Κατεβάστε το χειρόφρενο

Βεβαίως και Πολιτισμός δεν σημαίνει (μόνο) κτήρια, αίθουσες, βιτρίνες και κονδύλια, αυτά είναι όμως κάποιες βασικές προϋποθέσεις, για την ανάπτυξή του, κάτι σαν τη γλάστρα που φιλοξενεί το άνθος που περιμένουμε να θάλλει.

                                       Cai Guo-Qiang: "Move Along, Nothing to See Here" (2006).

Ραντισμένη με την εύκολη και βολική δικαιολογία της «οικονομικής κρίσης», σάμπως και προηγουμένως ζούσαμε όλοι θαμπωμένοι μέσα σε μια δημιουργική πανδαισία, η πολιτιστική μας πραγματικότητα συνεχίζει, με σηκωμένο χειρόφρενο, την αέναη ανηφορική της πορεία προς το πουθενά. Στο νησί αυτό, το οποίο οι συμπαθείς κάτοικοί του αντιμετωπίζουν ως τον Ομφαλό της Γης, το τελευταίο σοβαρό έργο πολιτιστικής υποδομής πρέπει να ήρθε εις πέρας πριν από τον Χριστό. Πολλοί από αυτούς τους κατοίκους εξακολουθούν, ωστόσο, να κοιτάζουν στα δόντια όποιον γάιδαρο τους χαρίζουν, να κοιτάζουν με μισό μάτι κάθε προοδευτική πρόταση έχει σχέση με την πολιτιστική μας ζωή, ενώ όταν μετά κόπων και βασάνων γίνεται κάποιο στοιχειώδες και αυτονόητο βηματάκι, νομίζουν ότι διαβήκανε τον Ρουβίκωνα.

Κι ενώ, οι πιο ρομαντικοί, μετράνε τις μέρες για να δρασκελίσουν την πλατεία του νέου Κρατικού Θεάτρου -180 και σήμερα- για να απολαύσουν την πρώτη πρεμιέρα και να αποθεώσουν την Ντενίση και τη Δουκάκη, κάποιοι άλλοι παρακολουθούν με απάθεια τα τρένα να περνούν και τον Πολιτισμό να βρίσκεται μονίμως στην τελευταία σειρά κάθε πολιτικής ατζέντας, στα Υπουργεία Οικονομικών, Παιδείας και Παλιμπαιδισμού, Συγκοινωνιών και Οδικών Έργων. Καλή και χρήσιμη η ιδιωτική πρωτοβουλία, αλλά κι αυτή ακόμη θα έπρεπε να της δίνουμε επιπλέον κίνητρο κι όχι να κάνουμε τον κάθε ενδιαφερόμενο να αισθάνεται ότι επωμίζεται ένα ασήκωτο ηθικό βάρος.

Μ’ αυτά και μ’ αυτά, αποκλείεται να υπάρχει άλλη χώρα στο βόρειο ημισφαίριο χωρίς κτήρια αναφοράς για την Κρατική Βιβλιοθήκη, το Αρχαιολογικό Μουσείο, την Κρατική Πινακοθήκη. Που να ντρέπεσαι να τα δείξεις στους ξένους επισκέπτες. Μια χώρα μικρή μεν, αλλά με τόσο πλούσια Ιστορία, παραμένει αγκυλωμένη σε σύνδρομα στειρότητας και βρίθει από κλαψιάρηδες κροκόδειλους, που βρίσκουν αβρόχοις ποσί ελαφρυντικά στην οικονομική της δυσπραγία και την ιστορική της κακοριζικιά. 

Η τσέπη μας να μην ελαφρύνει, η ελληνικότητά μας μην αμφισβητηθεί και γαία πυρί μειχθήτω.

Βεβαίως και Πολιτισμός δεν σημαίνει (μόνο) κτήρια, αίθουσες, βιτρίνες και κονδύλια, αυτά είναι όμως κάποιες βασικές προϋποθέσεις, για την ανάπτυξή του, κάτι σαν τη γλάστρα που φιλοξενεί το άνθος που περιμένουμε να θάλλει. Στην προκειμένη περίπτωση το άνθος αυτό δεν έχει ούτε χώμα, ενώ ποτίζεται μόνο με υποσχέσεις, κυρίως όταν πλησιάζουν οι εκλογές. Έργο πολιτιστικής υποδομής δε σημαίνει τούβλα, λάσπη και φτιασίδια, αλλά εν δυνάμει φορέας και παραγωγός πολιτισμού, σημείο αναφοράς για κοινωνική συνάθροιση και καλλιτεχνική δραστηριότητα. 

Πότε επιτέλους θα έρθει η ευλογημένη ώρα να κατεβάσουμε το χειρόφρενο;