Καλωσορίσατε στο Μέγαρο Τζόγου

Τελικά δεν είναι η λέξη «Μέγαρο» που ενοχλεί τους όψιμους περισυλλογιστές, αλλά η λέξη «Πολιτισμού».

Κάποτε είχα διερωτηθεί αν είναι η πομπώδης λέξη «Μέγαρο» που ενοχλεί και εξαγριώνει τους πολέμιους του έργου κι όχι η ουσία του. Και πιθανολογούσα ότι αν το απαλλάξουμε από το βάρος του όρου, αν το ονομάζαμε π.χ. Κέντρο Πολιτισμού, ίσως να μην μας πείραζε και τόσο. Ωριμότερος και –τρόπος του λέγειν- σοφότερος, αλλά και καταβεβλημένος από ένα βάρβαρο πογκρόμ ενάντια στην κοινή νοημοσύνη, μια παγκόσμιας πρωτοτυπίας σαχλαμαρολογία και αοριστολογία, μπορώ πλέον με ασφάλεια να απολογηθώ έχοντας συνειδητοποιήσει το κεφαλαιώδες λάθος.

Τελικά, η λέξη- ταμπού είναι η άλλη: «Πολιτισμού». Ο Πολιτισμός είναι η έννοια που ενεργοποιεί τα εξαρτημένα αντανακλαστικά της μιζέριας, όπως δηλαδή ο σκύλος του Παβλόφ σαλιάριζε σαν άκουγε το χαρακτηριστικό κουδούνι. Μια ολόκληρη κοινωνία έχει συνδέσει την έννοια αυτή με τη σπατάλη και τη μεγαλομανία, συνεπώς οποιαδήποτε συζήτηση αφορά την ανάπτυξη, την υποδομή, την προκοπή σε σχέση με τον Πολιτισμό είναι καταδικασμένη.

Εκτιμώ λοιπόν ότι αν περνούσε προγενέστερα η άρση της απαγόρευσης των καζίνο και προωθούνταν το Μέγαρο Τζόγου στην καρδιά της Λευκωσίας, σήμερα θα ήταν ήδη κατασκευασμένο και θα ζούσε λαμπρές μέρες. Και δεν θα πείραζε κανέναν ακόμη κι αν το έλεγαν όχι «Μέγαρο», αλλά και «Ανάκτορο» ή «Ναό». Κι όλοι θα θριαμβολογούσαν για το ευτυχές γεγονός ότι αποφέρει στο κράτος μας πακτωλό εσόδων. Τα πάντα στη ζωή είναι θέμα προτεραιοτήτων.

Η κοινοτοπία της κυπριακής αγνωμοσύνης έχει αρχίσει να κουράζει. Μια ολόκληρη χώρα έχει αφεθεί να βράζει στο ζουμί της ίδιας της μιζέριας της με αποτέλεσμα ακόμη ένα σημαντικό έργο πολιτιστικής υποδομής να χαρακτηρίζεται «προκλητική σπατάλη» και να σπρώχνεται με το στανιό για να θαφτεί στο βαθύ συρτάρι –χωρίς πάτο- με τα απραγματοποίητα σχέδια και πρότζεκτ που θα μετατρέψουν την Κύπρο σε μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα.

Δεν περιττεύει κανένα από τα έργα πνοής για τον Πολιτισμό και σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι διασυνδέονται μεταξύ τους και το ένα απειλεί να ακυρώσει το άλλο. Ζούμε σε μια χώρα χωρίς στοιχειώδεις υποδομές. Το Κρατικό Θέατρο εγκαινίασε το κτήριο του μόλις το 2012, με τα χίλια ζόρια. Κι από εκεί και πέρα το χάος: η Κρατική Βιβλιοθήκη, το Αρχαιολογικό Μουσείο, η Κρατική Πινακοθήκη (υπο)λειτουργούν σε εγκαταστάσεις που ντροπιάζουν όχι μόνο τη χώρα, αλλά την ίδια την πολυχιλιετή Ιστορία της.

Ο Πολιτισμός όμως δεν κληρονομείται, αλλά κατακτιέται, όπως θα έλεγε κι ο Αντρέ Μαλρώ, που διετέλεσε και Υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας. Και πώς θα τον κατακτήσουμε εδώ εφόσον δεν διαθέτουμε ούτε τα βασικά; Πλέον ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι και οι ζοφερές οικονομικές συνθήκες θόλωσαν ακόμη περισσότερο την προοπτική του έργου, που θα το αποκτούσαμε ουσιαστικά σε τιμή ευκαιρίας. Κάποιοι επιτήδειοι κατόρθωσαν να εκμεταλλευτούν τον κρατικό δισταγμό και να σπρώξουν τα κονδύλια που αφορούσαν την «ανάδειξη πολιτιστικών πόρων και τη δημιουργία συγκεκριμένων πολιτιστικών και κοινωνικών υποδομών», σε έργα εκτός τόπου και χρόνου.

Η κρίση δεν είναι δικαιολογία, ούτε άλλοθι. Κι επειδή είναι της μόδας η επίκληση του παραδείγματος χωρών όπως η Ισλανδία αναφορικά με τη διαχείριση της ύφεσης, ας θυμηθούμε ότι η χώρα αυτή με τις 300 χιλιάδες κατοίκους όχι μόνο δεν πτοήθηκε, αλλά κατάφερε να ανεγείρει εν καιρώ κρίσης τη μεγαλεπήβολη αίθουσα συναυλιών και συνεδρίων Harpa, ένα αρχιτεκτονικό κόσμημα που βρέχεται από το λιμάνι της ισλανδικής πρωτεύουσας. Κόστισε 164 εκατομμύρια ευρώ -και χωρίς συγχρηματοδότηση από την ΕΕ παρακαλώ- ενώ οι εργασίες συνεχίστηκαν κανονικά, παρά το γεγονός ότι συνέπεσαν με τη μεγαλύτερη οικονομική και πολιτική κρίση της σύγχρονης Ιστορίας της χώρας. 

Έτσι το ανέφερα το παράδειγμα, για προβληματισμό.