Προεδρία είναι, θα περάσει

Από σήμερα, λοιπόν, η Κύπρος στο τιμόνι της ΕΕ. Quo vadis, ρε Καραμήτρο;

Το «αβύθιστο υπερωκεάνιο» της Ενωμένης Ευρώπης μπάζει για τα καλά τον τελευταίο καιρό, έχει χάσει τη ρότα του και οι επιβάτες της μεσογειακής τρίτης θέσης αισθάνονται την ανατριχίλα μιας ανεπιθύμητης «προτεραιότητας», να βρεθούν με μια κλοτσιά στα φουρτουνιασμένα νερά. Σ’ αυτή την κρίσιμη περίοδο, το τιμόνι της εναλλασσόμενης Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ παραδίδεται σε έναν μικρό, άπειρο και τριτοθεσίτη επιβάτη, με μεγάλη ωστόσο Ιστορία, αλλά και (το σημαντικότερο, γιατί η Ιστορία δεν αποτελεί σοβαρό εργαλείο τις κρίσιμες ώρες) μια ακατανίκητη συμπλεγματική ανάγκη να αποδείξει ότι αποτελεί έναν ισότιμο εταίρο, σε σωστή τροχιά ως προς την πολιτική και πολιτιστική διάσταση του όρου «ευρωπαϊκή ταυτότητα».

Κυρίες και κύριοι επιβάται, παρακαλώ μην πανικοβάλλεστε που ο πλοίαρχος είναι πρωτάρης και ατζαμής. Ούτως ή άλλως, αυτή η εναλλασσόμενη Προεδρία είναι εθιμοτυπικού χαρακτήρα. Το καράβι,  βρίσκεται σε αυτόματο πιλότο, όπως το όρισαν αυτοί που το ναυπήγησαν. Το τελευταίο πράγμα που θα έπρεπε, λοιπόν, να σας ανησυχεί είναι ποιος –υποτίθεται ότι- το κουμαντάρει.

Το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο για την ίδια την Κύπρο, με τους κατοίκους της να βρίσκονται σε κατάσταση σοκ, μετά το άκουσμα των λέξεων «μηχανισμός στήριξης», «τρόικα» και «ΔΝΤ» στην ίδια πρόταση με τις λέξεις «πολύπαθη κυπριακή οικονομία». Κι αυτό γιατί το παράδειγμα, ή καλύτερα η κατάντια της Ελλάδας, από τότε που οι λέξεις αυτές εισήλθαν ξαφνικά στο καθημερινό λεξιλόγιο των κατοίκων της, τρομάζει φυσιολογικά τους Κύπριους, που έχουν μάθει να δέχονται - πολλές φορές ευχαρίστως - μεταδοτικά κουσούρια κοινωνικής, πολιτιστικής και ιδιοσυγκρασιακής μορφής από την Ελλάδα. Τη φορά αυτή λέμε «μακριά από μας», σαν να πρόκειται για κάποιο είδος χημειοθεραπείας, με τους γιατρούς να προσπαθούν με διπλωματικό και διακριτικό τρόπο να μας ξεφουρνίσουν τα κακά μαντάτα.

Όλα τα είχε η Μαριορή, λοιπόν, ο φερετζές της Προεδρίας της έλειπε στη φάση αυτή. Και όχι μόνο δεν μπορεί να τον βγάλει, αλλά πρέπει να αποδείξει ότι αξίζει να τον φοράει, στην κρισιμότερη περίοδο της Ιστορίας της ΕΕ, με τους τόνους να έχουν ανέβει σε επίπεδο ποδοσφαιρικής κερκίδας και τους εταίρους να διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους.

Μια βαθιά οικονομική κρίση στη σκιά και μιας ολοένα και οξυνόμενης παγκόσμιας πολιτικής, κοινωνικής και οικολογικής αναμπουμπούλας κλόνισε τα θεμέλια του ευρωπαϊκού συνεταιρισμού. Οι όποιες ψευδαισθήσεις προέκυψαν ποτέ ότι για τη Γηραιά Ήπειρο θ’ αρκούσε ένα μικρό μπότοξ για να μετατραπεί σε μια ελκυστική και σφριγηλή Νεαρά, ένα πολιτικά και πολιτιστικά συμπαγές γεωγραφικό σύνολο και μια οικονομικά εύρωστη υπερδύναμη, έχουν διαλυθεί από καιρό. Αν η ΕΕ αντέξει και ξεπεράσει αυτή τη μεγάλη δοκιμασία που βιώνει, τότε δύσκολα θα κλονιστεί ξανά τις επόμενες δεκαετίες –όσο επιτρέπεται να προβαίνει κανείς σε τέτοιου είδους βαρύγδουπες και μακρόπνοες πολιτικές προβλέψεις.

Δεν χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα οξυδερκής κανείς, ή να παρακολουθεί στοιχειωδώς διοργανώσεις όπως το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου που ολοκληρώνεται απόψε, για να εξάγει με ασφάλεια το συμπέρασμα ότι το μεγάλο όπλο της Ευρώπης είναι η πολυμορφία, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των κατοίκων κάθε χώρας ξεχωριστά -αλλά και κάθε περιοχής σε κάθε χώρα. Έχουμε πολλά να χωρίσουμε, η Ιστορία αυτής της Ηπείρου είναι γραμμένη με αίμα. Έχουμε, όμως, πολλά και για να παραβάλουμε, ώστε να συμβάλουμε στη δημιουργία ενός καλαίσθητου και ευγενικού ψηφιδωτού, στοιχεία παράταιρα, αλλά και στοιχεία ταιριαστά, όλα αυτά που συναποτελούν την περιβόητη «ευρωπαϊκή ταυτότητα».