Σαν να κατεβάζεις το διακόπτη

Το πράγμα είναι απλό: αν κοπούν οι επιχορηγήσεις τα ελεύθερα θέατρα στην Κύπρο θα αρχίσουν να τρέχουν πέρα-δώθε σαν αποκεφαλισμένα κοτόπουλα, για όσο αντέξουν πριν σωριαστούν στο έδαφος.

Η κρίση δεν είναι πια μια «αυτοεκπληρούμενη προφητεία», έχει αρχίσει να μας τσούζει για τα καλά, ενώ το πιο τρομακτικό είναι ότι μας έχει πολύ τεχνηέντως καλλιεργηθεί η αίσθηση ότι τα χειρότερα έρχονται, κοιμόμαστε και βλέπουμε μια δαμόκλειο σπάθη να κρατιέται από μια αλογότριχα πάνω από το πορτοφόλι μας. 

Η νέα θεατρική σεζόν σιγά- σιγά άρχισε και φαινομενικά όλα μοιάζουν να λειτουργούν σαν να μην τρέχει τίποτε, αντίθετα, όλες οι ομάδες δεν κρύβουν τις προσδοκίες τους για την αποδοχή των καλλιτεχνικών τους προτάσεων, ενώ στον ΘΟΚ φυσάει κι ο ούριος άνεμος της λειτουργίας του νέου κτηρίου, που τον έχει ανεβάσει σαν φτερό στα ουράνια και μέσα σε μερικές εβδομάδες θα κάνει τέσσερις πρεμιέρες, ετοιμάζοντας παράλληλα κι άλλες παράλληλες δραστηριότητες.

Να γιορτάσει, γιατί να μη γιορτάσει τη μεγάλη μετάβαση και να αξιοποιήσει, γιατί να μην αξιοποιήσει όσο γίνεται τις νέες του εγκαταστάσεις; Το ζήτημα, όμως, είναι αν κατά πόσο έχει προετοιμαστεί για τη δύσκολη συνέχεια. Δεν χρειάζεται να είσαι η Κασσάνδρα για να προβλέψεις ότι τα κυπριακά θέατρα θα κλυδωνιστούν συθέμελα από όσα συμβαίνουν σχετικά με την οικονομία. Ειδικότερα, στη χώρα όπου ζούμε, όπου είναι δύσκολο να πείσεις για πράγματα αυτονόητα, όπως ότι o Πολιτισμός δεν αποτελεί περιττή πολυτέλεια, αλλά ισχυρό δημιουργικό εργαλείο ανάπτυξης –υπό μια ευρύτερη από του πλουτισμού έννοια.

Ήδη κάποιοι αριθμοκέφαλοι ταγοί και υπο-ταγοί, άνθρωποι που έχουν μάθει να μετρούν την ανάπτυξη μόνο με δείκτες, διαλαλούν χαιρέκακα αριστερά και δεξιά την πεποίθησή τους ότι σύντομα θα κλείσουν οι κάνουλες των επιχορηγήσεων για όλους αυτούς τους «χαραμοφάηδες». Για το θέατρο, το «κλείσιμο της κάνουλας» μεταφράζεται σε «βγάλσιμο της πρίζας», είναι σαν να κατεβάζεις το διακόπτη. Το παράδειγμα της Ελλάδας είναι χαρακτηριστικό, καθώς έκλεισαν το ένα πίσω από το άλλο ιστορικά θέατρα, που κάποτε έμοιαζαν άτρωτα, βυθίζοντας στην ορφάνια την καλλιτεχνική ζωή.

Το πράγμα είναι απλό: αν κοπούν οι επιχορηγήσεις τα ελεύθερα θέατρα στην Κύπρο θα αρχίσουν να τρέχουν πέρα-δώθε σαν αποκεφαλισμένα κοτόπουλα, για όσο αντέξουν πριν σωριαστούν στο έδαφος. Θάνατος. Η ιδέα ότι –κούφια η ώρα- θα αρχίσει να συμβαίνει και στα λημέρια μας αυτό που γίνεται ήδη στην Ελλάδα, τον ΘΟΚ ως θίασο και ως άτυπο «υπουργείο θεάτρου» θα έπρεπε να τον πανικοβάλει. Τα ελεύθερα θέατρα θα έπρεπε να τα λούζει με κρύο ιδρώτα, να τους ξυπνά το ένστικτο της αυτοσυντήρησης.

Ήδη, η κατάσταση που διαμορφώνεται δημιουργεί νέα δεδομένα αναφορικά με την καλλιτεχνική πρόταση που προτείνει το κάθε σχήμα, επηρεάζοντας σοβαρά τις ρεπερτοριακές τους επιλογές. Προωθούνται περισσότερο εμπορικές παραστάσεις, με έργα που απευθύνονται στο ευρύ κοινό. Κι αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό, αν συμβάλουν στη δημιουργία εκείνης της ισορροπίας για την οποία κάνει ο λόγο ο Διαγόρας Χρονόπουλος, μεταξύ εμπορικού και ποιοτικού θεάτρου. Το ένα δεν αποκλείει το άλλο, αλλά η προσκόλληση μόνο στο πρώτο είναι καλλιτεχνικά απαράδεκτη για επιχορηγούμενο θέατρο, ενώ η προσκόλληση στο δεύτερο ισοδυναμεί με οικονομική αυτοκτονία.

Το σίγουρο είναι ότι στην «πονηρή» εποχή που ζούμε τα επιχορηγούμενα θέατρα θα πρέπει να πάψουν να κατσικώνονται σε όρους, δεσμεύσεις και σχέδια που θεσπίστηκαν όταν οι αγελάδες ήταν παχιές και να σκέφτονται δύο και τρεις φορές πώς θα επενδύουν το κάθε ευρώπουλο που λαμβάνουν.