Τον ΧΧΧΧ τον είδαμε στον καθρέπτη

Ο πρώτος και κύριος λόγος που πρέπει ν’ αντιδράσουμε σ’ αυτή την αποκρουστική κατάσταση είναι το γεγονός πως αυτό που κοιτάζουμε είναι η πολιτική εκδοχή του δικού μας ειδώλου.

Κυβερνήσεις άλλαξαν, υπουργοί ήλθαν και παρήλθαν, δημόσιοι λειτουργοί συνταξιοδοτήθηκαν, νέοι (πρόλαβαν και) προσλήφθηκαν, το δημιουργικό δυναμικό ανανεώθηκε, προεδρεύσαμε του Συμβουλίου της ΕΕ, αναδείξαμε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Κοντέψαμε να ισοπεδώσουμε μια ναυτική βάση κι έναν ηλεκτροπαραγωγό σταθμό, λάβαμε αστείες πολιτικές αποφάσεις, φάγαμε και ήπιαμε περισσότερο απ’ ότι χωράει το στομάχι μας, τζογάραμε στο χρηματιστήριο και σε όποια φούσκα μας έκλεισε πονηρά το μάτι, ανεχτήκαμε σκάνδαλα, κατάπιαμε ρεμούλες, υπομείναμε κουρέματα και κόντρα κουρέματα, «παρασυρθήκαμε» σε ρουσφέτια και στο τέλος φάγαμε στη μάπα μνημόνια.

Έχουν συμβεί τόσα πολλά στην ενδιαφέρουσα καθημερινότητά μας τα τελευταία χρόνια, που το σίγουρο είναι ότι δεν πλήξαμε ούτε λεπτό. Πρώτο μας μέλημα είναι να αναζητήσουμε τους ενόχους, χωρίς καμιά διάθεση αυτοκριτικής, παραβλέποντας εντέχνως ότι εμείς, ο καθένας από εμάς και όλοι μας, αναδείξαμε και προικίσαμε κάθε ΧΧΧΧ για να κάνει την πολιτική καριέρα που ονειρεύεται πάνω στη ράχη μας. Αυτή η κοινωνία είναι ο καθρέφτης μας.

Φάγαμε τόσα χαστούκια, που έχουμε γίνει όλοι κοκκινομάγουλοι. Έπεσαν πάνω μας οι Επτά Πληγές του Φαραώ, νιώσαμε τόσα και τόσα δεινά στο πετσί μας και πάλι η μόνη μας αντίδραση είναι να τσουβαλιάσουμε τους «πολιτικούς», τους «τραπεζίτες», τους «βολεψάκηδες», να ψέγουμε ιδιότητες, αφηρημένες έννοιες, απρόσωπα σινάφια αποφεύγοντας τεχνηέντως να περάσουμε μια βόλτα μπροστά από τον καθρέφτη και να ρίξουμε μια ματιά στον ιδιώτη στον οποίο –αν μη τι άλλο- αναλογεί ένα τεράστιο μερίδιο ευθύνης -ελέω της βολικής άγνοιας.

Όσοι απορούν από τη χρήση της λέξης «ιδιώτης», αντί π.χ. από τη λέξη «ηλίθιος», να υπενθυμίσω ότι η αγγλική λέξη «idiot» (= ηλίθιος) έχει τις ρίζες της στη λατινική «idiota», που με τη σειρά της προέρχεται από την ελληνική «ιδιώτης». Στην αρχαία Ελλάδα αποστρέφονταν τον άνδρα που δεν συμμετείχε στα κοινά, που δεν φερόταν πρώτιστα ως μέρος του συνόλου και δεν είχε ως κύριο μέλημα το κοινό καλό, αλλά την πάρτη του. Οι πρόγονοί μας, συνεπώς, πίστευαν ότι παρτάκιας και ηλίθιος είναι ένα και το αυτό.

Εμείς λοιπόν πιαστήκαμε ηλίθιοι γιατί ομφαλοσκοπούσαμε μέχρι αηδίας, γιατί «ιδιωτεύαμε» απροκάλυπτα σε κάθε έκφανση της καθημερινότητάς μας. Ένα παράδειγμα είναι η έκφραση του δημοκρατικού μας δικαιώματος: κύριο πολιτικό μας κριτήριο ήταν το ρουσφέτι, πασπαλισμένο με το άλλοθι μιας επιφανειακής ψευδοϊδεολογικής εμμονής. Σε βάθος χρόνου, η πολιτική συμπεριφορά της μάζας δεν μπορεί να μην αντικατοπτριστεί σε επίπεδο εξουσίας: 1^ης, 2^ης, 3^ης αλλά και 4^ης διότι κάθε λαός έχει και τον Τύπο που του αξίζει. Συνηθίσαμε ν’ ακούμε κούφια λόγια, γαληνεύουμε ακούγοντας ομιλούντες κεφαλές να θορυβούν ως κύμβαλα αλαλάζοντα. Μάθαμε να λειτουργούμε ως οπαδοί, απολαμβάνοντας την ψευδαίσθηση της δύναμης της μάζας, να σαγηνευόμαστε από την κενή συνθηματολογία.

Ο πρώτος και κύριος λόγος που πρέπει ν’ αντιδράσουμε σ’ αυτή την αποκρουστική κατάσταση είναι το γεγονός πως αυτό που κοιτάζουμε είναι η πολιτική εκδοχή του δικού μας ειδώλου. Και θα ‘πρεπε να μας προσβάλει αυτό. Γι’ αυτό και πρέπει να αλλάξουμε πρώτα εμείς, ο καθένας από εμάς, αν θέλουμε να δούμε να ομορφαίνει ο συλλογικός μας κατοπτρισμός.