Make culture, not war

Το πιο σημαντικό, το πιο ουσιώδες σ’ αυτή την ιστορία της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας είναι το «ταξίδι» κι όχι ο «προορισμός». 

Το πιο σημαντικό, το πιο ουσιώδες σ’ αυτή την ιστορία της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας είναι το «ταξίδι» κι όχι ο «προορισμός». Όλο το «ζουμί» βρίσκεται στη διαδικασία της ανάθεσης και τα οφέλη που θα έχει για κάθε μια από τις υποψήφιες πόλεις. Αν είναι να δούμε τις κυπριακές πόλεις- κράτη να δείχνουν τον «πολιτισμό» τους υψώνοντας το λάβαρο του τοπικισμού και ακονίζοντας μαχαίρια και κοντάρια για να διεκδικήσουν με λύσσα και με κάθε μέσο το πολυπόθητο χρίσμα, τότε ελλοχεύει ο κίνδυνος να χάσουμε το δάσος και μια ιστορική ευκαιρία. Τα πιθανά οφέλη θα πάνε στράφι και θα γίνουμε ρεζίλι πανευρωπαϊκώς.

Σε λίγους μήνες η λίστα με τις υποψήφιες πόλεις θα έχει μικρύνει και οι προετοιμασίες έχουν αρχίσει πυρετωδώς, καθώς σκοπεύουν όλοι να πουλήσουν το τομάρι τους ακριβά. Το διακύβευμα είναι τεράστιο, άλλωστε, και δεν είναι φυσικά ζήτημα πρεστίζ και τοπικιστικού κόμπλεξ, ούτε μόνο ο πολιτιστικός και κοινωνικός αντίκτυπος. Πάνω απ’ όλα –ας μην κοροϊδευόμαστε- είναι η διαφήμιση της πόλης στο εξωτερικό, η τουριστική της «εκτόξευση». Κοινώς, τα «μπικικίνια». Σύμφωνα µε την εκτίµηση ορισµένων παλαιότερων πολιτιστικών Πρωτευουσών, κάθε ευρώ που επενδύεται στην εκδήλωση μπορεί να «επιστρέψει» μέχρι και 10.

Κανείς δεν περιμένει από τις πόλεις μας να πιαστούν χέρι- χέρι και να αλληλοϋποστηριχθούν, άλλωστε αυτό δεν γίνεται ούτε και στις πιο «πολιτισμένες» χώρες, απ’ αυτές που έχουν μπει στη διαδικασία. Οι εμπνευστές άλλωστε του θεσμού δεν είναι κουτοί και αφελείς, αντίθετα προάγουν τον υγιή ανταγωνισμό, την άμιλλα, ως μέρος της διαδικασίας που θα ωθήσει τους εμπλεκόμενους προς το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. 

Ωστόσο, η Κύπρος δεν είναι Γερμανία, ούτε Γαλλία, ούτε Ισπανία, ούτε Ιταλία. Ένα μικρό νησί είναι. Και ειδικά στην περίπτωσή της επιβάλλεται ο θεσμός να αξιοποιηθεί προς όφελος του συνόλου κι όχι μιας πόλης μόνο. Είναι σημαντικό από τη μια πλευρά να επωφεληθεί κάθε πόλη ξεχωριστά από τον προβληµατισµό που αναπτύσσεται κατά τη διαδικασία, ακόµη κι αν δεν επιλεγεί. Η κινητοποίηση των φορέων, οι σχεδιασθείσες εταιρικές σχέσεις µπορούν να αξιοποιηθούν για να δοθεί ώθηση στην πολιτιστική ζωή. Από την άλλη, ο τελικός νικητής πρέπει να είναι η Κύπρος, όσο «ρομαντικό» κι αν διαβάζεται αυτό.

Το χρίσμα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αυτοσκοπός, αλλά ως εφαλτήριο για να επιτευχθεί ένα αποτέλεσµα που θα έχει διάρκεια και ουσία. Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι και για την πόλη που θα πάρει τελικά το χρίσμα, το κόστος που συνεπάγεται η διοργάνωση δεν αφήνει περιθώρια να θεωρηθεί ως απλό γεγονός περιορισµένης χρονικής εµβέλειας, χωρίς µακροπρόθεσµο όραµα.

Χαλαρώστε, λοιπόν, για πολιτισμό μιλάμε. Ας απολαύσουμε τη διαδικασία και ας ελπίσουμε ότι θα αξιοποιηθούν οι δυνατότητες που δίνει.