Το βουνό στον Μωάμεθ

Ο ΘΟΚ μπορεί να μπει μπροστάρης στην υλοποίηση ποιοτικών θεατρο-παιδαγωγικών προγραμμάτων και δράσεων στα σχολεία, συμπαρασύροντας και το γραφειοκρατικό τέρας του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού.

Προφανώς και είναι μια είδηση που πέρασε στα ψιλά, όπως οι πολιτιστικές ειδήσεις που δεν είναι πικάντικες και δεν έχουν αύρα σκανδάλου. Ο ΘΟΚ γνωστοποίησε την απόφασή του να εντάξει και να συνδυάσει, στο πλαίσιο του προγράμματος Young Europe, το επιτυχημένο πείραμα του classroom play με το αρχαίο ελληνικό δράμα. Με άλλα λόγια, την ερχόμενη σχολική σεζόν, θα παρουσιάσει στα σχολεία της Μέσης Εκπαίδευσης μια παραγωγή Θεάτρου Βαλίτσα, με την Αντιγόνη του Σοφοκλή. 

Θα πρόκειται για μια ειδική εκδοχή, μέσα από τη σκηνοθετική ματιά της Δέσποινας Γκάτζιου, με μόλις τέσσερις ηθοποιούς, η οποία δεν θα παρουσιάζεται πλέον στην τάξη, αλλά στις αίθουσες εκδηλώσεων των σχολείων- και μάλιστα με τρόπο δημιουργικό και διαδραστικό που θα παρουσιάζει στους μαθητές τις βασικές πτυχές του μύθου.

Κι αυτό που μπορούμε να αναφωνήσουμε εδώ είναι «That's one small step for man, one giant leap for mankind». Για το καταχώνιασμα της είδησης φταίμε κι εμείς οι πολιτιστικογράφοι, ωστόσο, αν το σκεφτεί κανείς καλύτερα δεν έχει τόσο σημασία η αναγγελία της, όσο το να γίνει πράξη και η μετέπειτα εξέλιξη της πρωτοβουλίας με όλες τις ευεργετικές επιπτώσεις που θα έχει στη θεατρική μας πραγματικότητα.

Η εξαιρετική ισραηλινή παραγωγή με την Αντιγόνη του Σοφοκλή που παρακολουθήσαμε το 2008 και στην Κύπρο, όπως μας ενημέρωσε ο σκηνοθέτης Χανάν Σνιρ, παρουσιάστηκε περίπου 250 φορές σε λύκεια και γυμνάσια της χώρας, καθώς εντάχθηκε επίσημα στο εθνικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Έτσι, χιλιάδες μαθητές είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μια ολοκληρωμένη, πολυμελή και επαγγελματική παραγωγή που περιόδευσε σ’ όλο τον κόσμο. Είναι σίγουρα διαφορετικά τα μεγέθη όταν συγκρίνουμε την Κύπρο με το Ισραήλ, από οικονομικής, πολιτικής, γεωγραφικής άποψης. 

Κυρίως, όμως, στον τρόπο που αντιλαμβάνεται ολόκληρη η κοινωνία τη σημασία που έχει η επένδυση στον Πολιτισμό. Στην εκτίμηση του οφέλους που συνιστά η καλλιέργεια της θεατρικής παιδείας, η επαφή και τριβή π.χ. με τα αρχαία κείμενα.

Το θεατρικά προηγμένο Ισραήλ βάζει λοιπόν τα γυαλιά σ’ εμάς που θεωρούμε εαυτούς «άμεσους κληρονόμους» του θησαυρού του Αρχαίου Ελληνικού Θεάτρου κι έχουμε αναφορικά με την ερμηνεία του σαφή πλεονεκτήματα, μεταξύ των οποίων φυσικά η γλώσσα. Κι έχουμε ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη στην αξιοποίησή του, ηθικό χρέος να το αφήσουμε να μας «κατακτήσει».

Η διοργάνωση και φιλοξενία παραγωγών που απευθύνονται σε παιδιά και εφήβους, αλλά και η ενεργός συμμετοχή στους Σχολικούς Αγώνες Θεάτρου είναι δύο σημαντικές κατακτήσεις, που όμως δεν αρκούν. 

Εκτός από τον σπουδαίο ρόλο που μπορεί να αποτελέσει το θέατρο στην εκπαιδευτική διαδικασία, ως κατεξοχήν παιδευτικό εργαλείο, η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση των θεατών του μέλλοντος, σε μια προσπάθεια να θεραπευτεί και η μεγάλη «πληγή» του θεάτρου της Κύπρου, που παραμένει η χαμηλή απήχηση που έχει σε σχέση με άλλου είδους θεάματα, όπως για παράδειγμα το ποδόσφαιρο.

Ο ΘΟΚ μπορεί να μπει μπροστάρης στην υλοποίηση ποιοτικών θεατρο-παιδαγωγικών προγραμμάτων και δράσεων στα σχολεία, συμπαρασύροντας και το γραφειοκρατικό τέρας του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού. Όσο κόπο και χρήμα κι αν ποντάρει σ’ αυτό το καθαρόαιμο άτι θα του επιστραφούν μελλοντικά στο πολλαπλάσιο. 

Δεν είναι κακό η κάνουλα που αφορά τον ΘΟΚ και τη θεατρική ανάπτυξη να είναι γενναιόδωρη. Ωστόσο μετά από 41 χρόνια λειτουργίας του οργανισμού ίσως θα πρέπει να δούμε από άλλη σκοπιά το θέμα, να αναλογιστούμε πότε θα ζυγώσει η ευλογημένη εκείνη ώρα που θα δούμε τους κυπριακούς θιάσους να πετούν τα δεκανίκια και να πατούν γερά στα πόδια τους, εξασφαλίζοντας την εμπορικότητα που θα τους καθιστά βιώσιμους και αυτοδύναμους.