Λευτεριά στα Κύπρια

Γιατί το εθνικό μας φεστιβάλ έχει ανάγκη να κλέψει λίγη από τη λάμψη της… Κυπριακής Προεδρίας;

Είναι μόνο δική μου η απορία; Γιατί μια καλλιτεχνική εκδήλωση ή μια ολόκληρη διοργάνωση να έχει φορεμένη, σαν τατουάζ στο μέτωπο, τη φανταχτερή ταμπέλα «στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας», όταν αυτό επί της ουσίας δεν της προσφέρει σχεδόν τίποτε; Προφανώς είναι ακόμη ένα φθηνό τρικάκι εντυπωσιασμού, μια απελπισμένη προσπάθεια διεκδίκησης αχρείαστου κύρους.

Ως εκεί, όμως. Η ίδια η Προεδρία ανακοίνωσε με ύφος πανηγυρικό ένα σκασμό εκδηλώσεις, άρτον και θεάματα, που θα απολαύσουμε κατά την εξάμηνη… Pax Cipriana. Και δεν άφησε επιμελώς να φανεί ότι οι περισσότερες από δαύτες θα γινόντουσαν ούτως ή άλλως. «Πούλησε» το σήμα κατατεθέν της με αντάλλαγμα ένα φαινομενικά «παραφουσκωμένο» πολιτιστικό πρόγραμμα. Καθόλου κακό ντιλ.  

Έτσι, π.χ. το Διεθνές Φεστιβάλ Κύπρια 2012 εντάχθηκε στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της Κυπριακής Προεδρίας ως έχει -κι ούτε γάτα ούτε ζημιά. Θα περίμενε κανείς, τουλάχιστον, ότι το πολύπαθο εθνικό μας φεστιβάλ θα ήταν τουλάχιστον μια ιδέα, ένα κλικ πιο αναβαθμισμένο, λόγω της ευτυχούς συγκυρίας, αλλά του κάκου. Αντίθετα, δύσκολα κανείς μπορεί να διαλύσει την αίσθηση ότι τείνει και προς υποβάθμιση. 

Από την άλλη, πάλι καλά να λέμε, δηλαδή, που δεν το «κουτσούρεψαν» εντελώς, όπως είχε γίνει το 2010. Τότε, εξαιτίας των εκδηλώσεων για το Χρυσό Ιωβηλαίο της Κυπριακής Δημοκρατίας (δηλαδή της εξής μιας, εκείνης της 1^ης Οκτωβρίου) έβγαλαν ένα ψαλίδι ΝΑ –με το συμπάθιο- και χράαατς… Η μαρμάγκα έφαγε τη σημαντικότερη –υποτίθεται- καλλιτεχνική μας διοργάνωση. Τα Κύπρια ήταν τότε αφιερωμένα στα 50χρονα κι αυτό το πλήρωσαν ακριβά, καθώς οι εορτασμοί απορρόφησαν μεγάλο μερίδιο από το κονδύλι που δινόταν κάθε χρόνο για τη διοργάνωση. Ε, από πού αλλού να το έκοβαν;

Οι φετινές εκδηλώσεις είναι διπλάσιες από το 2010 και το φεστιβάλ δεν διαρκεί 20 μέρες, αλλά σχεδόν δύο μήνες. Αυτό όμως δεν μας αφαιρεί το δικαίωμα να προσδοκούμε κάτι παραπάνω (και) με αφορμή την Κυπριακή Προεδρία. Το πρόγραμμα είναι φέτος ελαφρώς «δυσκοίλιο», δεν εντυπωσιάζει, ούτε απογοητεύει. Από τις μέχρι τώρα παραστάσεις, φρονώ ότι το δυνατό «χαρτί» του Εθνικού Θεάτρου έχει καεί. Όχι επειδή ήταν κακές οι παραστάσεις του «Αμφιτρύωνα» και του «Περικλή», αλλά επειδή ήταν άστοχη η επιλογή των έργων. Γραμμένα και τα δύο τον 17^ο αιώνα από κλασικούς συγγραφείς και με παρόμοια αισθητική και διανομή, παρουσιάστηκαν δύο μέρες σερί. Έκατσε λίγο «βαρύ». Για να μην ξύσουμε και την πληγή με το φιάσκο της ματαιωθείσας παράστασης του Νότη Γεωργίου.

Το ζήτημα, εντούτοις, δεν αφορά μόνο τη φετινή διοργάνωση. Δεν γίνεται να είμαστε ικανοποιημένοι όταν το επίσημο εθνικό πολιτιστικό φεστιβάλ μιας χώρας της ΕΕ έχει προϋπολογισμό αρκετά πιο κάτω από το ένα εκατομμύριο ευρώ. Αρκετά λιγότερο, δηλαδή, π.χ. από τον προϋπολογισμό του τριήμερου φεστιβάλ όπερας της Πάφου. Και καλύτερα να μην αρχίσουμε να συγκρίνουμε με μερικές περιφερειακές –όχι εθνικές- διοργανώσεις σε σοβαρές χώρες της Ευρώπης γιατί θα μελαγχολήσουμε βαριά.

Δεν γίνεται να κρατάμε μικρό καλάθι για το Φεστιβάλ Κύπρια. Ο θεσμός πρέπει να αναβαθμιστεί. Κι όχι μόνο οικονομικά, αλλά και θεσμικά- διοικητικά. Να αποτινάξει τις γραφειοκρατικές του αλυσίδες και τα μικροτοπικιστικά του ταμπού. Και –επιτέλους- να αφορά ολόκληρη την Κύπρο κι όχι μόνο την πρωτεύουσα. 

Το φεστιβάλ πρέπει να είναι ετερόφωτο, πλήρες, παγκύπριας εμβέλειας και να ικανοποιεί θεατές οποιασδήποτε βαθμίδας… εκλέπτυνσης. Και να μην έχει ανάγκη να ζητιανεύει λίγη λάμψη από καμιά παροδική ή έστω κυλιόμενη «Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ».