εγκυρότητα και αντικειμενικότητα της επιλογής κι ο θεσμός θα συνεχίσει να φυτοζωεί στη σκιά και του πιο άσημου κινηματογραφικού φεστιβάλ.

Με τη θέσπιση του LUX, όμως, το Κοινοβούλιο ήθελε να δηλώσει και τη δέσμευσή του προς την ευρωπαϊκή κινηματογραφική βιομηχανία για συμβολή στη διάδοση των ευρωπαϊκών ταινιών. Kαι πέρα από την αμφισβητούμενη αίγλη του βραβείου, κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίσει τη θετικότατη συνεισφορά του θεσμού στη διάδοση του ευρωπαϊκού σινεμά, που αγκομαχάει και στη σκέψη ότι μπορεί να ανταγωνιστεί την ενιαία αγορά της Βόρειας Αμερικής. 

Τουλάχιστον μπορεί να συμβάλει στη διάρρηξη των γλωσσικών φραγμάτων, με τον υποτιτλισμό ταινιών στις 23 γλώσσες της ΕΕ. Αυτό είναι πιο σημαντικό κι από το ίδιο το βραβείο και φέτος ήρθε να ενισχυθεί από την απόφαση του ΕΚ να υποτιτλίσει και να προβάλει σε όλη τη Γηραιά Ήπειρο και τις τρεις ταινίες των φιναλίστ Αντρέα Σέγκρε («Η Σουν Λι και ο Ποιητής» που τελικά κέρδισε), Μιγκέλ Γκόμες («Ταμπού») και Μπέντσε Φλίεγκαουφ («Μόνο ο Άνεμος»).

                          Η συνάδελφος Μερόπη Μωυσέως, ο σκηνοθέτης Μιγκέλ Γκόμες και ο

                                           υποφαινόμενος στο χώρο συνεντεύξεων του ΕΚ.